Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi E.2025/2269 K.2025/93

Taraflar arasında görülen İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) davası sonucu ilk derece mahkemesince verilen hükme yönelik davalı vekili tarafından süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'a ait olan 41... plakalı aracın ...

Yapı Mühendislik İnşaat Taahhüt Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi'ne kiralandığını, zilyetlik sürecinde borçlu ...'ın işbu araçla tam kusurlu bir şekilde kazaya sebebiyet vermesi ve olay yerini terk etmesi nedeniyle karşı taraf sigorta şirketinin müvekkili aleyhine başlattığı icra dosyasına müvekkili tarafından toplam 52.269,84.-TL rücuen hasar ödemesi yapıldığını, müvekkilince yapılan bu hasar ödemesinin rücuen tazmini nedeniyle davalıların müvekkilline borçlu olduğunu, bu nedenle davalılar aleyhine Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2024/21653 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını,

ancak borçluların vermiş olduğu itiraz dilekçesi ile borca, icra takibine, ödeme emrine itiraz ettiklerini, borçluların itirazının hukuka aykırı ve haksız olduğunu, davalı borçlu ...'ın mülkiyetinin müvekkiline ait olan davalı tarafa kiralanan araçla tam kusurlu bir şekilde kazaya sebebiyet verdiğini ve olay yerini terk ettiği, kazaya karışan diğer araçta olan hasar bedelinin ilgili araç sigorta şirketi olan Anadolu ...

Türk Sigorta Şirketi tarafından kasko sigortası ile ödenmiş olup bu ödeme nedeniyle müvekkili aleyhine Gebze İcra Dairesi'nin 2024/17419 Esas sayılı dosyası ile rücuen icra takibi başlatıldığını, müvekkilince işbu dosyanın tamamen ödendiğini ve ödenen toplam 52.269,87.-TL bedelin davalı borçlulardan rücuen tahsilinin gerektiğini, davalıların itirazının icra takibini uzatmak, sürüncemede bırakmak amacına yönelik olduğunu, müvekkilinin ticari defterleri, kayıtları, içeriği faturalar, yapılan ödemeler, ilgili icra dosyaları,

araç kiralama sözleşmesi incelendiğinde davalıların tarafın işbu kaza nedeniyle müvekkilince sigorta şirketine yapılmış olduğu ödemeden sorumlu olduğu ve dolayısıyla müvekkiline borçlu olduğunun açıkça ortaya konulacağını, davalı tarafın kaza tespit tutanağı tutulmasını engellemek için kaçtığından kaza tespit tutanağı bulunmadığını, bu sebeplerle Gebze İcra Dairesi'nin 2024/21653 Esas sayılı icra dosyası ile takip edilen 52.269,87.-TL asıl alacak için başlatılan icra takibine yapılan haksız itirazın iptaline, davalılar aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

Davalı ... Yapı Mühendislik İnşaat Taahhüt Sanayi Dış Ticaret Limited Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle.

Bahse konu kazanın nasıl ve ne şekilde gerçekleştiğinin bilinmediğini, bugüne değin herhangi bir kaza tespit tutanağı, kaza anını gösterir fotoğraf, rücu talep edilen mağdur aracın hasar ekspertiz raporu ve sair evrakın paylaşılmadığını, bahsedilen bilgi ve belgelerin dava dosyası içerisinde de bulunmadığını, her ne kadar dava dilekçesinde diğer davalının aleyhine olay yerini terk etmesi nedeniyle bir soruşturma dosyasının bulunduğundan bahsedilmiş ise de soruşturma dosyasının akıbetinin bilinmediğini, maddi hasarlı trafik kazalarında olay yerini terk etmenin,

tek başına gerçekleşen rizikonun teminat dışı olmasını gerektirmeyip sigorta şirketinin trafik poliçesi ile üstlendiği sorumluluğunu ortadan kaldırıcı bir etkisinin bulunmadığını, hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile yargılama masrafı ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İhbar olunan Anadolu ... Türk Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle.

Kazaya karıştığı iddia edilen 34... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ... numaralı Birleşik Kasko Sözleşme Sigorta Poliçesi ile 28/07/2022- 28/07/2023 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, müvekkili şirketin işbu davada davalı sıfatı bulunmadığından aleyhine hüküm kurulamayacağını, müvekkil şirketin yalnızca ihbar edilen sıfatı bulunduğunu, müvekkili şirket aleyhine hüküm kurulmamasını, davacının davayı açmadan önce müvekkili şirkete usule uygun başvuru yapmadığını,

Karayolları Trafik Kanunu md. 97 uyarınca zarar görenin sigortacıya tazminatının ödenmesi için başvuruda bulunması durumunda Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları belirtilen belgelerin sigorta şirketine iletilmesi gerektiğini, genel şartlarda belirtilen teminat kapsamı dışındaki haller gözetilerek değerlendirme yapılmasını, tespiti halinde davanın reddini, müvekkilinin sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve teminat limitleriyle sınırlı olarak sorumlu olduğunu, hüküm kurmaya elverişli,

denetime yetkin bir kusur tayini yapılabilmesi amacı ile dosyanın alanında uzman bilirkişilerce değerlendirilerek tespit edilmesi gerektiğini, hakkaniyetli bir kusur dağılımı yapılabilmesi ve maddi gerçeğin ortaya çıkarılabilmesi adına dosyanın Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi tarafından incelenmesini, müvekkili şirketin yükümlülüğünü fazlasıyla yerine getirdiğini, ve 41.306,77-TL hasar ödemesi gerçekleştirdiğini, başvuru konusunun dosyanın ve taleplerin, müvekkili sigorta şirketi ile bir bağlantısının mevcut olmadığını,

müvekkili şirketin yükümlülüğünü fazlasıyla yerine getirmiş olup işbu dava kapsamında bir sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun davacının aracında meydana gelen gerçek zarar ile sınırlı olup aracın onarılması ile araçta meydana gelen gerçek zarar giderilerek davacı aracı eski hale getirildiğini, davacının zararının tazmin edildiğini, nitekim ilgili düzenlemeye göre hasar durumunda, hasar gören parçanın önce onarılmaya çalışıldığını, onarımı mümkün değilse eşdeğer parça ile değiştirildiğini, veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal parça ile değişim sağlandığını,

kaza tarihine göre model yılından itibaren 3 yılı geçmeyen motorlu araçlarda, hasar gören parçanın onarımının mümkün olmadığı durumlarda öncelikle orijinali ile değiştirildiğini, orijinal parçanın bulunmaması durumunda eşdeğer veya ömrünü tamamlamış araçlar mevzuatı kapsamındaki araçlardan elde edilen orijinal parça ile değiştirildiğini, talebin sahibinin aracının kaza tarihindeki yaşı gözetildiğinde eşdeğer parça kullanılmasını engelleyen herhangi bir durum bulunmamakta olup davanın reddi gerektiğini,

müvekkili şirketin anlaşmalı olduğu onarım merkezinde arabanın tamirinin yapılması halinde iskontolu bedel üzerinden parça tedarik edileceğini, müvekkili şirketin işbu hakkı gözetilerek değerlendirme yapılmasını, ticari yaşamın olağan akışı kapsamında davalı sigorta kuruluşunun makul nitelikteki parça tedarik ve işçilik indirim hakkını kullanabilme olanağının olduğunu kabul etmek gerektiğini, davacı tarafından araç onarımı tamamlandıktan sonra müvekkili sigorta şirketine uyuşmazlığa konu hasar ihbar edildiğini,

müvekkili şirketin anlaşmalı olduğu onarım merkezinde davacı aracının zararını giderebilecekken müvekkili şirketin bu hakkını kullanamadığını, zarara uğradığı iddia edilen bir kişinin pazarlık yoluyla iskonto alabildiği hem piyasa şartlarında mümkün olduğunu, Müvekkil şirket davaya konu araçta meydana gelen zararı tazmin etmek ya da onarmakla yükümlü olduğunu, Dava konusu olayın bir haksız fiil olan trafik kazasından kaynaklanmakta olup, ticari iş olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığını, arabuluculuk sürecinde karşı tarafa vekalet ücretine karar verilmesi davalarda olduğu gibi zorunlu olmadığını,

ihbar olunan müvekkili hakkında hüküm kurulmamasını, müvekkili şirket hakkında açılan davanın dava şartlığı yokluğundan reddini, esasa girilmesi halinde davanın esastan reddini, poliçe limiti ve sigortalının kusur oranı dikkate alınarak hüküm kurulması gerekliliğine reddedilen kısım için ise yargılama ücreti ve ücreti vekaletin davacı yana bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne, Davalı borçluların Gebze İcra Müdürlüğü 2024/21653 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin aynen devamına, davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, karar verildiği görülmektedir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... Yapı Mühendislik İnşaat vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu kazanın nasıl ve ne şekilde gerçekleştiğinin bilinmediğini, bugüne kadar tarafına bir kaza tutanağı, fotoğraf, rücu edilen mağdur, aracın hasar ekspertiz raporu ve evraklarının kendileriyle paylaşılmadığı gibi dava dosyası içerisinde de bulunmadığını, olay yerinde bulunmamanın sebepleri incelenmeden salt olay yerinde bulunmama durumu sigortacının rücu hakkına sahip olduğu şeklinde değerlendirilmemesi gerektiği şeklindeki istinaf sebepleriyle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı ... istinafa cevap dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının hukuka uygun olduğunu, davalının istinaf başvurusu borca itirazında olduğu gibi icra takibini uzatmak sürüncemede bırakmak amacını taşıdığını, kaza nedeniyle müvekkilince sigorta şirketine yapılan ödemeden sorumlu olduğu ve dolayısıyla müvekkiline borçlu olduğunu şeklindeki beyanlarıyla yerel mahkeme kararının onanarak davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Arabuluculuk dosyası, icra dosyası, tramer kayıtları, soruşturma dosyası, bilirkişi raporu vs.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İlk derece mahkemesince toplanan deliller ile tüm dosya kapsamına göre, ileri sürülen istinaf nedenleri ve HMK 355/1 maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin yapılan inceleme sonucunda;

Dava, kira sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmesi üzerine karar davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre “Kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda” Sulh Hukuk Mahkemesi görevlidir.

Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.

Somut olayda, taraflar arasında 22/08/2022 tarihli araç kiralama sözleşmesi bulunduğu, davanın kira sözleşmesinden kaynaklandığı, kira hükümlerine göre çözümlenecek olan uyuşmazlıkta anılan yasal düzenlemeler gereği görevli mahkeme Sulh Hukuk Mahkemesi olduğu, uyuşmazlığın Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden görevsizlik kararı verilmesi gerekirken işin esası incelenerek karar verilmesi doğru olmadığından, 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a-3. hükmü gereğince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esasa ilişkin istinaf nedenleri incelenmeksizin kabulü ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Üye ... · e-imzalıdır Katip ... · e-imzalıdır