Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/1137 K.2025/357

Taraflar arasında görülen davada Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ....... Esas -....... Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten ve üye hakimin görüşleri alındıktan sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, davalının, müvekkili aleyhine kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlattığını ve takibin dayanağı olarak 17.10.2019 vade tarihli, 130.000,00 TL bedelli bonoyu gösterdiğini, takibe dayanak bononun teminat senedi olduğunu, nitekim bononun ön yüzünde büyük harflerle "TEMİNATTIR" ibaresi mevcut olduğu gibi, arka yüzünde "....... ada /5 parselde yapılacak olan binanın 8 nolu bağımsız bölüm için yapımı ile ilgili Teminattır.

Ticari amaçla kullanılamaz" ibaresinin de bulunduğunu, hatta dava konusu bononun lehdarı olan davalı ve müvekkili ile teminat senedi borçlusu diğer şirket yetkilisinin de bu ibarenin altına ayrıca imza attıklarını, bu nedenle senedin kambiyo senedi vasfında olmadığını, davalı ile dava dışı ....... Mühendislik Ltd. Şti.

Arasında akdedilen ....... ada... parselde yapılacak olan binanın 8 nolu bağımsız bölümün yapımı ile ilgili sözleşmeye müvekkilinin taraf olmadığını, binanın yapımı için verilmiş bir taahhüdünün de bulunmadığını ayrıca, senedin keşide ve vade tarihlerinin 17.10.2019 tarihi olduğunu, kambiyo senedinde keşide tarihi zorunlu unsur olduğundan senedin kambiyo senedi vasfında da olmadığını, bu nedenle müvekkilinin senetten kaynaklı bir borcunun bulunmadığını, müvekkilinin alacaklı olduğu icra dosyasına yatan miktar üzerine haciz konularak icra dosyasına 20.355,10 TL yatmış olup,

söz konusu kısım yönünden de istirdat taleplerinin bulunduğunu ileri sürerek, müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti ile icra takibinin müvekkili yönünden iptaline, istirdat davasının kabulü ile dosyaya yatan 20.355,10 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, davalının %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacının senedin kambiyo senedi vasfında olmadığını iddia ettiğini, senedi kambiyo vasfına haiz olmamasının davacının borçlu olmadığını göstermediğini, davacı aleyhine başlatılan takibin kesinleştiğini, senedin unsurlarında herhangi bir eksikliğin de bulunmadığını, davacının iddialarını yazılı delille ispat etmesi gerektiğini, senedin üzerindeki ''teminat'' ifadesinin senedin teminat senedi olarak kabulü için yeterli olmadığını, senedin bir an için teminat senedi olarak kabul edilmesi halinde dahi,

davacının teminat verilmesine neden olan ilişkinin sebebini ve bu ilişkiden kaynaklı herhangi bir borcunun bulunmadığını ispat etmesi gerektiğini, müvekkilinin 20.07.2017 tarihinde ....... yevmiye numarasıyla, Konya İli, Karatay İlçesi, Hasandedemescit Mahallesi, ....... ada, 5 Parsel üzerinde kayıtlı arsanın 99,97 m²'lik kısmını ....... İnş. Ltd. Şti'den satın aldığını, daha sonra müvekkilinin davacı ve dava dışı ....... Mühendislik İnşaat Ltd.

Şti. ile 17.10.2019 tarihinde Konya.... Noterliği ....... yevmiye nolu taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladığını, sözleşme gereği müvekkiline arsa payı karşılığında kendisine bir daire verilmesinin kararlaştırıldığını buna istinaden tarafların müvekkiline 17.10.2019 düzenleme tarihli, 130.000 TL bedelli bono düzenlediklerini, bonoda davacının da imzasının bulunduğunu ve davacının imzaya itiraz etmediğini, davacı ve dava dışı ....... Ltd.

Şti.'nin sözleşmede yerine getirmeyi taahhüt ettikleri daireyi müvekkiline teslim etmediklerini ayrıca, ....... Ltd. Şti. Tarafından müvekkiline gönderilen ihbarname ile sözleşmenin tek taraflı olarak feshedildiğinin bildirildiğini, davacının müvekkiline borçlu olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...Dava, "Menfi Tespit ve İstirdat" davasıdır.

Davaya konu, Konya.... İcra Müdürlüğünün ....... esas sayılı takibinin 130.000,00 TL asıl alacak, 16.383,56 TL İşlemiş faiz olmak üzere toplam 146.643,56 TL üzerinden başlatıldığı, takip dayanağı olarak 17/10/2019 tarihli, 17/10/2019 vade tarihli, 130.000,00 TL bedelli bononun gösterildiği anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki ihtilaf keşidecisi ..., Lehtarı ... olan, 17/10/2019 tanzim tarihli, 17/10/2019 vade tarihli, 130.000,00 TL bedelli bononun teminat senedi olup olmadığı, teminatın şartlarının yerine gelip gelmediği ile davacının bonoya istinaden başlatılan icra takibi nedeniyle davalıya borçlu olup olmadığı hususlarından ibarettir.

Somut olayda, davacı davaya konu bononun teminat senedi olarak davalıya verildiğini iddia etmiş, davalı ise davacı ile aralarındaki sözleşme uyarınca davacının borcu bulunduğu iddiasında bulunmuştur.

Davaya konu bononun .....İcra Müdürlüğünden gelen sureti üzerinde yapılan incelemede; bononun ön yüzünde "TEMİNATTIR" yazısının, arka yüzünde ise "....... ada.... parselde yapılacak olan binanın 8 nolu bağımsız bölüm için yapımı ile ilgili teminattır. Ticari amaçlı kullanılmaz." yazısının bulunduğu, görülmüştür.

Bono üzerinde yapılan tespit sonrası, takibe konu bononun açıkça teminat olarak verildiği anlaşılmıştır. Bononun teminat olarak verildiğinin kabulünden sonra yapılması gerekenin teminat şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediğidir. ...'e ait tapunun devri amacıyla, davalı tarafından bono verildiği, ancak dosyamız arasına giren tapu kayıtları ve Konya 8.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/7 Esas nolu dosyasındaki geriye etkili olarak fesih kararı incelendiğinde, ... tarafından davalıya yada ....... Mühendislik İnşaat San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye devir işleminin gerçekleşmediği, tespit edilmiştir. Dolayısıyla bono üzerinde yazılı teminat şartlarının gerçekleşmediği anlaşılmıştır.

Dava menfi tespit davası olarak açılmış ise de yargılama devam ederken ödeme yapıldığından dava yasa gereğince kendiliğinden istirdat davasına dönüşmüştür.

Davacı tarafça dava dilekçesinde tazminat isteminde bulunulmuş ise de, davalının kötü niyetli olarak takip yaptığına ilişkin mahkememizde kanaat oluşmaması nedeniyle davacının tazminat isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

Teminatın şartlarının gerçekleşmemesi karşısında, bononun bedelsiz kaldığında tereddüt bulunmaması nedeniyle davacının menfi tespit davasının kabulüne karar verilmiş, davacı tarafından icra dosyasına giren paranın istirdadına yönelik talepleri kabul edilmiş...." gerekçesiyle, davacının menfi tespit davasının kabulü ile Konya.... İcra Müdürlüğü'nün .......

Esas nolu dosyasında 17.10.2019 düzenleme tarihli, 130.000,00 TL’lik bono nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine, davacının istirdat davasının kabulü ile 20.355,10 TL’nin dava tarihi olan 11/08/2021’den, 32.638,59 TL’nin 22/12/2021 tarihinden, 72.026,10 TL’nin 11/04/2023 tarihinden, 111.188,82 TL’nin 10/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte olmak üzere toplam 236.208,61 TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, şartları oluşmadığından kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, ....... yevmiye numarasıyla, Konya İli, Karatay İlçesi, Hasandedemescit Mahallesi, ....... ada, .... Parsel üzerinde kayıtlı arsanın 99,97 m²'lik kısmını ....... İnş. Ltd. Şti'den satın aldığını, daha sonra müvekkilinin davacı ve dava dışı ....... Mühendislik İnşaat Ltd. Şti. ile 17.10.2019 tarihinde Konya....

Noterliği ....... yevmiye nolu taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzaladığını, sözleşme gereği müvekkilinin arsa payı karşılığında kendisine bir adet daire verilmesinin kararlaştırıldığını, buna istinaden tarafların takip ve dava konusu senedi düzenleyerek verdiklerini, davacının da senedi imzaladığını ve imzaya itiraz etmediğini, davacı ile dava dışı ....... Mühendislik Ltd.

Şti.'nin sözleşmede taahhüt ettikleri tarihte daireyi müvekkiline teslim etmediğini ayrıca , ....... Mühendislik Ltd.

Şti'nin 30.12.2019 tarihli noter ihbarnamesi ile sözleşmeyi tek taraflı olarak feshettiğini bildirdiğini, müvekkilinden kaynaklanmayan sebeplerle kat karşılığı inşaat sözleşmesi tek taraflı olarak feshedildiğini, davacı tarafın taahhüdünü yerine getirmediğini ve taşınmazın müvekkiline teslim edilmediğini, müvekkilinin edimini yerine getirdiğini, davacının teminat konusu edimini yerine getirmediğini, davacının kötüniyetli olduğunu ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedine dayalı menfi tespit ve istirdat istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

Somut olayda, davacı tarafça takip ve dava konusu senedin, teminat senedi olması ve unsurlarında eksiklik bulunması nedeniyle de kambiyo senedi vasfında olmadığından, senetten dolayı herhangi bir borcunun bulunmadığı iddia edilmiş, davalı tarafça davacının iddialarının yerinde olmadığı, davacı tarafından ispat edilmesi gerektiği, senedin teminat senedi olduğunu kabul etmemekle birlikte teminat senedi olarak kabul edilmesi halinde dahi bu durumun davacının senetten kaynaklı borcunu ortadan kaldırmayacağı savunularak, davanın reddi istenmiştir.

Öncelikle, davacının senedin keşide ve vade tarihlerinin aynı tarih olması nedeniyle kambiyo senedi vasfında olmadığına yönelik iddiası, Yargıtay 11. HD'nin ....... E-.... K. sayılı ilamı nazara alındığında bonoda düzenleme ve vade tarihlerinin aynı olması bonoyu geçersiz hale getirmeyeceğinden yerinde görülmemiştir.

Davacının senedin teminat senedi olduğuna yönelik iddiaları bakımından ise, gerek senedin ön yüzündeki "TEMİNATTIR" gerekse de arka yüzündeki "....... ada /5 parselde yapılacak olan binanın 8 nolu bağımsız bölüm için yapımı ile ilgili Teminattır. Ticari amaçla kullanılamaz" ibareleri, taraf iddia ve savunmaları ile dosya kapsamında bulunan taşınmaz satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi nazara alındığında, senedin teminat senedi olduğu kanaatine varılmıştır.

Senedin teminat fonksiyonunun devam edip etmediği yönünden yapılan inceleme neticesinde de, taşınmaz devri amacıyla bononun verildiği ve devrin de gerçekleşmediği, teminat şartı gerçekleşmediğinden mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde herhangi bir isabetsizliğin bulunmadığı ve bu itibarla, dosya kapsamı, mevcut delil durumu ile ileri sürülen istinaf istemleri nazara alındığında davalı vekilinin istinaf isteminin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır ....