Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2024/894 K.2024/1265

Davacı tarafından davalı aleyhine Konya .. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .... Esas sayılı dosyası ile açılan menfi tespit davasında 30/04/2024 tarihinde tesis edilen davanın usulden reddine ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin mobilya sektöründe iş yapan zirve mobilya ile bir takım ürün alışverişi hususunda anlaştıklarını, bunun üzerine mobilya firmalarına para ödemesi yaptığını, fakat malların bir türlü gelmediğini, müvekkilinin davalıya çek verdiğini, vade tarihinin henüz gelmediğini, söz konusu çekin bedelsiz kaldığını, müvekkilinin çek ile ilgili davalı ediminin hiç yerine getirilmemesi sebebi ile sözleşmeden dönme hakkını kullandığını ileri sürerek, Konya Ereğli Şekerbank Şubesinin .... No'lu 150.000,00 TL miktarlı çek ile ilgili bedelsiz kalması sebebi ile müvekkilin borçlu olmadığının tespitine, İİK72/2 uyarınca ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından açılan davaya 18/01/2024 tarihinde vermiş olduğu cevap ve itirazlarını tekrar ettiğini, davacı tarafın, dava dilekçesini ve dilekçesine ek olarak belirttiği beyan ve belgelerin tarafına tebliğ edilmediğini, H.M K. 121 ve devamı madde hükümlerine göre bunlara ilişkin cevap ve itiraz haklarını saklı tuttuklarını, tarafının bildirmiş olduğu tanıkların, davaya 18/01/2024 tarihinde verdiği cevap dilekçesinde arz ettiği, davacı ile arkadaş olup, zaman zaman birbirlerinden borç alıp verdiğine, davacının çeki ne için verdiğine, tarafının davacıya yaptığı ve eşime mahcup oluyorum,

onun parasını öde benimkini sonra ver dediğine tanık olduklarını, aralarındaki para alışverişinin bu şekilde olduğunu, aslında davacıyla hiçbir ticaretlerinin olmadığına, tanıkların şahit olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; ".... Konya Bölge Adliye Mahkemesi. Hukuk Dairesi'nin ... Esas - ....Karar ve .... Esas - .... Karar sayılı ilamları ve Konya Bölge Adliye Mahkemesi .. Hukuk Dairesi'nin 06/11/2020 Tarihli ... Esas ...

Karar sayılı ilamı da göz önüne alındığında Davanın Mahkememizde açılış tarihi 29/12/2023 olduğu, davacı ...'un 08/08/2023 tarihinde Ereğli/Konya bölgesi arabuluculuk bürosuna başvurduğuna ilişkin arabuluculuk başvuru formunu dava dilekçesinin ekine eklemiş olduğu ancak dosya içerisinde son tutanağın olmadığı tespit edilmiş olup, Konya arabulculuk ve Ereğli arabuluculuk bürolarına ayrı ayrı müzekkere yazılarak son tutanağın olup olmadığı bilgisi sorularak herhangi bir arabuluculuk son tutanağının olmadığına ilişkin bilgi verildiği görülmüştür.

"6102 sayılı Türk Ticaret kanunun'na eklenen 5/A maddesi uyarınca 1.1.2019 tarihi itibarıyla Kanunun 4 üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiştir" şartı sağlanamadığı anlaşılmakla, davanın HMK'nun 115.

Ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir..."

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taraflarınca arabuluculuğa başvurulduğu halde kıymetli evraktan kaynaklanan menfi tespit davalarının arabuluculuk kapsamında olmadığı belirtilerek, arabuluculuk daire başkanlığınca, arabuluculuk talebinin red edildiğini, buna rağmen yerel mahkemenin arabuluculuk şartı, yani dava şartının yerine getirilmediği şeklinde hatalı karar verdiğini, taraflarının doğan zararları yönünden, arabuluculuk merkezleri ve dairesinin arabuluculuk ile ilgili açık ve net hükmü var iken, davanın reddi yönünden karar verenler hakkında tazminat haklarını saklı tuttuklarını belirterek; verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedinden dolayı borçlu olunmadığının tespitine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmıştır.

7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı TTK'ya eklenen dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesinde; "(1) Bu kanunun 4'üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi getirilmiştir.

01/09/2023 tarihinde yürürlüğe giren 28/03/2023 tarihli 7445 sayılı Kanunun 31.ci maddesiyle 6102 Sayılı TTK MADDE 5/A (1) fıkrasında yer alan "paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında" ibaresi, "para olan alacak, tazminat, itirazın iptali, menfi tespit ve istirdat davalarında" şeklinde değiştirilmiş olup menfi tespit davalarında da arabuluculuğa başvuru şartı getirilmiştir.

Eldeki davanın çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespitine ilişkin olduğu, davanın ticari dava olduğu, menfi tespit davalarında arabuluculuk başvurusunun zorunlu olduğuna ilişkin düzenlemenin yürürlük tarihinin 01/09/2023 tarihi olarak düzenlendiği, davanın bu tarihten önce açıldığı, davanın açıldığı tarih itibariyle menfi tespit davalarında arabuluculuk başvurusunun zorunlu olmadığı,

mahkemece davanın esasına girilerek yargılama yapılması gerekirken karardaki gerekçelerle dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu anlaşılmakla, davacının istinaf başvuru talebinin kabulü ile HMK 353/1.a.4 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dava ile ilgili deliller toplanarak karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatiyle aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır