Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/1238 K.2024/806

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin...esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında 04/05/2023 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı tarafların istinaf kanun yoluna başvurmaları üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendi;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında 01/01/2018 tarihli İnek Sütü Satım Sözleşmesi yapıldığını, sözleşmenin geçerlilik süresinin taraflarca 01.01.2018 ile 31.12.2018 tarihi arası olarak belirlense de sözleşme bitimine 1 ay kala taraflardan her hangi birinin sözleşmenin feshi konusunda yazılı müracaatta bulunmaması halinde sözleşmenin aynı şartlar altında 1 yıl daha yürürlükte kalacağının kararlaştırıldığını, sözleşmenin feshi konusunda iki tarafta yazılı hatta sözlü bir beyanda bulunmamış, aralarındaki ticari işin günümüze kadar devam ettiğini, sözleşmede davalı tarafın sözleşemeye uygun olarak hazırlanıp,

teslim edilen sütleri alma mecburiyetinin açıkça düzenlendiğini, davalı tarafın ise ödemelerin müteakip ayın 25. gününe kadar müvekkilinin hesabına yatırılacağının hüküm altına alındığını, davalı borçlunun 30.04.2018 tarihli 6.716,74,00 TL, 31.10.2018 tarihli 8.447,44.11 TL, 30.11.2018 tarihli 7.355,86 TL, 31.12.2018 tarihli 7.808,76 TL.

31.01.2019 tarihli 6.740,47 TL, 28.02.2019 tarihli 6.868,74 TL, 31.03.2019 tarihli 7.629,93 TL ve 30.04.2019 tarihli 7.418,81 TL tutarındaki faturaların ödemelerini bu güne kadar yapmadığını, aylarca yüksek bedelli ödenmeyen faturalar nedeniyle müvekkilinin zor durumda kaldığını, davalı şirketin gönderilen faturalara itiraz etmediğini ve bedelleri kabul ettiğini, arabuluculuğa başvurulduğunu ancak taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını, alacağın tahsili amacıyla davalı aleyhinde Konya ..

İcra Müdürlüğü'nün 2.... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalının itiraz etmesi üzerine takibin durdurulduğunu belirterek, davalının icra takibine yapmış olduğu haksız itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhinde takip miktarının %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taraflar arasında İnek Sütü Satış Sözleşmesi" akdedildiğini, taraflar arasındaki sözleşme konusu ticari ilişkinin günümüzde de devam etmekte olup müvekkili şirket tarafından tüm ödemelerin eksiksiz bir şekilde yapıldığını, söz konusu fatura tutarlarına ilişkin davacı tarafa herhangi bir borcu bulunmadığını, belirtilen faturaların tamamına yasal süre içerisinde itiraz edildiğini ve faturaların iade edildiğini, "İnek Sütü Satış Sözleşmesi'nin 4. maddesinin c fıkrasında: "Süt Fiyatının belirlenmesi: sütün fiyatı,

iş bu sözleşmenin başlangıç tarihi itibariyle Firmanın aylık dönemler halinde bölgede uyguladığı ve ödemeyi taahhüt ettiği fiyattır. Bunun belirlenmesinde USK (Ulusal Süt Konseyi) tarafından kabul edilen Süt taban fiyatı baz alınır.

Bundan sonraki dönemlerde taban fiyatı üzerine gelecek ilave zamlar veya düşüşler, Süt fiyatına aynı yönde uygulanarak yeni Üretici Süt Fiyatı hesaplanacaktır." hükmünün düzenlendiğini, bu hüküm doğrultusunda belirlenen tüm süt ücretlerinin müvekkili şirketçe tam ve zamanında ödendiğini, itiraza konu faturalarda talep edilen tutarların ise; sözleşmede düzenlenmeyen haksız ve mesnetsiz bir şekilde talep edilen "birlik hizmet bedeli" adı altında bir kaleme ilişkin olduğunu, ticari ilişki esnasında....

Süt Üreticileri Birliğinin ekonomik sıkıntılar yaşamaya başladığını, üreticilerine zamanında ödeme yapamadığını, ödeme yaptığında ise düşük fiyattan yaptığını, ekonomik olarak dar boğaza giren davacı birliğin, müvekkili şirket ile iletişime geçerek birlik payı talep ettiğini, ancak hiçbir yasal ve sözleşmesel dayanağı bulunmayan bu talebin müvekkili şirketçe kabul edilmediğini, gerek sözleşme gerekse yasaya aykırı faturaların müvekkili şirket tarafından kabul edilmeyerek yasal itiraz süresi içerisinde reddedilerek iade edildiğini,

dolayısıyla davacı firmanın müvekkili şirketten hiçbir hak ve alacağı mevcut olmadığını belirterek davanın reddi ile davacı aleyhinde %20’den az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "…Mahkememizce yapılan yargılama ve değerlendirmede, davacı vekilince davalı aleyhine açılan işbu davada davalının Konya .. İcra Müdürlüğünün ....

Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazların iptali, takibin devamı ve % 20 tazminat talep edilmiş olup, alınan raporlar ve dosya kül halinde değerlendirildiğinde, her iki yanın ticari defterlerinin muhasebe usul ve esaslarına uygun olarak tutulduğu, bu haliyle defterlerin leh ve aleyhe delil kabiliyetini haiz bulunduğu, ancak davacı yanın takip ve davaya konu alacağını ispatlayamadığı, yemin delili hatırlatılmasına rağmen bu delile de başvurulmadığı,

başkaca yasal delillerle de alacağını ispat edemediğinden dolayı ispat edilemeyen davanın reddine…" gerekçesiyle davacının davasının reddine, şartları oluşmadığından dolayı davalı vekilinin tazminat talebinin de reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin, şartlarının bulunmaması ve davacı tarafın kötü niyetli olarak hareket ettiğinin ispatlanamaması nedeniyle tazminat taleplerinin reddine karar verdiğini, gerekçeli kararda da belirtildiği üzere; müvekkili şirket ile davacı arasında akdedilen, "İnek Sütü Satış Sözleşmesi"nin mad.15-d bendinde, taraflar arasında çıkacak uyuşmazlıkların çözümünde HMK hükümlerine uygun olarak müvekkili şirket kayıtları ve defterlerinin esas alınacağının düzenlendiğini, bilirkişi raporları ile de sabit olduğu üzere;

takibe konu faturaların, müvekkili şirketin ticari defter ve kayıtlarında kayıtlı bulunmadığını, ayrıca takibe konu faturalara, müvekkili şirket tarafından itiraz edildiğini ve faturaların iade edildiğini, bilirkişi raporunda da, takibe konu faturaların üzerinde "reddedilmiştir" ibaresinin bulunduğunun belirtildiğini, davacı tarafından haksız olarak,

müvekkili şirket aleyhine başlatılan takibe konu faturaların açıklama kısmında "Birlik Hizmet Bedeli" yazıldığını, oysa taraflar arasında akdedilen sözleşmede "Birlik Hizmet Bedeli" adı altında bir ödeme yapılacağı yönünde herhangi bir hüküm bulunmadığını, davacının alacaklı olmadığını bildiği halde kötü niyetli olarak, sırf haksız kazanç elde etme amacıyla müvekkili şirket aleyhine icra takibi başlattığını, yargılama aşamasında aldırılan bilirkişi raporları ile de sabit olduğu üzere;

alacaklı olmadığı halde, haksız icra takibi başlatmak suretiyle, haksız kazanç elde etmeyi amaçlayan davacının kötüniyetli olduğunu, bilirkişi raporları ile de davacının, müvekkili şirketten alacaklı olmadığının tespit edildiğini ileri sürerek ilk derece mahkemesinin kötü niyet tazminatı talebinin reddi kararının kaldırılması ve İİK mad.67 uyarınca kötü niyet tazminat taleplerinin kabulüne karar verilmesi talebi ile istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin gerekçeli kararında çelişkiler olduğunu, taraflarınca mahkemeye sunulan sözleşmenin Ek-2 Süt miktar ve fiyat protokolünde birlik hizmet bedelinin olduğunun açık olduğunu, ihtilaf olan faturaların öncesi ve sonrasında birlik hizmet bedeli adı altında müvekkiline ödemeler yapıldığını, İnek Sütü Satış Sözleşmesi’ne uygun şekilde müvekkili birliğin verdiği süt karşılığı olarak sütün bedeli ve birlik hizmet bedeli olmak üzere iki ayrı kalemde ücret aldığını, 01.01.2018 başlangıç tarihli sözleşmenin 30.04.2019 tarihine kadar süt bedellerinin eksiksiz şekilde ödendiğini, ancak 30.04.2018,

31.10.2018, 30.11.2018, 31.12.2018, 31.01.2019, 28.02.2019, 31.03.2019, 30.04.2019 tarihli faturalarda da görüleceği gibi uyuşmazlık konusu olan hizmet bedellerinin ödenmediğini, sütleri alan tarafın hizmet aldığını, bu sebeple davanın kabulü gerektiğini, meydana gelen uyuşmazlıkta yalnızca firma defter ve kayıtlarının esas alınmasının kanuna aykırılık teşkil ettiğini, ayrıca iki taraf da tacir olduğu ve aralarındaki ilişkinin ticari ilişki olmasından ötürü iki tarafın da defterlerinin incelenmesi gerektiğini, kayıtlardan da görüldüğü üzere davalı firma tarafından daha önce devamlı olarak Birlik Hizmet Bedeli ödendiğini,

hatta uyuşmazlık konusu faturaların sonrasında dahi 31.12.2020 tarihine kadar Birlik Hizmet Bedeli ödemesinin gerçekleştiğini, davalı tarafın keyfiyet içerisinde hizmet bedeli adı altındaki faturaları ödemediğini belirterek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılması talebi ile istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava itirazın iptali talebine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. maddesi gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı taraf, Konya .. İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasında takip dayanağı olarak gösterilen "Birlik Hizmet Bedeli"ne ilişkin sekiz adet fatura nedeniyle alacaklı olduğunu ileri sürerek itirazın iptalini talep etmekte, davalı taraf ise icra takibinin dayanağı olan faturaların mesnetsiz olduğunu savunarak davanın reddini talep etmektedir. Buna göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının "Birlik Hizmet Bedeli" talep edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Taraflar arasında düzenlenen "İnek Sütü Satış Sözleşmesi"nin 4. Maddesinde süt fiyatının sözleşmeye ekli protokole göre belirleneceği belirtilmiş, sözleşmeye ekli protokolde de "Firma tarafından Birlik üzerinden alınan her litre süt için 0,14 TL/LT birlik hizmet bedeli faturası kesilecektir" hükmüne yer verilmiştir.

Buna göre davacı birliğin, davalı şirkete birlik üzerinden satılan süt miktarları üzerinden belirlenecek tutardaki "birlik hizmet bedeli"ni davalı şirketten talep etme hakkı bulunmaktadır. Nitekim, dosyada mevcut bilirkişi raporunda davalı şirketin dava konusu faturalardan önceki dönemde davacı birliğin düzenlemiş olduğu "birlik hizmet bedeli" faturalarını ticari defterlerine kaydettiği ve ödediği belirtilmiştir.

Mahkemece, davacı tarafça kesilen faturaların sözleşmeye uygun düzenlenip düzenlenmediği hususunda dosyada mevcut raporu hazırlayan bilirkişiden ek rapor alınarak veya bu hususta yeni bir bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Bu nedenle davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, kaldırma sebebine göre davalının istinaf sebeplerinin incelenmesine yer olmadığına, yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapılarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Katip · e-imzalıdır