Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/1293 K.2024/433

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .. Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 17/07/2023 tarihinde tesis edilen karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; alacaklısı davalı ..., keşidecisi müvekkili ve lehtarı alacaklı ...'in eşi ve yanı zamanda müvekkilinin kardeşi ... olan senetten dolayı, müvekkili aleyhine Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibine girildiğini, davaya konu senette lehtar olarak görülen ..., ağabeyi olan müvekkili için ....

A.Ş.'den kredi çektiğini, çekilen krediye teminat olarak da boş bir senet müvekkili tarafından ...'e teslim edildiğini, kredinin ödenmesinde yaşanan aksaklıklar sebebiyle banka tarafından icra takibi başlatıldığını müvekkili çekilen kredinin bir kısmını bankaya ödediği gibi Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... E. ve Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyaları ile icra takibine konu olan büyük kısmını da bir diğer kardeşi ...'e vererek icra dosyalarının kapatılmasını istediğini, ... müvekkilinden aldığı paranın 10.000,00 TL.sini 28/06/2019 tarihinde, 10.541,00 TL.sini ise 31/07/2019 tarihinde ....ın avukatına makbuz karşılığında ödeyerek borcu kapattığını, müvekkili için çekilen kredinin asıl ve ferileri tamamen müvekkili tarafından ödenmiş ve verilen boş senetin konusuz kaldığını, davalının ise müvekkilinin kardeşi ...'in eşi olduğunu, bankadan müvekkili için çekilen kredi müvekkili tarafından kapatıldığı halde,

... senedi eşine ciro ederek verdiğini ve bir nevi teminat olarak verilen boş senet doldurularak eski tanzim ve vade tarihleri düzenlenerek icraya konulduğunu, eşler arasında yapılan cirolar iyiniyet kuralından yararlanamayacağını, başka bir senetle de aynı alacaklı tarafından aynı ciro silsilesi ile müvekkili aleyhine Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, ancak takibe konu senetteki imzalar müvekkiline ait olmadığı için Konya ..

İcra Hukuk Mahkemesi ... E. sayılı dosyası ile imzaya itiraz davası açıldığını ve dosyanın halen derdest olduğunu, müvekkilinin kardeşi ...'e ya da ...'in eşi olan davalı ...'e bir borcunun olmadığını, müvekkili için çekilen kredinin ödenmesinin müvekkilce yapıldığı dosyaya sunulan/sunulacak ödeme makbuzları ve ....'tan gelecek yazı cevapları ile ortaya çıkacağını beyan ederek, müvekkilinin Konya. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyasından davalıya borcu olmadığının tespit edilmesine, öncelikle dava sonuna kadar teminatsız olarak ya da icra dosyasında müvekkili adına kayıtlı olan varlıklar üzerine konulan hacizlerin teminat olarak kabulüne veya takdir edilecek teminat karşılığında icra takiplerinin tedbiren durdurulmasına, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeniyle senetlerde yazılı miktar olan toplam 23.000,00 TL.nin %20'si üzerinden kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; senedin hangi hukuki ilişkinin teminatı olduğu hususunun bir başka deyişle karşılıklı edimleri, içeren bir sözleşmenin teminatı için verildiği konusunun yazılı belge ile kanıtlanmasının gerekli olduğunu, senedin teminat senedi hükmünde olabilmesi için senedin üzerinde açıkça teminat olarak verildiğinin yazılması gerektiğini, takibe konu senet üzerinde teminat ibaresi bulunmadığı gibi, davacı tarafından takibe konu senedin teminat senedi olduğuna dair herhangi bir sözleşme veya yazılı delil sunulmadığını, davacı borçlu olmadığını belirtmekle birlikte bunu ispatlayacak herhangi bir belge,

delil sunamadığını, müvekkilinin kocası ... ... Konya Şubesinde abisi ... için 20.000,00 TL.lik kredi çektiğini, abisi bu borcu ödeyemediği için ... hakkında banka icra takibine geçtiğini, müvekkillerinin sahibi olduğu .... plakalı araca haciz konulduğunu ve bu haczi müvekkilinin eşi ...

35.000,00 TL. icra dairesine yatırarak 5. İcra ve 12. İcra Müdürlüğüne yatırarak haczi kaldırdığını, yatırıldığında müvekkili ... ve eşi ...'nın beraber yatırdıklarını, geri kalan borç için müvekkilinin eşi ...

Sarayönü..... pide fırını işletmekte olup buradan kazandığı paralarla bankaya olan borcunu ödediğini, davacının iddia ettiği gibi icra takibindeki borcu davacının kendisinin ödemesi olayının da olmadığını beyan ederek davanın ve tedbir talebinin reddine, davacının davalı müvekkiline % 40 icra inkar tazminatı ödemesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "....alacaklısı davalı ..., keşidecesi müvekkili ve lehtarı alacaklı ...'in eşi ve yanı zamanda müvekkilinin kardeşi ... olan senetten dolayı, müvekkili aleyhine Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile icra takibine girildiğini, davaya konu senette lehtar olarak görülen ..., ağabeyi olan müvekkili için ..

A.Ş.'den kredi çektiğini, çekilen krediye teminat olarak da boş bir senet müvekkili tarafından ...'e teslim edildiğini, kredinin ödenmesinde yaşanan aksaklıklar sebebiyle banka tarafından icra takibi başlatıldığını müvekkili çekilen kredinin bir kısmını bankaya ödediği gibi KONYA.. İcra Müdürlüğü'nün ... E. ve Konya ... İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyaları ile icra takibine konu olan büyük kısmını da bir diğer kardeşi ...'e vererek icra dosyalarının kapatılmasını istediğini, ... müvekkilinden aldığı paranın 10.000,00 TL.sini 28/06/2019 tarihinde, 10.541,00 TL.sini ise 31/07/2019 tarihinde ...'ın avukatına makbuz karşılığında ödeyerek borcu kapattığını, müvekkili için çekilen kredinin asıl ve ferileri tamamen müvekkili tarafından ödenmiş ve verilen boş senetin konusuz kaldığını, davalının ise müvekkilinin kardeşi ...'in eşi olduğunu, bankadan müvekkili için çekilen kredi müvekkili tarafından kapatıldığı halde,

... senedi eşine ciro ederek verdiğini ve bir nevi teminat olarak verilen boş senet doldurularak eski tanzim ve vade tarihleri düzenlenerek icraya konulduğunu, eşler arasında yapılan cirolar iyiniyet kuralından yararlanamayacağını, başka bir senetle de aynı alacaklı tarafından aynı ciro silsilesi ile müvekkili aleyhine Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ... E. sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, ancak takibe konu senetteki imzalar müvekkiline ait olmadığı için Konya ..

İcra Hukuk Mahkemesi ... E. sayılı dosyası ile imzaya itiraz davası açıldığını ve dosyanın halen derdest olduğunu, müvekkilinin kardeşi ...'e ya da ...'in eşi olan davalı ...'e bir borcunun olmadığını, müvekkili için çekilen kredinin ödenmesinin müvekkilce yapıldığı dosyaya sunulan/sunulacak ödeme makbuzları ve ...'tan gelecek yazı cevapları ile ortaya çıkacağını beyan ederek, müvekkilinin Konya .. İcra Müdürlüğü'nün ...

E. sayılı dosyasından davalıya borcu olmadığının tespit edilmesini, öncelikle dava sonuna kadar teminatsız olarak ya da icra dosyasında müvekkili adına kayıtlı olan varlıklar üzerine konulan hacizlerin teminat olarak kabulüne veya takdir edilecek teminat karşılığında icra takiplerinin tedbiren durdurulmasını, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeniyle senetlerde yazılı miktar olan toplam 23.000,00 TL.nin %20'si üzerinden kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep ettiği,

Davanın İİK.72. maddesine dayalı menfi tespit davası olduğu, İİK.72.maddesinde. "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir.... " şeklinde, 6102 sayılı TTK.778/1-d maddesi yollaması ile TTK. 677. Maddesinde.

"Bir poliçe, poliçe ile borçlanmaya ehil olmayan kişilerin imzasını, sahte imzaları, hayali kişilerin imzalarını veya imzalayan ya da adlarına imzalanmış olan kişileri herhangi bir sebeple bağlamayan imzaları içerirse, diğer imzaların geçerliliği bundan etkilenmez." şeklinde, TTK. 778/1-a maddesi yollaması ile TTK'nun 687.maddesinde.

"Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ileri başvuran hamile karşı ileri süremez; meğerki, hamil, poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun.

(2) Alacağın temliki yoluyla yapılan devirlere ilişkin hükümler saklıdır." şeklinde, 6102 sayılı TTK'nun 825.maddesinde;"(1) Borçlu, emre yazılı bir senetten doğan alacağa karşı ancak senedin geçersizliğine ilişkin veya senet metninden anlaşılan def'ilerle alacaklı kim ise ona karşı, şahsen haiz bulunduğu def'ileri ileri sürebilir.(2) Borçlu ile önceki hamillerden biri veya senedi düzenleyen kişi arasında doğrudan doğruya varolan ilişkilere dayanan def'ilerin ileri sürülmesi, ancak senedi iktisap ederken hamilin bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olması hâlinde caizdir." şeklinde düzenlemelerin yapıldığı görüldüğü,

Mahkememizce verilen 12/04/2021 tarih ve ... Esas....sayılı kararı Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 29/03/2023 tarih ve .. Esas ... Karar sayılı ilamıyla yargı yeri belirlenerek, dosya mahkememize iade edilmekle, dava mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapıldı.

Dosya incelendiğinde ; dava konusu takibin fer'isi ile birlikte 29.156,55 TL olduğu gözetildiğinde davacının bu miktar üzerinden peşin harç yatırması gerekirken bono bedeli olan 23.000,00-TL üzerinden harç yatırdığı anlaşıldığından; dava açılışında yatırılan 392,79 TL peşin harcın yatırılması gereken (29.156,55 TL X 68,31 /1000/4 =497,93 TL) 497,93 TL'den mahsup edilerek eksik kalan 105,14 TL eksik peşin harcın ikmal edilmiş olduğu anlaşıldığı,

ancak yapılan değerlendirmelerde BAM'ın mahkememiz dosyasını HMK ve harçlar kanunu uyarınca eksik harç nedeniyle harcın tamamlanması gerekirken, eksik harç ikmal edilmeden karar verilmesi gerekçesi ile bozmuş olduğundan, mahkememizce davacının harcı yatırdığı tespit edilerek ve BAM'ın bozma gerekçesi ile sınırlı olmak üzere hüküm kurması gerekliliğinden mahkememizin daha önceden ... Esas, ...

Karar sayılı dosyasında verilen hüküm doğrultusunda aynı gerekçelerle ve yeniden inceleme yapılmadan davanın aşağıdaki gibi karara bağlanmasına karar verilmiştir." gerekçesiyle davacının davasının ispatlanamaması nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemenin tanık beyanlarını göz ardı ederek söz konusu senet ve kredi ile dava konusu senedin aynı senet olup olmadığının belli olmadığına karar verdiğini, mahkeme senede karşı senet ile ispat yükümlülüğünün istisnası olan tanık beyanlarının mevcut olayda tam olarak açıklayıcı olmadığını belirttiğini, senede karşı senetle ispat zorunluluğunun istisnası kanunda açıkça düzenlendiğini, tanıklardan ... "... ve ... benim kardeşlerimdir, bunlar ortak olarak fırın işletmektedirler,

ben tam olarak içeriğini bilmemekle beraber ben ....'ın kardeşi ...'den kredi alması için teklifte bulundu ve bu krediye karşılıkta ...'in ...'e senet düzenlediğini ve bu senedi de bana teslim ettiler, daha sonra bu kredi ödendi, ben bu senedi normalinde ...'e vermem gerekiyordu, ancak ... bu senedi benden zorla aldı, hatta bana bu senedi vermezsen seni karakola bildiririm dedi, bende bunun üzerine arada kalmamak için senedi ...'e verdim" şeklinde beyanda bulunduğunu, bu tanık, hem tarafların kardeşi hem olayların bizzat içinde olan birisi hem de kredi borcunun kapatılması için müvekkilden parayı alacaklı vekiline götüren kişi olduğunu,

mahkeme gerekçesinde "Davacı taraf senedin gerçekliğine ve imzaya yönelik herhangi bir itirazda bulunmayıp, sadece senedin ödendiği ve ödemeyi kendisinin yaptığı bu nedenle senetten dolayı borçlu olmadığını iddia etse de davacı taraf yapılan ödemelerde kendi adına kesin ödemeye ilişkin dosyaya herhangi bir makbuz sunamamıştır." dendiğini, senedin geçerliliğine ve imzaya yönelik itirazda bulunulmadığı gibi gerekçenin, davanın ruhu ile bağdaşmadığını, mahkemeye ödemeyi müvekkilinin tarafların kardeşi olan ... ile yaptığını belirtmiş olmalarına, bu konuda parayı bizzat götüren ...'i tanık olarak dinletmelerine,

kredi alacaklısı bankanın avukatına yapılan ödemelere ilişkin makbuzlar sunulmasına rağmen kesin ödemeye ilişkin makbuz sunulmadığının belirtildiğini, ortada açık tanık anlatımı ve makbuzlar varken mahkemenin böyle bir gerekçeye dayanmasının anlaşılmaz olduğunu, mahkemece tüm gerekçenin aksine, krediye karşılık verilen senedin davaya konu senet olduğunun kabul edildiğini, davalının eşi ve tanığı olan ...'nın ikrarı da kabul edildiğini ancak ödemelerin üçüncü kişi tarafından yapılmış olduğu yönünde bir kabulün tamamen hatalı olduğunu, ödemeyi 3.kişi değil bizzat müvekkilinin yaptığını, bu durum bizzat dosyada ispat edildiğini, hatta bu tanık,

ödeme sonrası senedi müvekkiline vermesi gerektiğini ancak ....'nın bu senedi kendisinden zorla aldığını dahi belirttiğini beyan ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılarak davanın kabulü ile müvekkilinin davalıya borçlu olmadığının tespitini, davalının senetlerde yazılı miktar olan toplam 23.000 TL’nin % 20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; menfi tespit istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Dosya kapsamına göre davalı tarafından davacı aleyhine Konya ..İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile davacının keşidecisi, dava dışı ...'in lehtarı olduğu, davalıya ciro yoluyla geçen 23.000,00 TL bedelli bonoya dayalı olarak toplam 29.156,55 TL alacak üzerinden kambiyo senetlerine mahsus yolla icra takibi başlatıldığı, davalı ile lehtarın kardeş oldukları, davalının ise lehtarın eşi olduğu anlaşılmıştır.

Bono lehtarı olan ... mahkemece alınan beyanında; davacının dava konusu senedi ilk çektikleri krediye istinaden verdiğini, davacı için kredi çektiğini, bu kredilerin ödenmediğini, haricen kendisinin ödediğini, davacıdan bu kredi karşılığında alacağı olduğunu, eşi vasıtasıyla senedi takibe koyduğunu beyan etmiştir.

Bono lehtarı ...'in beyanlarıyla dava konusu bononun davacı için çekilen kredi ya da kredilerin bankaya geri ödenmesinin temini amacıyla ... tarafından davacıdan teminat olarak alındığı, davalı ..., bononun lehtarı ...'in eşi olduğundan bu durumu bilebilecek durumda olduğu anlaşılmıştır.

Davacı kredi borcunu kendisinin ödediğine ilişkin Konya ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası için 28/06/2019 tarihli 10.000,00 TL ve yine Konya ...İcra Müdürlüğü'nün ... Esas ve ... Esas sayılı dosyaları için 31/07/2019 tarihli 10.541,00 TL bedelli tahsilat makbuzu suretleri sunmuş, bu makbuzlara göre dava dışı .... vekiline haricen bu ödemelerin yapıldığı anlaşılmıştır.

Davacı dava konusu bononun kredinin geri ödemesini temin amacıyla teminat olarak verildiğini ve kredinin geri ödemesi olarak bankaya 20.541,00 TL ödediğini ispat etmiş durumdadır. Ancak davacı adına çekilen kredi borçlarının tamamen ödenip ödenmediği belli değildir. Çünkü davacı tarafından ödenen 20.541,00 TL ile kredi borçları kapanmamış ise dava konusu bononun teminat fonksiyonu devam edecektir ve kredi borçlarının tamamen kapanması için ...'in ya da davalının bankaya ödediği miktarı davalı davacıdan talep edebilecektir. Davalının talep edebileceği miktar davacının ödediği 20.541,00 TL haricinde bankaya eşi ... veya kendisi tarafından ödenen bir miktar var ise bu miktardır.

Bu sebeplerle öncelikle dava dışı ...'ın kredi borçları için ... hakkında başlattığı icra takip dosyalarına yapılan bir ödeme olup olmadığının var ise ödemeleri kimin yaptığının belirlenmesi, dava dışı ...'tan davacı için ... tarafından çekilen kredi ya da kredilerin feriyle birlikte tamamen ödenip ödenmediğinin, hangi tarihte ne kadar ödeme yapıldığının, ödemeleri kimin yaptığının sorulması ve buna göre dava konusu bononun teminat fonksiyonunun devam edip etmediğinin,

ediyor ise ne miktar için teminat fonksiyonunun devam ettiğinin belirlenmesi ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi yerinde olmadığından davacının istinaf başvuru talebinin kabulü ile HMK'nın 353/1a.6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın mahkemesine gönderilmesine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır