Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/850 K.2023/1536

Davacı tarafından hasımsız olarak Konya ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile açılan zayi belgesi verilmesi davasında 04/05/2023 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; şirketine ait muhasebe işlerini ... isimli şahsın yaptığını, ... isimli şahıs ile birlikte çalışan ... isimli Mali Müşavir ile iş yerlerini ayırmaları sonucunda ... isimli şahıs ile çalışma kararı aldığını, benim gibi bir çok kişi de ... şahıs ile çalışma kararı alınca ...'nın işyerinde şirketine ait defterler gibi mükelleflerine ait defterleri sakladığını duyduğunu,

...'in ... dan mükelleflerine ait defterleri saklaması dahilindeki şikayeti doğrultusunda Ereğli Cumhuriyet Başsavcılığının ... esas sayılı dosyası kapsamında başla ilan soruşturma kapsamı da şüpheli ...'in mükelleflerine ait dosyaları daha önceden kendisine ait olan garaja koyduğu tespit edildiğini, bahse konu yerde şirketine ait birtakım belgeleri bulunduğu tespit edilerek belgeler muhafaza altına alındığını, şirketime 'ait belgelerin Emniyetten Savcılık Makamına gelmesi uzun süre sürmüş talebi doğrultusunda 27/09/2022 tarihinde şirketime ait bazı| defterler tarafına teslim edildiğini,

teslim edilen defterleri kontrol ettiğimde şirketine ait 2020/2021 yıllarına ait yevmiye, envanter, kebir defterlerinin bulunmadığını gördüğünü belirterek şirkete ait yevmiye, envanter, kebir defterlerinin zayi olduğuna dair belgenin verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince "... Mahkememizce yapılan incelemeler neticesinde TTK'nın 82/7. Maddesinde " (7) Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. " hükmü bulunmaktadır.

Dosyamız ile alakalı olarak TTK'nın 82/7. Maddesi ile Yargıtay ... HD'nin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı ve Konya Bölge Adliyesi ... Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 18/01/2023 tarihli ... Esas - ...

Karar sayılı ilamı da dikkate alındığında, yasal düzenlemede sınırlayıcı bir sebep yok ise de yasal düzenlemenin özünde olağanüstü bir sebebin varlığının şartları olduğu somut olayımızda olağanüstü bir sebebin olmadığı (su baskını, yer sarsıntısı, hırsızlık vs,) dosya kapsamından davaya konu olan yevmiye, envanter ve kebir defterlerinin, şirkete ait muhasebe işlerini .. isimli şahsın yaptığını, ... isimli şahıs ile birlikte çalışan ... isimli Mali Müşavir ile işyerlerini ayırmaları sonucunda ... isimli şahıs ile çalışma kararı aldığını ve ...'nın davaya konu yevmiye,

envanter ve kebir defterlerini teslim etmediği ve bu hali ile de bu davanın konusu olamayacağı anlaşılmakla davacının davasının reddine..." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesindeki beyanlarını tekrar ederek mahkeme gerekçesinin dosya kapsamına yetersiz olup Yargıtay ... Hukuk Dairesi’nin yerleşmiş içtihatlarında belirtildiği üzere 6102 sayılı TTK’nın 82/7. maddesinde zayi sebepleri tahdidi olarak sayılmadığını, maddede geçen “yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi” denilmek suretiyle bu gibi olayların benzerlerinin de bu kapsama girebileceğinin anlatıldığını, tacirin elinde olmayan benzer olaylarında maddenin kapsamı içinde olduğunu, mahkemece eksik araştırma yapılmış delillerinin toplanmamış müvekkilinin adil yargılanma hakkının açıkça ihlal edilmiş olduğunu belirterek istinaf talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı, ticari defterlerinin muhasebeci tarafından iade edilmediğini ileri sürerek zayi belgesi verilmesini talep etmektedir. Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesinde.

"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir" düzenlemesi bulunmaktadır.

Bu madde hükmüne göre zayi belgesi verilebilmesi için ticari defter ve belgelerin afet veya hırsızlık sebebiyle zayi olması gerekmekte olup ticari defter ve belgelerin muhasebeci tarafından iade edilmemesi hususu TTK 82/7. Maddesi kapsamında değerlendirilemez.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2015/13791 Esas, 2017/1625 Karar sayılı kararı da bu yöndedir.) Bu nedenle mahkemece davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Üye ... · e-imzalıdır · Katip ... · e-imzalıdır M.Y.