Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/588 K.2024/1899

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin.... esas sayılı dosyası ile açılan itirazın iptali davasında 22/02/2024 tarihinde tesis edilen davanın kabulüne ilişkin karara karşı davalının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında geçmiş yıllarda yapılan anlaşma neticesinde davalı şirketin, müvekkilinin işletmesinden tarım ürünleri tedarik etmeye başladığını, cari hesap usulüne göre çalışan müvekkilin muhasebe kayıtlarına göre davalı yandan 181.000,00 TL alacağının bulunduğunu, söz konusu bakiyenin ödenmemesi üzerine 2023 yılı itibariyle müvekkilinin, davalı şirket ile çalışmayı bıraktığını, fatura bedellerinin ödenmemesi üzerine Silifke.

Noterliği aracılığıyla 31.05.2023 tarihinde ... yevmiye numarası ile cari hesaptan kalan fatura bedellerinin ödenmesi için ihtarname gönderildiğini, ihtarnameye davalı tarafından herhangi bir cevap verilmediği gibi faturalara da itiraz edilmediğini, fatura bedellerinin ihtarnameye rağmen ödenmemesi üzerine taraflarınca Ereğli İcra Müdürlüğü'nün ....

Sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını, ancak davalının haksız itirazı üzerine de takibin durdurulduğunu, arabuluculuğa başvurulduğunu ancak taraflar arasında anlaşma sağlanamadığını belirterek; davalının haksız ve yersiz olarak yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına, davalının %20 den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; görevli mahkemenin Ereğli (Konya) Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğunu, davacının davasında iddialarının yerinde olmadığını, müvekkili ile davalı arasında borç ve alacak bulunmadığını, davacının iddia ettiği malları müvekkiline sattığını ve teslim ettiğini ispat etmesinin gerektiğini belirterek; davanın reddine, takipte talep edilen miktarın %20’sinden az olmamak üzere müvekkil lehine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Doğanhisar Mal Müdürlüğü 28/08/2023 tarihli yazı cevabı ile davacının bilanço hesabına göre defter tuttuğu bildirmiştir. Davalının tacir olduğu konusunda ise tereddüt bulunmamaktadır. Bu kapsamda uyuşmazlığın her iki tarafının da tacir olduğu ve uyuşmazlığın temelinde taraflar arasındaki ticari ilişkinin bulunduğu sonucuna varıldığından uyuşmazlığın çözümünde mahkememizin görevli olduğu kabul edilmiştir. Davalının merkez adresinin, davacının ise ikamet adresinin Konya İli mülki sınırları içinde yer aldığı anlaşıldığından davalı tarafın yetki itirazının yerinde olmadığı kabul edilmiştir. ******************

Tarafların tacir olmaları nedeniyle ticari defter ve belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, davacı tarafın defterlerinde bu kapsamda yapılan inceleme neticesinde düzenlenen 18/12/2023 tarihli bilirkişi raporu ile davacı tarafa ait ticari defter ve belgelerin usulüne uygun olarak tutulduğu, dava konusu faturaların defterde kayıtlı olduğu, faturalar toplamının 1.371.343,72 TL olduğu, ödeme tutarının ise 790.000,00 TL olduğu, dava dışı ... firması tarafından 200000 TL ödeme yapıldığı, takip tarihi itibarıyla davacının davalıdan 381.343,72 TL alacaklı olduğu tespit edildiği,

davalı tarafın defterlerinde yapılan incelemede ise davalı tarafa ait ticari defter ve belgelerin usulüne uygun olarak tutulduğu, dava konusu faturaların defterde kayıtlı olduğu, faturalar toplamının 1.371.343,72 TL olduğu, toplam 1.170.000,00 TL ödemenin bulunduğu, bakiye borç miktarının ise 201.343, 72 TL olduğu tespit edilmiştir.

Takibe konu faturaların davalı defterlerinde kayıtlı olması karşısında, karine olarak davalının faturalara konu hizmeti aldığının kabulü gerekir. Bu aşamada ispat yükü yer değiştirerek davalıya geçmiştir. Dolayısıyla davalının ya karinenin aksini ispat etmesi ya da fatura bedellerinin tamamının ödendiğini yazılı delillerle ispat etmesi gerekir.

Davalı tarafça bu yönde yazılı bir delil ibraz edilmediği gibi davacı defterlerinde kayıtlı olmayan ödeme kayıtlarına destekler bir ödeme belgesi de ibraz edilmemiştir. Davalı açıkça yemin deliline dayandığından kendisine yemin delili hatırlatılmış ancak yemin teklifinde de bulunmamıştır.

Bu kapsamda, faturalara konu hizmetin davalıya sunulduğu, davalı tarafça kısmi ödeme yapılmış ise de bakiye ödemenin yapılmadığı, bakiye borç yönünden davacı defterlerine itibar edilmesinin gerektiği, davacı defterlerine göre bakiye alacak tutarının 381.343,72 TL olduğu, davacının talebinin ise 181.000,00 TL olduğu anlaşılmakla taleple bağlılık ilkesi gözetilerek takibe itirazın 181.000,00 TL asıl alacak üzerinden iptaline karar vermek gerekmiştir.

Tarafların feri nitelikteki tazminat istemleri yönünden yapılan değerlendirmede; takibe itirazın haksız olması ve alacağın likit olması nedeniyle hükmedilen alacağın % 20'si oranında davacı lehine tazminata hükmetmek gerekmiş, davalı tarafça takibin kötü niyetli olduğu ispatlanamadığından davalının tazminat isteminin reddine karar vermek gerekmiş..." gerekçesiyle;

1-DAVANIN KABULÜ ile, Ereğli (Konya) İcra Müdürlüğü'nün .... E. sayılı takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali ile takibin 181.000,00 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faizi işletilmesine,

2-181.000,00 TL'nin % 20'si oranında hesaplanan 36.200,00 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Davalının tazminat isteminin reddine, şeklinde karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; cevap dilekçesini tekrar etmekle, Müvekkili ile davacı arasında borç olmadığını, davacının müvekkilinden alacağı bulunmadığını, davacının iddia ettiği malları müvekkiline sattığını ve teslim ettiğini ispat etmesi gerektiğini, ilk derece mahkemesince bilirkişi raporuna karşı itirazlarının değerlendirilmeden karar verildiğini, müvekkilinin ticari defterleri usulüne uygun düzenlemediği yönündeki değerlendirmeyi kabul etmediklerini, defterlerinin usulüne uygun olduğunu, mahkemenin ispat yükünün müvekkiline geçtiği yönündeki beyanlarını kabul etmediklerini belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; faturaya davayı alacağın tahsiline amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali talebine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır. Davacı, 26.06.2022, 30.06.2022 ve 30.06.2022 tarihli toplam 1.371.343,72 TL bedelli faturaların 181.000,00 TL'lik kısmının ödenmediğini ileri sürerek itirazın iptali talebinde bulunmakta, davalı ise davacının herhangi bir alacağının bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmektedir.

Fatura, satılan emtia veya yapılan iş karşılığında müşterinin borçlandığı tutarı göstermek üzere emtiayı satan veya işi yapan tacir tarafından müşteriye verilen ticari vesikadır. Fatura tek başına alacağın varlığını ispatlamaya yeterli değildir. Faturanın tebliğ edilmiş olması da faturada belirtilen alacağın doğmasına sebep olan edimin ifa edildiğini göstermez.

Faturaya dayalı olarak alacak talebinde bulunan kişi, faturada belirtilen alacağın doğmasına sebep olan edimin (mal teslimi, hizmet ifası vs.) ifa edildiğini ispatla mükelleftir.

Fatura tek başına alacağın varlığını ispatlamaya yeterli olmamakla birlikte faturanın kabul edilerek ticari deftere kaydedilmiş olması ve faturayla ilgili olarak Vergi Dairesi'ne BA-BS bildirimi verilmesi faturaya konu malın teslim edildiğine veya hizmetin gerçekleştirildiğine karine teşkil etmektedir. Dava konusu somut olayda davacının icra takibine dayanak yaptığı faturaların davalının ticari defterine kaydedildiği anlaşılmaktadır.

Buna göre faturada belirtilen malın davalıya teslim edildiği yönünde davacı lehine karine oluştuğundan ispat yükü davalıda olup davalı, faturalarda belirtilen malları almadığı veya faturadan kaynaklanan borcu ödediği yönündeki savunmalarını kesin delillerle ispatlamalıdır. Davalı, savunmalarını ispatlayacak yazılı bir delil sunmamış, mahkemece davacıya yemin teklif etme hakkı hatırlatılmasına rağmen davacıya yemin teklif etmemiştir.

Buna göre mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Bu nedenle davalı vekilinin istinaf taleplerinin HMK 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Üye · e-imzalıdır · Katip · e-imzalıdır