Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/653 K.2023/1168

Davacı tarafından Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan davada 30/03/2023 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin ... Sarayı binasının yıkılması ve artan iş yoğunluğu sebebiyle çalışma alanının arttırılması ve düzenlenmesi amacı ile adres değişikliği yapıldığını ve yeni belediye binası yapılana kadar geçici olarak müvekkili şirketin taşındığını, hem evrakların taşınması hem de günlük iş yoğunluğu neticesinde şirket merkezinin taşınması sonrası müvekkili şirket yetkilileri tarafından ticari defterlerin yeni dönem tasdik işlemlerinin yapılması amacı ile 19/01/2023 tarihinde yapılan kontrol sonucunda tutulması zorunlu olan pay defterinin bulunamadığını ve devamında yapılan tüm aramalara rağmen müvekkili şirkete ait pay defterinin zayi olduğunu ileri sürerek, müvekkili şirkete ait pay defterinin zayi olduğuna dair belge verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...Somut olayda, davacı pay defterinin ne şekilde zayi olduğunu açıklamadığı gibi, iş yoğunluğu nedeniyle şirket merkezinin taşınması esnasında kaybolmuş olabileceğini ifade etmiştir. Yukarıda açıklandığı üzere kaybolan defterler için zayi belgesi verilebilmesi için defterlerin, ne zaman, nerede ve nasıl kaybolduğunun açıklanması ve ispat edilmesi gerekir.

Pay defteri, yangın, sel baskını ve deprem gibi doğal afeterle veya hırsızlık sebebiyle kaybolmadığı gibi hangi sebeple kaybolduğu da bilinmemektedir. Bu kapsamda davacı, kanunen saklamakla yükümlü olduğu belgeleri muhafaza etmek için basiretli bir tacirin alması gereken tedbirleri aldığını, özen görevini yerine getirdiğini, belgelerin zayi olmasında kusuru olmadığını ispat edemediğinden davanın reddine..." gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, tacirin tamamen iradesi ve kusuru dışında ve de elinde olmayan nedenlerle gerçekleşen olağanüstü ve beklenilmeyen olayların tamamının zayi olma kapsamında değerlendirilebileceğini, müvekkili şirketin iş yerinin de bulunduğu belediye binasının birden çok şirket tarafından kullanılması ve bu şirketlerin aynı zaman diliminde binayı tahliye etmesi ve geçici iş yerlerine yerleşmesiyle normalin üzerinde bir yoğunluk oluştuğunu, yapılan tüm aramalara rağmen müvekkili şirkete ait pay defterinin zayi olduğunu, mahkemece davanın reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, ticari defter ve kayıtların zayi olması nedeniyle 6102 sayılı TTK'nın 82/7. maddesine göre zayi belgesi verilmesi istemine ilişkin olup, yukarıda özetlendiği şekilde karar verilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

TTK'nın 82/1-a maddesinde "Her tacir ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini saklamakla yükümlüdür" hükmü düzenlenmiştir.

Aynı Yasa'nın 82/7. maddesinde de "Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.

Yukarıda yapılan açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde ise, TTK'nın 82. maddesi uyarınca tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerini özenli bir şekilde saklama yükümlülüğü bulunduğu, bir başka anlatımla tacirin özen yükümlülüğüne uymasına rağmen defter ve belgelerin zayi olduğunu kanıtlamak durumunda olduğu, davacının defter ve belgelerin muhafazasında gerekli dikkat ve özeni gösterdiğini ispat edemediği,

Yargıtay 11.HD'nin 2016/11963 Esas- 2018/3664 Karar, 2016/11924 Esas- 2018/3781 Karar sayılı ilamlarının da bu doğrultuda olduğu bu itibarla, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı kanaatine varıldığından, davacı vekilinin istinaf isteminin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

R.T