Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/445 K.2024/1807

Taraflar arasında görülen davada Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas- ... Karar sayılı kararın Dairemizce incelenmesi davalı vekili tarafından istenmiş ve istinaf dilekçesinin süresi içerisinde verildiği anlaşılmış olmakla, dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten ve üye hakimin görüşleri alındıktan sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin davalıdan makine satın aldığını, davalıya satım bedeli için peşinat gönderilmesine rağmen davalının makineyi teslim etmediğini, davalının sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle müvekkilinin başka bir firmadan makine satın almak zorunda kaldığını, davalıdan ödenen peşinatın iade edilmesi istenilmesine rağmen davalı tarafından iade edilmemesi nedeniyle aleyhine takip başlatıldığını ancak, davalının haksız itirazı ile takibin durdurulduğunu ileri sürerek, itirazın iptali ile takibin devamını ve davalı aleyhine asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacının iddialarını kabul etmediklerini, davacının iddialarının yerinde olmadığını, dava dışı üçüncü kişi ......'ın müvekkiline müracaat ederek makine almak istediğini beyan etmesi üzerine yapılan sözlü görüşmeler sonucunda 310.000,00 TL'ne ve bu bedelin de 50.000,00 TL'sinin peşinat olarak alınması kalan 260.000,00 TL'nin de mal tesliminde ödenmesi konusunda anlaşmaya vardıklarını, dava dışı üçüncü kişinin diğer bazı makine ihtiyacı için davacı şirket ile irtibata geçtiğini ve bu makineleri temin için anlaştıklarını, ......'ın,

müvekkili şirkete ödenmesi gereken 50.000,00 TL'ni davacı şirkete müvekkili şirkete gönderilmesi maksatlı teslim ettiğini, davacı şirketin yaklaşık bir ay gecikmeli olarak 30.000.00 TL'ni peşinat olarak gönderdiğini, müvekkilinin gönderilen peşinat eksik olsa da malzeme alarak işe başladığını ve kararlaştırılan zamanda makineyi hazır ettiğini ancak, davacı şirketin dava dışı üçüncü kişiyi aynı makinenin kendisi aracılığıyla temin edilmesi hususunda ikna ettiğini ve dava dışı üçüncü kişi adına kendi hesabından müvekkili şirkete ödediği 30.000,00 TL peşinatı geri istediğini, davacının kötüniyetli olduğunu savunarak,

davanın reddi ile davacı aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, "...Dava kapsamında davacı aralarındaki sözleşme gereği davalı tarafa ödemiş olduğu peşinatın iadesi hususunda başlattığı takibe yönelik itirazın iptalini talep etmektedir. Davacının defterlerinin incelenmesi neticesinde tanzim ettirilen bilirkişi raporundan anlaşıldığı üzere takibe konu 30.000,00 TL peşinatın davacı tarafça davalı hesabına aktarıldığı kanıtlanmıştır.

Davalının "esasında peşinatı gönderen davcı şirket ile değil dava dışı 3. kişi olan ......... ile anlaştıkları, .........'ın kendilerine peşinat olarak göndereceği 50.000,00 TL'yi davacı şirket üzerinden göndermek üzere parayı davacı şirkete teslim ettiği, ancak davacı şirketin söz konusu parayı eksik olarak yani 30.000,00 TL olarak kendilerine gönderdiği" yönündeki karşı iddiasını kanıtlar yeterli düzeyde delil sunamadığı anlaşıldığından davanın kabulü ile takip tutarının % 20 si oranında icra inkar tazminatına hükmetmek gerektiğinden aşağıdaki şeklide hüküm kurulmuştur..." gerekçesiyle, davanın kabulü ile davalının Konya.

İcra Müdürlüğü'nün ........ Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin 30.000,00 TL asıl alacak, 1.205,00 TL temerrüt faizi olmak üzere toplam 31.205,00 TL üzerinden ve takip tarihinden itibaren asıl alacağa işletilecek yasal faizi ile devamına, hükmedilen 31.205,00 TL üzerinden % 20 oranında hesaplanan 6.241,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili, mahkemece, taraflar arasında karşılıklı anlaşma varmış gibi hüküm tesis edilmesinin hatalı olduğunu ayrıca, yargılama sürecinde toplanması talep edilen delillerin toplanmadığını ve dinlenmesi talep edilen tanıkların dinlenmediğini, eksik ve hatalı yargılama yapıldığını, 30.000,00 TL peşinat ödendiği vakıası taraflar arasında ihtilaf konusu olmamasına rağmen bu hususta defter incelemesi yapılarak hükmün de buna dayalı olarak verildiğini, davacının asılsız iddialarının aksine taraflar arasında hiçbir anlaşma bulunmadığını kaldı ki,

müvekkilinin dava dışı üçüncü kişi ile yaptığı anlaşma ve süresine tamamen riayet etmesine rağmen kötüniyetli olarak takip başlatıldığı ve dava açıldığını, dürüstlük kuralına riayet etmeyen davacının davasının kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığını, müvekkili şirketin üzerine düşen edimi yerine getirmiş olmasına rağmen davacının makinenin hasat zamanına yetiştirilemediğini iddia ederek başka bir firmadan makine almak zorunda kaldıklarını belirterek müvekkili şirkete eksik olarak ödedikleri peşinatı talep etmelerinin açıkça kötüniyetli olduğunu ileri sürerek, mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, taraflar arasında makine alımı için peşinat olarak gönderildiği iddia edilen bedelin iadesi için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve re'sen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın ''Taleple Bağlılık İlkesi'' başlıklı 26. maddesinde ''(1) Hâkim, tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Duruma göre, talep sonucundan daha azına karar verebilir.

(2) Hâkimin, tarafların talebiyle bağlı olmadığına ilişkin kanun hükümleri saklıdır.'' hükmü düzenlenmiştir.

Bu durumda somut olayda, davacı tarafça dava dilekçesinde asıl alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talep edilmiş, davacı tarafça 30.000,00 TL asıl alacak, 1.205,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 31.205,00 TL'nin tahsili istemi ile takip başlatılmış olması karşında, icra inkar tazminatına talep gibi asıl alacak miktarı üzerinden hükmedilmesi gerekirken taleple bağlılık kuralına aykırılık teşkil edecek şekilde toplam alacak miktarı üzerinden hükmedilmesi yerinde görülmemiştir.

İşin esasının incelenmesine gelince ise; Mahkemece yapılan yargılama sırasında ön inceleme celsesinde taraflara ticari defterlerini ibraz etmek üzere ihtarlı kesin süre verildiği, davacı defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen kök ve ek rapor hükme esas alınarak yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

Ancak, somut uyuşmazlıkta, davacı tarafından davalıya 30.000,00 TL havalenin yapıldığı uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık, taraflar arasında akdi ilişkinin bulunup bulunmadığı ve akdi ilişki kurulmuş ise, davalı tarafça edimin yerine getirilip getirilmediği noktasında toplanmaktadır. Zira, davacı tarafça akdi ilişkinin taraflar arasında kurulduğu iddia edilirken davalı tarafça, dava dışı üçüncü kişi ile kurulduğu ve dava dışı üçüncü kişi adına davacı tarafça dava konusu peşinat ödemesinin yapıldığı savunulmaktadır.

Bu kapsamda yapılan incelemede; Dava ve takip konusu havale dekontunda '' .......Tarım Araçları Ltd. Şti.-Başkan Tarımsal Alet Peşinat Ödemesi'' açıklaması ile, 30.000,00 TL'nin gönderildiği, davacı defterleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde davalı ile ticari ilişkinin tespit edilemediği sadece dava konusu havalenin kaydının bulunduğunun bildirildiği anlaşılmıştır.

Somut olayda, davacının akdi ilişkinin varlığını ve işbu ilişki kapsamında davalıya peşinat ödemesi yaptığını ve davalı tarafından edimin yerine getirilmemesi nedeniyle peşinatın iade edilmesi gerektiğini ispat etmesi gerektiği, davacı tarafından ibraz edilen havale dekontunun taraflar arasında akdi ilişkinin varlığı ve işbu ilişki kapsamında davalıya peşinat ödemesi yapıldığı yönünde karine oluşturduğu,

aksinin davalı tarafça ispat edilmesi gerektiği, davalı tarafça yemin deliline de dayanıldığı anlaşılmakla, davalıya yemin teklif etme hakkı da hatırlatılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik incelemeye dayalı yazılı şekilde hüküm tesisi de yerinde görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1.a.6 maddesi uyarınca kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.