Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2022/681 K.2022/1638

Davacının istinaf başvurusu üzerine Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2015/542 Esas sayılı dosyası ve dava dosyasında verilen 2021/635 Karar sayılı gerekçeli kararı incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirkete ait Hereke Küllüktepe Mevkiinde bulunan S.79547 sayılı II (a) grubu işletme ruhsatlı taş ocağı sahasına davalı kurum tarafından haksız yere el atıldığını belirterek davalı tarafından yapılan el atmanın önlenmesine ve davalı kurum tarafından döşenen doğalgaz boru hattının kaldırılmasına, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 2009 yılından müvekkil şirketin uğradığı gelir kaybına karşılık olmak üzere davalı kurumun 10. 000,00 TL tazminat bedeli ödemesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın öncelikle husumet yönünden reddinin gerektiğini, davanın hattın yapımından sorumlu olan Simge Kocafalt Kocaeli Asfalt İnş. Madencilik San. Ve Tic. A.Ş.

Ye ihbarını talep ettiklerini, dava konusu olayla ilgili kurul kararına başvurulmaksızın dava yoluna gidilmesinin mevzuata aykırılık teşkil ettiğini, konunun çözümünde görevli mercinin devlet planlama teşkilatının bağlı olduğu bakanın başkanlığında oluşturulan kurul olduğunu, davacının zarar olduğunu iddia ettiği miktarın hesap edebilir durumda olduğunu, bunu dava konusu etmesinde hukuki yararının bulunmadığını, davacının iş bu dava ile zararı oluştuğu yönündeki talepleri öğrenme tarihinden itibaren 1 yıl geçmekle zamanaşımına uğradığını, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu belirterek davanın tümüyle reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI

İlk dereceli mahkemece yapılan yargılama sonucunda; Davanın açılmamış sayılmasına dair karar verildiği anlaşılmıştır.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, zira Kocaeli 2. İdare Mahkemesi Başkanlığının 2016/1976 Esas sayılı dosyasının kesinleşmesinin beklenilmesi nedeniyle, devam eden duruşmalara mazeret dilekçeleri gönderildiğini, mahkemece mesleki mazeretlerinin içeriği araştırılmadığı gibi bizzat mahkemenin kendi iradesiyle beklenilmesi şeklinde hüküm kurulan idare mahkemesi dosyasının kesinleşmesi sürecinde verilen ve kabul edilen mazeretlerin dahi davanın açılmamış sayılmasına yönelik kararına gerekçe yapıldığını, Mahkemece,

mesleki mazeretin içeriğine dair olumsuz bir tespit yapılmayarak mazeretlerinin varlığı tespit edilmiş olmasına rağmen daha önce kabul edilmiş mazeretleri gerekçe gösterilerek davanın açılmamış sayılmasına hükmedilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu, vekil olarak tanınan mazeret bildirme hakkının mahkemece artık tanınmayacağı, son kez kabulü gibi bir ara karar da kurulmamış olduğunu, bu konuda bir ihtarat dahi yapılmamış olduğunu belirterek ilk dereceli mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ GEREKÇE

Açılan dava elatmanın önlenmesi, kal ve tazminat tahsili istemine ilişkindir.

İlk dereceli mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davada dava değerine göre basit yargılama usulünün uygulandığı ve davanın yenilendikten sonra takipsiz bırakıldığı gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına dair karar verildiği anlaşılmıştır.

İddiaların içeriği ve ileri sürülüş biçiminden, davanın konusunu oluşturan hakkın para ile değerlendirilmesinin mümkün bulunduğu açıktır . Bu tür bir davada, HMK'nın hükümleri ve 492 sayılı Harçlar Kanunun 16. Maddesi uyarınca dava değerinin dava tarihinde dava konusu edilen bağımsız bölümlerde davalılar adına kayıtlı hisselerin arsa payına göre payları belirlenerek belirlenen bu değer üzerinden Harçlar Kanunun 26,27,28 ,30 ve 32. Maddelerinin ön gördüğü şekilde işlemlerin yerine getirileceği ve gerekli olan harcın alınacağı tartışmasızdır. Öte yandan Harçlar Kanunu harç alınmasını veya tamamlanmasını yanların isteklerine bırakmamış; değinilen yönün mahkemece kendiliğinden ( re'sen ) gözetilmesini hükme bağlamıştır.

Eklemek gereklidir ki, eldeki dava dosyasında davanın değerinin belirlenmesine göre yazılı veya basit uygulanacağı, İstinaf dairesinin verdiği karara karşı temyiz yasa yolunun açık olup olmadığı, bir başka anlatımla verilecek kararın kesin olup olmayacağı da HMK 362/-a maddesi gereği dava değerinin doğru şekilde tespit edilmiş olmasına bağlıdır.

Bu itibarla, mahkemece dava değeri usulünce belirlenmeden dava değerinin 500.000,00 TL altında olduğu, bu nedenle basit yargılama usulü uygulanacağı gerekçesiyle davanın açılmamış sayılmasına dair karar verilmesi yerinde görülmemiştir.

Hal böyle olunca yukarıda anlatıldığı gibi, dava değeri keşif yapılmak suretiyle usulünce saptanarak davada yazılı veya basit yargılama usulünün uygulanıp uygulanmayacağı belirlenmeli ve buna göre yargılamaya devam olunmalıdır. Açıklanan nedenlerle davacı vekilinin istinaf talebinin yerinde olduğu değerlendirilerek ilk dereceli mahkeme kararının kaldırılmasına dair karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis etmek gerekmiştir.

Başkan... · e-imzalıdır Üye... · e-imzalıdır Üye... · e-imzalıdır Katip... · e-imzalıdır