Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/39 K.2023/351

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında ... tarihinde tesis edilen davanın usulden reddine ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ...'ün müvekkil aleyhine 35.000 Euro bedelle ilamsız icra takibi başlattığını, müvekkilin hem aracın satışı hem de genel olarak yakın ve ciddi bir cebri icra tehdidi altında olduğunu, takip talebinde yazılı olarak 01/09/2003 tanzim ... vade tarihli 35.000 Euro'luk senet alacağının tahsili şeklinde ilamsız takibe dayanak alacak konusunun vade tarihinin 15/03/2003 olarak net bir şekilde gösterildiğini, alacak borcun kabul anlamına gelmemek kaydıyla açık ve net bir şekilde zamanaşımına uğradığını, Kulu İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası hakkında ivedi olarak teminatsız ihtiyati tedbir karar verilmesini, davanın kabulü ile Kulu İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının işlemden kaldırılmasına, alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla davalının kötü niyet tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle. Davacının iddialarını değiştirmesine ve genişletmesine muvafakatlerinin olmadığını, hak düşürücü ve zamanaşımı sürelerinin dolduğunu, davacı tarafın senetteki imzasını inkar etmediğini, Kulu Asliye Hukuk Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyası ile dava konusu senedin "zamanaşımı nedeni ile kambiyo vasfını yitirdiği gerekçesi ile İcranın Geriye bırakılmasına" karar verildiğini, bu itibarla senedin kambiyo vasfını yitirmesinin temel alacak ilişkisinin zamanaşımına uğradığını ifade ettiğini, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun kararında da açıkça ifade edildiği üzere TBK 154-157 maddeleri gereğince her takipten sonra zamanaşımı süresinin yeniden başladığını, dolayısı ile davacı tarafın zamanaşımı itirazının yerinde olmadığını, buna karşın davacı tarafın takipten önce gerçekleştiği iddia edilen zamanaşımı defi'ini, takibin kesinleşmesinden çok sonra ileri sürdüğünü,

davacının alacağı ödediğini deliller ile ispat etmekle mükellef olduğunu, bu hususta davacı tarafın tanık dinletme talebine muvafakatlerinin olmadığını belirterek; davacının haksız ve hukuki mesnetten yoksun davasının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Mahkememizin görevsizliği nedeniyle HMK'nun 114/1-c maddesi ve 115/2. maddesi gereğince açılan davanın dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, daha önceden görevsizlik kararı veren Kulu Asliye Hukuk Mahkemesi'nin görevli olduğuna, Mahkememiz ile adı geçen mahkeme arasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğundan dolayı işbu görevsizlik kararının kanun yoluna başvurulmadan kesinleşmesi halinde görev uyuşmazlığının çözümü (merci tayini) için dosyanın Konya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi Başkanlığına resen gönderilmesine...." şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Eldeki davanın menfi tespit davası olduğunu, ancak ilk derece mahkemesinin, " zamanaşımına uğrayan kambiyo senedi " imiş gibi hüküm tesis ettiğini, yaptıkları icra takibinin ilama dayandığını, dolayısı ile İlk Derece Mahkemesinin görevli ve yetkili olmadığına dair karar verip, dosyayı görevli ve yetkili Kulu Asliye Hukuk Mahkemesine göndermesi gerekirken, dosyadan el çekerek görev uyuşmazlığının çözümü için Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesine göndermesinin yerinde olmadığını belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, Konya Asliye Ticaret Mahkemesinin 08/12/2022 tarih, ... Esas ve ... karar sayılı kararının kaldırılarılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, Zamanaşımına uğrayan kambiyo senedi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti (Menfi tespit) talebine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. Kulu ... Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan davada mahkemece ... Esas- ... Karar sayılı kararıyla görevsizlik kararı verildiği ve dosyanın Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesine geldiği ve Mahkemenin ... Esas- ... Karar sayılı kararıyla karşı görevsizlik kararı verildiği, karara karşı davalının istinaf yoluna başvurması dosyanın Dairemize gönderildiği görülmüştür.

Dava, zamanaşımına uğrayan bonoya dayalı ilamsız icra takibi nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talebine ilişkindir. Bono ve bononun zamanaşımına ilişkin hükümler 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenmiştir.

Anılan Kanun'un 4. maddesinde taraflardan biri tacir olmasa bile bu Kanun'da düzenlenen hususlara ilişkin davaların ticari dava sayıldığı açıkça hükme bağlanmış olup, dava 6335 sayılı Yasa ile değişik 6102 sayılı TTK'nın 5. maddesi hükmünün yürürlüğe girdiği 01.07.2012 tarihinden sonra açılmıştır. Anılan Yasa hükmüne göre.

"Asliye ticaret mahkemesi ile Asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.'' Görev, kamu düzenine ilişkin olduğundan mahkemece yargılamanın her safhasında kendiliğinden gözetilmelidir ( Aynı mahiyette Yargıtay 19. HD'nin 12/05/2016 tarih, 2015/17367 E-2016/8775 K. sayılı kararı).

Bu nedenlerle somut olayda davanın TTK 4. Maddede düzenlenen mutlak ticari davalardan olduğu, davaya bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğu anlaşılmakla davalının istinaf talebinin kabulü ile, HMK 353/1.a.3 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın görevli Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

...Ç