Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2025/131 K.2025/114

Davacı tarafından Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... Esas sayılı dosyası ile açılan kıymetli evrak iptali davasında 21/11/2024 tarihinde tesis edilen davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin karara karşı davacının istinaf kanun yoluna başvurması üzerine, üye hakimin görüşleri alındıktan sonra dosya incelendiğinde;

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, ...... Bankası Konya .....Şubesi’nin ...... IBAN numaralı hesabı üzerinden keşide edilen ç..... seri numaralı 175.123,00 TL tutarındaki 30.08.2024 keşide tarihli çekin zilyedi olduğunu, müvekkilinin zilyedi olduğu işbu çekin kargoda kaybolduğunu, çeki eline geçiren kişinin, çek karşılığını bankadan tahsil etmesi veya çeki işletmesi tehlikesinin bulunduğunu, çekin üçüncü şahısların eline geçmesinin müvekkili açısından telafisi imkânsız zararlar doğurabileceğini beyan ederek öncelikle tedbiren ödeme yasağı konulmasına ve söz konusu çekin zayi nedeniyle iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "...Dava çek iptali istemine ilişkindir.

Mahkememizce yapılan yargılama ve değerlendirmede, yargılama safhasında dava konusu edilen ve Ticaret Sicil Gazetesinde usulüne uygun bir şekilde ilanları gerçekleştirilen çeke ilişkin olarak davacı vekiline istirdat davası açılması için süre verilmiş olup, davacı vekilince Konya.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...... Esas sayılı dosyası ile çek ile ilgili istirdat davasının açıldığı anlaşılmıştır.

İzah edilen hususlar nedeniyle çekin iptaline lüzum kalmadığından konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur..." gerekçesiyle, davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece kesin süre verildiği için, dosyaya müdahale talebinde bulunarak ilgili çeki elinde bulundurduğunu iddia eden ......'a karşı çekin iadesine yönelik dava açıldığını, ancak bu davanın tamamen kesin sürenin getirdiği olası aleyhe durumların önüne geçilmek için açıldığını, TTK m. 763 hükmü uyarınca, "Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir.

Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." hükmünün bulunduğunu, iade davası için kesin süre verilebilmesi için elden çıkan çekin ilan süreleri içinde mahkemeye sunulması gerektiğini, çek iptali dosyasında yapılan ilan üzerine davalı ......'un çeki elinde bulundurduğunu bildirmişse de bunun sadece bir iddia olduğunu, elden çıkan çekin fiilen mahkemeye sunulmadığını, mahkemece bu hususun göz ardı edildiğini, tahkikat aşamasının sağlıklı yürütülmediğini,

dava konusu çek mahkemeye sunulmadığı için çek hakkında iptal kararı verilmesi gerektiğini beyan ederek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi; Kamu düzenini ilgilendiren konularda resen, diğer yönlerden HMK'nın 355.maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılmıştır.

Somut olayda davacının, dava konusu ettiği dava dışı ...... .......... San.ve Tic.Ltd.Şti. tarafından keşide edilen çekin zayi olduğu gerekçesiyle iptalini talep ettiği, yargılama esnasında 3.kişi ......'un çekin kendisinde olduğunu beyan ederek müdahale talebinde bulunduğu, mahkemece bankaya yazılan müzekkere cevabına göre dava konusu çekin dava dışı ...... A.Ş. tarafından 02/09/2024 tarihinde bankaya ibraz edildiği, İstanbul Anadolu ....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .........

D.iş Esas sayılı dosyası Uyap'tan incelendiğinde ise 3.kişi ......'un dava konusu çeke dayalı olarak 11/10/2024 tarihinde ihtiyati haciz talebinde bulunduğu, ilk derece mahkemesince davacı tarafa çeki ibraz edene karşı istirdat davası açmak üzere 2 haftalık kesin süre verildiği, verilen bu süre nedeniyle davacı tarafından Konya....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... Esas sayılı dosyasında ......'a karşı çek istirdatı davası açıldığı anlaşılmıştır.

Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yapılan yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulmalıdır. (Yargıtay 11.Hukuk Daresi'nin 2017/1464 Esas-2018/7019 Karar ve 2018/2811 Esas-2019/4422 Karar sayılı ilamları da bu yöndedir.)

Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, çeki en son eli bulunduran kişinin ...... olduğu, davacı tarafından da bu kişiye karşı çek istirdatı davasının açıldığı buna göre ilk derece mahkemesince çek iptali davasının konusuz kaldığından bahisle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir durum bulunmadığı anlaşıldığından davacının istinaf başvuru talebinin HMK'nın 353/1.b.1 maddesi gereğince esastan reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ...... Üye ...... Üye ...... Katip ...... · e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır e-imzalıdır .....