Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/200 K.2024/1024

Av. ...

DAVA

Zayi Belgesi Verilmesi (Hasımsız)

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 20/05/2024

YAZIM TARİHİ : 21/05/2024

Davacı tarafından Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile açılan zayi belgesi verilmesi davasında 12/12/2023 tarihinde tesis edilen davanın reddine ilişkin karara karşı, davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin 1994 yılında kurulmuş olan köklü bir aile şirketi olduğunu, aktif olarak ticari hayatına devam eden müvekkil şirketin ortaklar pay defterinin zayi olduğunu, bu durumu 24.04.2023 tarihinde fark ettiklerini ve 26.04.2023 tarihli tutanak ile tespitinin yapıldığını, işbu davayı yasal süre içinde açtıklarını, dava konusu olayda müvekkili şirketin işlerinin takip edilmesi için defterlerin mali müşavire verilmesinde, müvekkil şirkete (tacire) yüklenebilecek herhangi bir kusur bulunmadığını,

buna rağmen mali müşavir tarafından şirket pay defterinin iade edilmemesi ve neticede defterin ziyaa uğraması, müvekkili şirketin (tacirin) iradesi dışında meydana geldiğini, müvekkil şirkete ait ortaklar pay defteri, müvekkil şirket hissedarlarının tüm özen ve dikkatine rağmen, mali müşavirler tarafından şirkete iade edilmemesi üzerine kaybolduğunu, şirket pay defterinin ziyaa uğradığının tespiti ve şirket pay defterine dair zayi belgesinin verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "...Somut olayımızda davacı taraf mali müşavir tarafından şirket pay defterinin iade edilmemesi ve neticede defterin ziyaa uğraması nedeniyle zayii belgesi verilmesini talep etmektedir. TTK 82/7. Hükmü açıkça "...yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle..." ifadelerine yer vermek suretiyle davanın kabulünü sınırlı sebeplere bağlamıştır. Atıf yapılan içtihatlarda da görüldüğü üzere bu sebeplerin genişletilmesi mümkün değildir...." gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaya uğrarsa, tacirin zayi belgesi talep etme hakkının mevcut olduğunu, Kanunun lafzından her ne kadar ''yangın, sel, deprem, hırsızlık'' gibi nedenlerle kaybolmasından bahsedilmiş olsa da; bunların tahdidi olarak sayılmadığını, sayın dairenizin de takdir edeceği üzere; birçok Yargıtay kararında kanunda sayılan ticari defterlerin zıyaya uğrama sebeplerinin tahdidi sayılmadığı,

kanunda açıkça 'kanuni saklama süresi içerisinde ziyaa uğrarsa' şeklinde işaret edilmiş olmakla kanun hükmünün geniş yorumlanması gerektiğinin vurgulandığını, yerel mahkemenin ''...davanın kabulünü sınırlı sebeplere bağlamıştır.'' lafzi yorumu oldukça hatalı olup; ticaret hayatının işleyişi göz önüne alındığında;

ticari defterlerin zayi olmasını sınırlı sebeplere bağlanamayacağının da sabit olduğunu, müvekkili şirketin ticari defterlerinin kaybı nedeni ile ortaklar iş ve işlemlerini ilerletemediğini ve bu durumun müvekkilinin mağdur olmasına sebebiyet verdiğini, mahkemenin eksik inceleme ile karar verdiğini beyanla istinaf başvurusunun kabulü ile haklı davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Davacı, ticari defterlerinin mali müşavir tarafından iade edilmediğini ileri sürerek zayi belgesi verilmesini talep etmektedir. Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesinde.

"Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren otuz gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.

Bu madde hükmüne göre zayi belgesi verilebilmesi için ticari defter ve belgelerin afet veya hırsızlık sebebiyle zayi olması gerekmekte olup ticari defter ve belgelerin mali müşavir tarafından iade edilmemesi hususu TTK 82/7. maddesi kapsamında değerlendirilemez.

(Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 20/03/2017 tarih 2015/13791 Esas 2017/1625 Karar sayılı kararı da bu yöndedir.) Bu nedenle mahkemece davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından davacının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır