Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/1175 K.2024/724

Davacı tarafından, davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 23/05/2023 tarihinde tesis edilen karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Davalı tarafından müvekkili aleyhine Konya .. İcra Mürüdürlüğü'nün .... Esas ve ... Esas sayılı dosyalarından kambiyo senedine dayalı icra takibi başlatıldığını, müvekkilinin icra dosyalarındaki borcu nedeniyle davalı alacaklıya 26/05/2022 tarihli ... tarafından yatırılan ... açıklamalı dekont ile 5.000,00 TL. 26/05/2022 tarihli .... tarafından yatırılan (Borçlunun kız kardeşi). İcra .... açıklamalı dekont ile 5.000,00 TL.

08/06/2022 tarihli .... tarafından yatırılan .. İcra .... - ...açıklamalı dekont ile 45.000,00 TL. 21/07/2022 tarihli .... tarafından yatırılan .. İcra .... - .. açıklamalı dekont ile 18.000 TL. 19/09/2022 tarihli .... tarafından yatırılan .. İcra .... - ... açıklamalı dekont ile 27.000 TL ve Stj.

Av. ... tarafından düzenlenen tahsilat makbuzu ile 10.000 TL olmak üzere toplam 110.000 TL ödeme yaptığını, borcun büyük bir kısmının ödendiğini, ancak alacaklının bu ödemeleri ilgili icra dosyalarına bildirmediğini ve harçlarının da yatırılmadığını, ayrıca haricen tahsil bildiriminde bulunulmadığı için faiz miktarının arttığını belirterek. Konya .. İcra Müdürlüğünün .... E. ve ...

E. sayılı takip dosyalarının dava sonuna kadar teminatsız, aksi kanaatte olunması halinde uygun bir teminat ile takiplerin dava sonuna kadar tedbiren durdurulmasına, davanın kabulü ile, müvekkili lehine %20'den az olmamak üzere tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı hakkındaki takiplerin kesinleşmesi üzerine haciz yolu ile davalının borçludan olan alacağının tahsili yoluna gidilmeye çalışıldığını, bununla birlikte borçlunun borcunu dava dilekçesinde belirttiği ve müvekkili tarafından icra dairesine belirtilen miktarları belli aralıklarla yatırmaya başladığını, davacının dava dilekçesinde belirttiği ve ekinde sunduğu miktarların yatırıldığını kabul ettiklerini ve yatırılan miktarların bildiriminin icra dairesine yapıldığını,

yapılan ödemelerin tarihleri ve o tarihlerden işleyecek faiz hesapları yapıldığında bakiye alacaklarının kaldığının ve borcun tamamının ödenmediğinin anlaşılacağını, davacının tahsil harcını yatırmakla yükümlü olduğunu, davacı tarafın iddia ettiği faiz artışları ile dosya masraflarının artması sebebinin ise borçlu tarafın haricen tahsil edilen miktara ilişkin tahsil harcının yatırılmamasından kaynaklandığını, işbu davanın konusuz kalması sebebiyle davacı tarafa vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini, davacının kötü niyetli olarak davayı açtığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "....Somut olayda. Konya ..

İcra Müdürlüğü'nün .... esas ve ... esas sayılı dosyalarında, davacı aleyhine kambiyo senedine dayalı icra takibi başlatıldığı, davacı tarafından icra takibinden sonra bir kısım ödemelerin yapılmasına rağmen icra dosyasına bildirilmediğinden bahisle mahkememizde ödemelerin tespitine yönelik dava açıldığı, mahkememizce uzman bilirkişiden rapor alındığı, bilirkişiden alınan rapora göre; davacı tarafın haricen yaptığı ödemelerin, davalı tarafından icra dosyalarına 03.11.2022 tarihinde bildirildiği, Konya ..icra müdürlüğünün .... esas nolu dosyasında, dosya borcuna karşılık davacı tarafından 92.000,00 TL ödeme yapıldığı,

Konya ..icra müdürlüğünün ... esas nolu dosyasında, dosya borcuna karşılık davacı tarafından 18.000,00 TL ödeme yapıldığı, yönünde tespitte bulunulduğu, alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli ve hüküm kurmaya yeterli olduğu dikkate alınarak bilirkişi raporu doğrultusunda davacının davasının kabulüne karar verilmiş...." gerekçesiyle;

"1-Davacının davasının kabulü ile;

a. Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... esas nolu dosyasında, dosya borcuna karşılık davacı tarafından 18.000,00 TL ödeme yapıldığının tespiti ile; takibin dava tarihi olan 23.09.2022 tarihi itibariyle, 7.084,70 TL asıl alacak ve 195,65 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 7.280,35 TL üzerinden devamına, asıl alacağa dava tarihi olan 23.09.2022 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,

b. Konya .. İcra Müdürlüğü'nün .... esas nolu dosyasında, dosya borcuna karşılık davacı tarafından 92.000,00 TL ödeme yapıldığının tespiti ile; takibin dava tarihi olan 23.09.2022 tarihi itibariyle, 3.250,80 TL asıl alacak ve 5,61 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 3.256,41 TL üzerinden devamına, asıl alacağa dava tarihi olan 23.09.2022 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,

c. Şartları oluşmadığında davacı vekilinin tazminat talebinin reddine" şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; haricen tahsil edilen miktarın bildiriminin müvekkili tarafından yapıldığını, bu husus gözetilmeden karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, bu hususun bilirkişi raporuyla da sabit olduğunu, dolayısıyla, borçlulardan herhangi bir şekilde mükerrer veya fazla ödeme alınmasının söz konusu olmadığını, bu hususta Yargıtay 19. H.D.

2015/3937 E. 2015/7395 K. 08.05.2015 T. ilamının olduğunu, tahsil harcını ödeme yükümlülüğünün borçluya ait olup harcın yatırılmadığını, davacının kendi kusurundan çıkar elde etmeye çalışmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, davacının iddia ettiği faiz artışları ile dosya masraflarının artmasının sebebinin, borçlu tarafın haricen tahsil edilen miktara ilişkin tahsil harcının yatırmamasından kaynaklandığını, bu hususta müvekkilin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, bu sebeple işbu davanın açılmasında hukuki yararın bulunmadığını, müvekkili tarafından,

davacı tarafın en son ödeme yaptığı tarihten itibaren ilgili icra dosyasında herhangi bir haciz işleminde bulunulmadığını, dosya borcunun ödenmesi için iletişime geçilip baskı kurulmadığını, bu süreç içerisinde de davacı tarafın borçlu olduğu icra dosyalarından kaynaklı bir zararının da doğmadığını, bu sebeple davacının kötü niyetli olduğunu, müvekkili aleyhine nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, talepleri doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedinden kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı, davalı/alacaklının yaptığı icra takip dosyalarındaki borcuna mahsuben davalıya haricen ödemeler yaptığını, ancak davalının icra dosyasına bu ödemeleri bildirmediğini iddia etmekte; davalı, davacının yapmış olduğu ödemeleri kabul etmekle birlikte davacı borçlunun sorumlu olduğu tahsil harcını ödememesi nedeniyle icra dosyalarına tahsil bildiriminde bulunulmadığını savunmaktadır.

Davalı şirket tarafından davacıya karşı Konya .. İcra Müdürlüğünün .... Esas sayılı dosyasıyla her biri 4.000,00 TL bedelli 15 adet bonoya dayalı olarak toplam 65.513,69 TL'nin tahsili için. Konya .İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyasıyla her biri 4.000,00 TL bedelli 4 adet bonoya dayalı olarak toplam 19.432,40 TL'nin tahsili için kambiyo senetlerine mahsus takip yapıldığı ve takibin kesinleştiği, davacı tarafından icra dosyalarındaki borca mahsuben alacaklı/davalıya harici olarak banka havaleleri ile 26/05/2022 tarihinde 5.000,00 TL, 26/05/2022 tarihinde 5.000,00 TL, 08/06/2022 tarihinde 45.000,00 TL, 21/07/2022 tarihinde 27.000,00 TL, 19/09/2022 tarihinde 18.000,00 TL ve bila tarihli tahsilat makbuzu ile 10.000,00 TL olmak üzere toplam 110.000,00 TL ödeme yapıldığı; davalının icra takiplerinden ve dava tarihinden sonra 03/11/2022 tarihinde ....

Esas sayılı dosyaya 92.000,00 TL, ... Esas sayılı dosyaya 18.000,00 TL haricen tahsilat bildiriminde bulunduğu, mahkemece bilirkişi raporu aldırıldığı, rapor hükme esas alınarak karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dava açıldıktan sonra 03/11/2022 tarihinde davalının Konya.. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına 92.000,00 TL, Konya ..

İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasına 18.000,00 TL haricen tahsilat bildiriminde bulunmuş olması nedeniyle davanın konusuz kaldığı, mahkemece konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına, HMK 331/1.maddesi gereğince davanın başındaki haklılık durumuna göre taraflar yararına yargılama giderlerine hükmedilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığı.

Ayrıca kabule göre de davanın menfi tespit davası olduğu nazara alınarak mahkemece olumsuz tespit hükmü kurulması ile yetinilmesi gerekirken, takibin belirlenen alacak miktarları üzerinden devamına şeklinde karar verilmesinin de hatalı olduğu anlaşılmakta olup.

Açıklanan nedenlerle davalının istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, eksikliklerin giderilmesi yargılamayı gerektirmediğinden HMK 353/1.b.2 maddesi gereğince yeniden karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan Üye Üye Katip · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır