Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/1701 K.2024/120

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 10/11/2023 tarihinde tesis edilen davacının ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabul kısmen reddine ilişkin ara karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalı şirketten tedarik edeceği taze domateslerin satışı nedeniyle davalı şirkete avans olarak 7 adet çek verdiğini, davalı şirket tarafından tedarike konu domatesler müvekkili şirkete teslim edilmediğini, dava konusu çeklerin davalıya avans olarak teslim edilmiş olup bu durumun davalı tarafça keşide edilen ihtarname ve fatura içeriği ile ispatlandığını,

tek başına fatura ve davacının dayanak belgelerle desteklenmeyen ticari defterlerinin malın teslimini ispata elverişli olmadığını belirterek davanın kabulü ile dava konusu çeklerin iptali ile davacı müvekkilinin anılan çekler nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, müvekkili icra tehdidi altında bulunduğundan İİK 72/2 uyarınca mahkemece öngörülecek teminat karşılığında dava konusu çekler yönünden icra takibine konu edilmemesi ve takibin durdurulması, karşılıksız işlemi görmesinin dava sonuna kadar engellenmesi ve Merkez Bankasına bildirilmesi,

devir ve ciro yoluyla temlikinin önlenmesi hususunda ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince "... Somut olayda ; Mevcut delil durumu gözönünde bulundurularak, ileride telafisi güç zararların doğmasının önlenmesi için ve teminat karşılığında, davacının ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulü ile bu davanın icra takibinden önce açılmış olması şartıyla ilerde başlatılacak icra takibinin tedbiren durdurulmasına karar vermek gerekmiştir.

Ancak, çekin bir ödeme aracı olması nedeniyle çekin cirosunun önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir talebi kabul edilmemiştir.

Yine çekin karşılıksız işlemi görmesinin ve merkez bankasına bildirilmesinin önlenmesine yönelik ihtiyati tedbir talebi de, çekin arkasının yazdırılmaması halinde çekin kıymetli evrak vasfını kaybedecek olması nedeniyle ve mevcut delil durumuna göre kabul edilmemiş ve dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu oluşan vicdani kanaat ile ..." gerekçesiyle dava değerinin % 20'si oranında nakdi teminatın veya kesin ve süresiz banka teminat mektubunun Mahkememize ibrazı halinde davacının ihtiyati tedbir talebininin kısmen kabulü ile dava tarihinden sonra ve sadece davalı tarafından dava konusu 7 adet çeke istinaden davacı aleyhine icra takibi

başlatılması halinde, İİK.'nun 72/2. maddesi gereğince, sadece davacı yönünden icra takibinin tedbiren durdurulmasına, böyle bir icra takibi başlatıldığı davacı tarafından mahkememize bildirildiğinde tedbir kararının uygulanması için ilgili icra müdürlüğüne müzekkere yazılmasına, teminatın süresinde yatırılmaması halinde, tedbirin kendiliğinden kalkmış sayılmasına, davacının fazlaya ilişkin ihtiyati tedbir taleplerinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

İİK. m. 72/II hükmünün amacı ve konuluş nedeni ile genel hükümler çerçevesinde 6100 sayılı HMK m.389 dikkate alındığında, tek başına İcra ve İflas Kanunu' nun 72/2. maddesi yasa lafzına bağlı kalınarak mühnasıran icra takibinin tedbiren durdurulması yönüde ihtiyati tedbir kararı verilmesinin isabetsiz olduğunu, hükmün belirttikleri şekilde dar yorumlanıp uygulanması, çekin 3. kişiye ciro edilmesi halinde bu durum, davacı için telafisi güç hatta imkânsız zararlara neden olacağından, takibe konu çeklerin icra takibine konu edilmemesi ve takibin durdurulması,

karşılıksız işlemi görmesinin dava sonuna kadar engellenmesi ve Merkez Bankasına bildirilmemesi, devir ve ciro yoluyla temlikinin önlenmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerekirken aksi yöndeki hükmün isabetsiz olduğunu, takibe konu çekin bankaya ibrazı halinde çek ile ilgili karşılıksız işlemi yapılacağından bu durumun müvekkilinin ticari itibar ve yaşantısını sarsacağını, ihtiyati tedbir kararı verilen 7 adet çeke ilişin ara karada keşideci hesabı keşide tarihi ve miktarı ile çek no bilgilerinin yer almadığını, bu durumun ihtiyati tedbir kararının infazında tereddüt yarattığını belirterek istinaf talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep; ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 390.maddesinde; "(1) İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir.

(2) Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir. (3) Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. " hükmü yer almaktadır.

İİK'nın 72/2. maddesinde de; ''İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.'' düzenlemesi yer almaktadır.

Dava dosyasındaki mevcut delillerin incelenmesinde; ilk derece mahkemesinin davacının ihtiyati tedbir talebi ile ilgili delilleri değerlendirmesi sonucunda varmış olduğu kanaate göre verdiği kararda hukuka aykırılık bulunmadığı, davacının sair tedbir taleplerinde usul ve yasaya uygunluk bulunmadığı anlaşıldığından davacının istinaf başvuru talebinin HMK 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

MUHALEFET ŞERHİ

Talep; ihtiyati tedbir istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesinin geçici hukuki korumaya yönelik talebinin kabulüne yönelik görüşünde hukuka aykırılık bulunmasa da; alacağa dayanak kıymetli evrakın üçüncü kişilere devrinin resmi şekle tabi olmadığı, evrakın beyaz ciro veyahut ciro edilmeden evrakın teslimi ile kıymetli evraka bağlı hakkın devri mümkün olduğundan;

Mahkemenin sadece davalı tarafından başlatılacak takibin durdurulmasına karar vermiş olması, orta zekalı davalı konumunda olan bir kişi tarafından evrakın takibe konulması ihtimali yok denecek kadar az olduğu, bu nedeniyle mahkemeden geçici hukuki korunma talebinde bulunanın korunduğundan bahsedilemeyeceği, bu nedenle davacının istinaf talebinin kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına,

HMK'nın 353/1.b.2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesinin "sadece davalı tarafından dava konusu 7 adet çeke istinaden davacı aleyhine icra takibi başlatılması halinde, İİK.'nun 72/2. maddesi gereğince, sadece davacı yönünden İCRA TAKİBİNİN TEDBİREN DURDURULMASINA," ibaresi yerine iyiniyetli üçüncü kişilerin hakları saklı kalmak kaydıyla davaya konu kıymetli evraka dayanılarak başlatılacak takiplerin durdurulması şeklinde yeniden hüküm kurulması gerektiği kanaatinde olduğumdan;

Sayın çoğunluğun istinaf talebinin esastan reddine karar verilmesi görüşüne katılmıyorum.

Başkan . · e-imzalıdır · (muhalif)