Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/1098 K.2024/323

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 22/06/2023 tarihinde tesis edilen davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı ...'nun yetkilisi ve sermaye sahibi olduğu dava dışı ..... ve Tic. Ltd. Şti arasında ticari ilişki bulunduğunu, müvekkili şirket tarafından taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı borca istinaden 135.000,00 TL bedelli, 05/02/2020 tanzim ve 05/04/2020 vade tarihli bononun lehtar kısmı boş bırakılarak ...San. ve Tic. Ltd.

Şti yetkilisi davalı ...'ya teslim edildiğini, akabinde söz konusu şirketle ticari ilişkiye devam edildiğini, nakliye ve yeni borçlardan dolayı müvekkilinin davalıya olan borcunun arttığını, 135.000,00 TL'lik bedelli bononun ise müvekkili tarafından vadesinde ödenemediğini, bononun vadesinde ödenememesi ve devam eden ticari ilişki nedeniyle tarafların yeniden bir araya geldiğini, hesap mutabakatı yaptığını ve mutabakat neticesinde mutabık kalınan rakama karşılık gelmek üzerine, keşidecisi müvekkili olan ....

Bankası A.Ş.

Konya Sanayi Sitesi Şubesi'ne ait, ... seri numaralı, 149.976,00 TL bedelli çekin ihbar olunan şirket yetkilisine borca karşılık olmak üzere teslim edildiğini, teslim şartı olarak da daha önce davalıya teslim edilen davaya konu bononun iadesinin talep edildiğini, davalının bononun müşterisinde olduğunu, bononun vadesinde ödenmediği için müşterisinden iade alamadığını, ancak çeki müşterisine teslim ettiği takdirde bonoyu iade alabileceğini bildirdiğini, güven ve iyi niyetin esas olduğu ticari ilişkilerde müvekkiline bu yönde kanaat uyandıran davalının müvekkilince sabırla beklendiğini,

nihayet davalının bononun lehtar kısmını doldurmak sureti ile kendi adına Konya .. İcra Müdürlüğü'nün.. Esas sayılı dosyasından, dava dışı şirketi adına ise Konya .. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı dosyasından icra takibine girişildiğini, müvekkilinin davalının şirketinin alacaklı olduğu çekten kaynaklı Konya .. İcra Müdürlüğü'nün .. Esas sayılı dosyası borcuna istinaden 226.266,00 TL, dava konusu bonodan kaynaklı Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ..

Esas sayılı dosyasına istinaden de 5.675,00 TL tahsil harcı olmak üzere toplam 231.941,00 TL ödemeyi teklif ettiğini, davalı tarafından teklifin kabul edilmesi üzerinde 11/03/2022 tarihli anlaşma protokolü imzalandığını, anlaşma kapsamında 231.941,00 TL'nin davalı vekilinin hesabına ödendiğini, ancak 11/03/2022 tarihinde icra dosyalarından feragat edilip takip dayanağı belgelerin müvekkiline iadesi kararlaştırıldığını, davalı yanın anlaşmaya uymadığını, davalının daha önce de alacaklı olmamasına rağmen dava konusu bonoyu icra takibine konu etmesinin müvekkilinin haklı bir endişeye sebep verdiğini,

bu nedenlerle 11/03/2022 tarihli anlaşma protokolü sebebiyle bedelsiz kalan 135.000,00 TL bedelli, 05/02/2020 tanzim ve 05/04/2020 vade tarihli bononun müvekkiline iadesini, davalının bonoyu iadeden haksız ve kötüniyetli olarak kaçınması sebebi ile bono bedelinin %20'sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesini, yargılama gideri ile vekalet ücretinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiş, duruşmada da bu beyanlarını tekrar etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından bu konu ile alakalı daha önce Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. Esas sayılı dava dosyası ile dava açıldığını ve daha sonra davalı ile müvekkili arasında yapılan protokol gereği dava dosyasından davacı tarafça feragat edilerek dava dosyasının kapatıldığını, feragat edilen bir dava dosyası ile alakalı daha sonra dava açma olanağı olmadığı için davanın reddedilmesi gerektiğini, Konya .. İcra Müdürlüğü'nün..

Esas sayılı icra dosyasındaki senet aslının ne müvekkilinin ne de vekilinin uhdesinde olduğunu, anılan senedin daha önce de mevcut davanın vekili Av. ...'a whatsapp sms kaydı ile bildirdiği üzere senet aslının Konya CBS ...

Esas sayılı soruşturma dosyasının içerisinde olması sebebi ile verilmediğinin kendisine bildirildiğini, ayrıca müvekkilinin hiçbir alacağının olmadığının da bildirildiğini, zaten taraflar arasında düzenlenen protokol imzalandığını ve bu protokol gereğince hiçbir dava ve takip işlemi yapılmadığını, bu nedenlerle daha önce aynı konuda dava açılıp feragat edildiğinden ve davacıya senet aslının iadesi için icra dairesine beyanda bulunulduğundan dolayı davanın reddine karar verilmesini, asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere davacı tarafın kötü niyet tazminatı ödemesine karar verilmesini,

yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "...

Mahkememizce yapılan yargılama ve değerlendirme neticesinde dosya kül halinde incelendiğinde açılan davanın taraflar arasındaki ticari ilişkisinden kaynaklı borca istinaden davalıya verilen 05/02/2020 tanzim, 05/04/2020 vade tarihli ve 135.000,00-TL bedelli bononun davacıya iadesi gerekip gerekmediğine ilişkin olduğu, taraflar arasında akdedilen ve yukarıda bahsi geçen 11/03/2022 tarihli protokole göre davaya konu bononun protokolde bahsi geçen bedelin ödenmesi halinde ve yine aynı tarih olan 11/03/2022 tarihinde davacıya ödenmesinin kararlaştırıldığı,

protokolde kararlaştırılan bedelin davalıya ödendiği ve fakat dava tarihi itibarı ile bononun davacıya teslim edilmediği, davacının söz konusu bonoya ancak dava devam ederken kavuştuğu, davanın açılmasına davalının sebebiyet verdiği ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinden bu nedenle davalının sorumlu olacağı, davacı vekilinin az yukarıda izah edilen nedenlerle tazminat talebinin reddine, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına..." gerekçesiyle dava konusu kalmadığından davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu bononun icra müdürlüğü kasasında olmadığını, davacının savcılık şikayeti üzerine bononun icra müdürlüğünce 12/10/2021 tarihinde Konya Sahtecilik ve Dolandırıcılık Suçları Soruşturma Bürosuna gönderildiğini, icra müdürlüğünden 24/08/2022 tarihinde protokol gereği feragat ettiklerini bildirdiklerini, bononun borçlu ya da vekiline teslim edilmesini talep ettiklerini ancak bono soruşturma dosyasında olduğundan iadesinin sağlanamadığını, davacının şikayetten vazgeçme dilekçesi üzerine KYOK kararı verilmiş olduğunu, öncesinde bononun icra müdürlüğünde ya da müvekkili uhdesinde kalmadığını,

protokol gereğince dava ve takip işlemi yapılamayacağının ortada olduğunu, müvekkilinin protokol hükümlerini ihlal etmediğini, dolayısıyla da davanın açılmasına sebebiyet vermediğini, yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması gerektiğini belirterek istinaf talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; bedelsiz kalan bononun iadesi istemine ilişkin olup, mahkemece yazılı şekilde karar verilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Taraflar arasında düzenlenen 11.03.2022 tarihli protokolün 3. Maddesinde; 2. Maddede belirtilen ödemenin yapılması halinde, davalının alacaklı olduğu Konya .. İcra Müdürlüğü'nün .. E.sayılı dosyasından alacaklının feragat edip, harçlarını yatıracağı, takip konusu senet aslının alacaklı vekili tarafından icra dairesinden teslim alınacağı 11.03.2022 tarihinde davacıya teslim edileceğinin kararlaştırıldığı, protokolün 2.maddesinde belirlenen borcun davacı tarafından 11.03.2022 tarihinde ödendiği görülmüş olup, davacının protokol çerçevesinde edimini yerine getirdiği anlaşılmıştır.

Belirtilen protokol ve ödeme çerçevesinde, davalının edimini yerine getirmediğinden bahisle eldeki davanın açıldığı, davalı tarafından, söz konusu bononun davacının savcılık şikayeti nedeniyle cumhuriyet başsavcılığı soruşturma dosyasında bulunduğu, davacı bu şikayetinden vazgeçmedikçe, takip konusu bononun davacıya tesliminin mümkün olmadığı, davacının savcılık şikayetinden vazgeçtikten sonra bononun icra müdürlüğüne iade edildiği kendilerinin de 24.08.2022 tarihinde takipten feragat ettikleri ve bononun tesliminin talep edildiği, davanın açılmasına sebebiyet vermedikleri savunmasında bulunulduğu, Konya ..

İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyasından yapılan takibin, Konya ..ASTM'nin .. E.sayılı konkordato davasından 12.06.2020 tarihinde verilen karar ile davacı şirket hakkına 3 ay geçici mühlet kararı ile icra takibi yapılmamasına karar verildiği, takibin tedbirden sonra açılmış olması nedeniyle takibin 14.09.2020 tarihinde iptal edilmesine icra müdürlüğünce karar verildiği, görülmüştür.

Takip konusu bononun, davacının şikayetçi olduğu savcılık dosyasında bulunması nedeniyle, icra müdürlüğünün bono aslını alacaklıya iade etmesi mümkün değil ise de; protokolün 3. Maddesinde takip konusu bononun iadesi kararlaştırılmış olmakla birlikte, davalı alacaklının icra dosyasından feragat de etmesi gerektiği, davacının savcılık şikayetinden 21.03.2022 tarihinde vazgeçtiği, cumhuriyet başsavcılığınca bononun icra müdürlüğüne 29.06.2022 tarihinde iade edildiği, oysa davalının icra dosyasından feragati ve bononun iade isteminin, eldeki davadan sonra 24.08.2022 tarihli olduğu, bu itibarla dava tarihinde davacının hukuki yarının bulunduğu,

dava konusu bononun dava tarihinden sonra davacıya iade edildiğinin sabit olması nedeniyle, davanın konusuz kaldığı, bu itibarla, dosya kapsamı, mevcut delil durumu, ileri sürülen istinaf istemleri nazara alındığında, ilk derece mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı kanaatine varıldığından davalının yerinde görülmeyen tüm istinaf istemlerinin HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır