Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/1759 K.2025/1684

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın Dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; .... Mahallesi .... ... Caddesi .... ... Sokak İzmit mevkiinde 11/01/2023 tarihinde meydana gelen trafik kazası neticesinde, davalı Kocaeli Açık Ceza İnfaz Kurumu İşyurdu Müdürlüğü'ne ait, ZMMS poliçesi "...

Sigorta A.Ş." tarafından düzenlenmiş 06.... plakalı aracın, müvekkiline ait 34.... plakalı araca çarpması sonucu müvekkiline ait aracın kullanılamaz hale geldiğini, müvekkili şirkete ait aracın kasko sigortacısının sigorta primlerinin eksik ödendiği gerekçesiyle sigorta poliçesini kaza tarihinde gönderdiği mesajla haksız ve dayanaksız şekilde iptal ettiğini ve müvekkili şirketin zararının karşılanması talebini reddettiğini, müvekkili şirketin sigorta firmasına borcunun bulunmadığını, bu uyuşmazlığın çözülmesi için gerçekleştirilen arabuluculuk görüşmelerinde uzlaşmanın sağlanamadığını, Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/55 D.

İş dosyası ile kazalı araç üzerinde keşfen tespit yapıldığını, kusur durumu ve zarar miktarı hususunda rapor tanzim edildiğini, kazalı aracın 04/05/2023 tarihinde hurda olarak 320.000,00 TL'si karşılığında satıldığını ve devir işleminin yapıldığını, Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2023/4334 Soruşturma dosyasında verilen 07/02/2023 tarihli karar ile kaza ile ilgili olarak taraflar hakkında kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın ittihaz olunduğunu, 11/01/2023 tarihli trafik kazasının ve müvekkili şirkete araçtaki hasarın ...

Sigorta tarafından düzenlenmiş kasko poliçesi kapsamında kaldığının ve kasko poliçesi feshinin haksız olduğunun tespitini, aracın hurda niteliğinde olduğundan rayiç değerinden hurda satış değeri olan 320.000,00 TL mahsup edildikten ve kusur indirimi yapıldıktan sonra kalan 825.000,00 TL'sinin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte ...

Sigorta ve Kocaeli Açık Ceza İnfaz Kurumu İşyurdu Müdürlüğü'nden tazmini ve tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesini, araçtaki değer kaybına ilişkin olarak 5.000,00 TL'sinin kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte Kocaeli Açık Ceza İnfaz Kurumu İşyurdu Müdürlüğü ve ...

Sigorta şirketinden tazmini ve tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesini, karşı tarafa ait %75 kusur üzerinden belirlenen 50.000,00 TL manevi tazminatın, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı kurumdan tahsili ile müvekkili şirkete ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Kocaeli Açık Ceza İnfaz Kurumu İşyurdu Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın Kocaeli Açık Ceza İnfaz Kurumu İşyurdu Müdürlüğü aleyhine açıldığını, Kocaeli Açık Ceza İnfaz Kurumu İşyurdu Müdürlüğü'nün ayrı bir tüzel kişiliğinin olmadığını, Adalate Bakanlığı'na bağlı olması nedeniyle davalı tarafın Adalet Bakanlığı olduğunu, bu nedenle davanın Adalet Bakanlığı'na yöneltilmesi gerektiğini, müvekkili idareye ait aracın sürücüsünün davaya konu trafik kazasının meydana gelmesinde herhangi bir kusur ve ihmalinin bulunmadığını beyanla, davanın reddini istemiştir.

Davalı ... Sigorta A.Ş.

(İMM Sigortası) vekili cevap dilekçesinde; davacıya ait 34.... plakalı araç için müvekkili sigorta şirketi tarafından 25.04.2022 - 25.04.2023 vadeli Kasko Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, poliçede belirlenen ve davacı şirket tarafından ödenmesi gereken primlerin, poliçede belirtilen süreler içerisinde ödenmediğini, taraflar arasında düzenlenen poliçede açıkça primlerin zamanında ödenmemesi halinde sigortacının poliçeyi feshetme hakkı olduğunun düzenlendiğini, davacının 2022 yılı 11. ayına ait sigorta primini ödemediğini, davacı tarafından dosyaya sunulan ödeme dekontları da incelendiği zaman 11. aya ait bir ödeme yapılmadığının görüleceğini,

24.11.2022 tarihinde poliçe primi ödenmemesi nedeniyle davacıya SMS yolu ile 72012460 numaralı Kasko Sigorta poliçesinin iptal edildiğine dair davacıya bilgilendirme yapıldığını, işbu bilgilendirmenin yapıldığına dair SMS ekran görüntüsünü de davacının dava dilekçesi ekinde dosyaya sunduğunu, dava konusu kazanın meydana gelmesinde 8 gün sonra 19.01.2023 tarihinde davacı tarafından 1.241,00-TL kalan prim ödemesinin yapıldığını, 24.11.2022 tarihi itibariyle poliçenin müvekkili şirket tarafından feshedildiğini, bu nedenle sorumlu olmayacaklarını, söz konusu araçta meydana bakiye pert bedelinin,

kasko sigortası genel şartları ve poliçede belirlenen şartlar nazara alınarak tespit edilmesi gerektiğini başvurucu tarafından fatura ibraz edilmediğinden ötürü müvekkili şirketten KDV talep edilmesinin mümkün olmayacağını, davacı tarafın hasar söz konusu kaza nedeniyle gerçekleşen hasar bedeline ilişkin KDV talep ettiğini ancak başvurucu taraf hasara ilişkin bir fatura veya KDV ödediğini gösteren yazılı bir belge sunulmadığını, hasarın, başvurucu tarafından giderildiğine dair fatura ve harcama belgesi ibraz edilmediğinden dolayısıyla KDV ödendiği de ispatlanamadığından,

onarım bedeline KDV talep edilmesinin mümkün olamayacağını, davacı taraf ile müvekkili şirket arasında ticari bir ilişki bulunmadığını, davacının aracının ticari araç statüsünde olması ya da müvekkili şirketin tacir olması uyuşmazlığı tek başına ticari dava haline getiremeyeceğini, bu doğrultuda uyuşmazlığa uygulanması gereken faiz türü yasal faiz olup faizin temerrüt tarihinden itibaren başlatılması gerektiğini, davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını beyanla, davanın reddini istemiştir

Davalı ... Sigorta A.Ş.(ZMMS) cevap dilekçesinde; pert işlemi görmüş bir aracın değer kaybına uğramasının mümkün olmadığını ve haksız taleplerin teminat dışı olduğunu, sigortalı araç sürücüsüne atfedilen kusur oranının hatalı olduğunu, şirketin temerrüde düşmediği dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesi tarafından, davanın kısmen kabulü ile, 11/01/2023 tarihli trafik kazası nedeni ile davacı şirkete ait araçtaki hasarın davalı ... Sigorta A.Ş.

Tarafından düzenlenmiş 72012460 poliçe numaralı kasko poliçesi kapsamında kaldığını ve kasko poliçesi feshinin haksız olduğunun tespitine, aracın sovtaj bedeli düşültükten sonra davacının uğramış olduğu 825.000,00 TL zararın davalı Kocaeli Açık Ceza İnfaz Kurumu İş Yurdu Müdürlüğü yönünden kaza tarihi olan 11/01/2023 davalı ....

Sigorta A.Ş. yöünden temerrüt tarihi olan 03/03/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kocaeli Açık Ceza İnfaz Kurumu İş Yurdu Müdürlüğü 772,500,00 TL'sinden sorumlu olmak üzere müşterek ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,-Davalı Kocaeli Açık Ceza İnfaz Kurumu İş Yurdu Müdürlüğü'nden talep edilen fazlaya ilişkin istemin reddine, davacının araç değer kaybı isteminin reddine, taleple bağlı kalınarak 25.000,00 TL ikame araç bedelinin kaza tarihi olan 11/01/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı Kocaeli Açık Ceza İnfaz Kurumu İş Yurdu Müdürlüğü'nden alınarak davacıya verilmesine,

davacının manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararına karşı davalı ... Sigorta A.Ş vekili, davalı Kocaeli Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü vekili ve davacı ... Bilgisayar Ltd şirketi vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davalı Kocaeli Açık Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde; mahkemece kendilerine atfedilen kusuru kabul etmediklerini, yargılamada bilirkişi raporunda aracın rayiç değerinin gerçek değerin çok üstünde belirlendiğini, ikame araç bedelinin de fahiş olduğunu, yetersiz bilirkişi raporuna dayalı hüküm tesis edildiğini beyanla, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını istemiştir.

Davalı .... Bilgisayar Ltd. şirketi vekili istinaf dilekçesinde; davalı ... kasko sigortasına karşı açılan sigorta sözleşmesinin feshi talebine ilişkin ayrıca harç yatırıldığını, mahkemece kabul kararı verilmesine karşın bu talepleri yönünden vekalet ücretine hükmedilmediğini, manevi tazminatın reddinin haksız olduğunu, yasal faiz yerine ticari faize hükmedilmesi gerektiğini beyanla, kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı .... sigorta şirketi vekili istinaf dilekçesinde; kaza tarihi itibariyle davacı aracının geçerli bir kasko sigortasının bulunmadığını, sözleşmenin usulüne uygun feshedildiğini, davacı tarafından kaza sonrası 19.01.2023 tarihinde yapılan ödemenin geçerli olmadığını, Ekim 2022 ayına ilişkin primin ödenmesi için davacıya bildirim yapılarak süre verildiğini, bu nedenle davanın reddi gerektiğini, aracın pert total işlemine tabi olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiğini, yetersiz bilirkişi raporuna göre karar verildiğini, ayrıca kasko sözleşmesine göre %35 muafiyet indirimi yapılmamasının hatalı olduğunu beyanla, kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan pert tazminatı, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedellerinin tahsili ile manevi tazminat istemine ilişkindir.

Somut olayda, davacı aracı için kaza tarihini kapsar biçimde davalı ... şirketi uhdesinde kasko sigortası bulunmakta olup, kaza sonrası zararın giderilmesi talebine ilişkin davacı başvurusuna sigorta priminin ödenmediğinden bahisle sözleşmenin feshedildiği gerekçesiyle olumsuz yanıt verilmiştir.

Ancak, davacının ilk ve takip eden sigorta primlerini ödediği ve poliçenin teslim edildiği, poliçe sorumluluğunun başladığı açık olup, kaza sonrası davacı tarafından ödenen eksik primin de davacıya iade edildiğine ilişkin bir iddia ve delil bulunmamaktadır. Davacıya yapılan sözleşme fesih bildirimi ise TTK 1434. Maddesinde öngörülen biçimde de yapılmamıştır.

Bu durumda, kasko sözleşmesinin usulüne uygun feshedilmediğinin, sigorta şirketinin oluşan zarardan poliçe sorumluluğunun devam ettiğinin kabulü gerekir.

Anck, davacı davalı ... sigortası ile arasındaki kasko sözleşmesinin feshinin geçersizliğinin tespiti ile birlikte pert tazminatının ödenmesini istemiş ise de, taraflar arasındaki sözleşmede öngörülen riziko gerçekleştiğinden ve geçmişe şamil bir zararın giderilmesi istendiğinden davanın eda davası, başka bir ifadeyle alacak davası olduğunun kabulü gerekir. Davacının amacı meydana gelen zarardan kasko sözleşmesine dayalı olarak davalının sorumlu tutulmasına yöneliktir. Davacının bu yöndeki zararın tazmini talebi ise feshin geçersizliğini de ön sorun olarak içermektedir. Bu nedenle, mahkemece tespit istemi yönünden ayrıca harç alınması da doğru görülmemiştir.

Ayrıca, hükme esas bilirkişi heyet raporunda, aracın perte ayrılmasının uygun olup olmadığı hususunda bir değerlendirme bulunmadığı gibi davacının istinaf dilekçesinde ileri sürülen %35 pert araç muafiyet klozundan faydalanıp faydalanmadığı hususunda da bir değerlendirme bulunmamaktadır. Bu nedenle bilirkişi raporu yetersiz olup hükme esas alınamaz. Mahkemenin gerekçesinde de bu yöne değinilmemiştir.

Bu durumda, poliçede öngörülen %35 poliçe muafiyetin klozunun somut olaya uygulanıp uygulanmayacağı, sigortalı aracın tamirinin ekonomik olup olmadığı, ekonomik ise hasar bedeli, değilse olay tarihindeki ikinci el rayiç piyasa değeri ile sovtaj değerinin tespiti hususunda ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli biçimde aynı bilirkişi heyetinden ek rapor alınarak hasıl olacak sonuca göre işin esası hakkında yukarıda değinilen çerçevede bir karar verilmesi gerekmektedir.

İlk derece mahkemesinin hükmüne esas aldığı bilirkişi raporu ve verdiği kararda tespit edilen ve yukarıda belirtilen eksiklik ve hatalar Dairemizce HMK'nın 353/1-a-6 maddesi kapsamında "uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış ve değerlendirilmemiş olması" olarak nitelendirildiğinden taraf vekillerinin istinaf taleplerinin kabulü ile hükmün sair yönleri bu aşmada incelenmeksizin ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.