Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2024/26 K.2025/157

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve Dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi. Davanın Dairemizin görev alanına girdiği, ilk derece mahkemesi kararının kesin olmadığı, istinaf başvurusunun süresi içinde yapıldığı, başvuru şartlarının yerine getirildiği anlaşılmakla;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının maliki olduğu ... plaka sayılı aracı ile seyrederken davalı şirket sigortalısı ... plaka sayılı araçla kaza yaptığını, kaza sonrası davacı aracın çekici ile ikamet ettiği Almanya'ya götürdüğünü, aracının orada ekspere gösterildiğini, alınan exper raporunda aracın tamir edilemeyecek durumu nedeniyle perte çıkarılması gerektiği yönünde rapor tanzim edildiğini beyanla, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL araç bedeli ve ekspertiz bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalı ... şirketinden poliçe limitle sınırlı kalmak kaydıyla tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili ıslah dilekçesinde, 30.499,80 TLaraç pert bedeli ve 17.048,78 TL ekspertiz masrafı olmak üzere toplam 47.448,58 TL'nin kaza itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı şirketin sorumluluğunun 100.000,00 TL olan teminat limitiyle sınırlı olduğunu, ödeme ve onarıma ilişkin fatura sunulmadığını, ekspertiz ücreti ve sair masrafların teminat dışı olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi tarafından Davanın kabulü ile; 30.499,80 TL hasar bedelinden kaynaklanan maddi tazminatının poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olacak şekilde temerrüt tarihi olan 30.12.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, 17.048,78 TL ekspertiz masrafının yargılama gideri kapsamında değerlendirilmesine şeklinde karar verilmiştir.

Yerel mahkemenin bu kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; yurt dışında yapılan ekspertiz masrafına hükmedilemeyeceğini, davaya dayanak yurtdışı exper raporunda saptanan masrafın fahiş olduğunu, ayrıca Türkiye'de ve Türk lirası üzerinden hasar tespiti gerektiğini, zira poliçe sorumluluk şartlarının ülkemiz mevzuatı uyarınca belirlendiğini, primlendirmenin de Türkiye şartlarına ve mevzuatına göre yapıldığını, bu nedenle tamir edilen ülkedeki tespit ve masraflara göre belirleme yapılarak anılan masrafların kur karşılığı olan bedele hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesi istemiyle yerel mahkeme hükmünün kaldırılmasını talep etmiştir.

Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle oluşan araç pert bedeli ve expertiz ücretinin tahsili istemine ilişkindir.

Dosya içindeki bilgi ve belgelere göre davacının maliki olduğu yabancı plakalı aracın geçici olarak getirildiği Türkiye'de meydana gelen kazada oluşan hasarı nedeniyle Almanya’da tamir ettirilerek hasar sorumlusu davalı ... şirketinden tahsili için eldeki davanın açıldığı görülmektedir.

Dosya kapsamına ve mahallinde tanzim edilen kaza tespit tutanağı içeriğine uygun olarak düzenlenen 06.09.2023 tarihli Adli Trafik Kusur Uzmanı/Makine Yüksek Mühendisi raporunda belirtilen kusur oranının hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmamaktadır.

Uyuşmazlık, işçilik miktarlarının ve expertiz giderlerinin hangi ülke şartlarına göre belirleneceği hususunda toplanmaktadır. Yabancı plakalı araçlarda onarım, aracın kayıtlı olduğu ülkede yapılmışsa zarar bu ülkede katlanılan giderlere göre belirlenmelidir. Yurt dışında yaşayan araç malikinin geçici olarak Türkiye’de bulunduğu sırada oluşan hasar nedeniyle aracın Türkiye’de tamiri mümkün olabilecek olsa da aracın tamirini burada yaptırmaya zorlanamayacağı kabul edilmelidir.Hasarlı hali ile yurt dışına çıkıp orada tamir ettirilmesi durumunda o ülkedeki onarım giderlerinin esas alınması gerekir.

Yabancı plakalı araçların hasar tazminat talepleri yönünden aracın pert değerlendirilmesi yapılsa dahi, aracın onarım bedeli, aracın satın alındığı ülkedeki piyasa rayiç değeri ile karşılaştırılması bakımından önem arz etmektedir. Eğer aracın satın alındığı ülke rayicindeki piyasa değeri onarım giderinden fazla ise davacı yalnız onarım giderini, onarım giderinden az ise aracın olay gününde satın alındığı ülkedeki sürüm değerini davalıdan isteyebilir.

Bunun için ise, davaya konu trafik kazası nedeniyle araçta meydana gelen zararın tamir edildiği ülkedeki giderlere göre kaza tarihindeki döviz kuru üzerinden tesbiti, tamire ilişkin belgelerde belirtilen parça ve işçilik bedellerinin kaza ile uyumlu olup olmadığı, aracın olay tarihinde ülkesindeki sürüm değeri, aracın kaza öncesi 2.el rayiç değeri ile kaza sonrası rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybı tespit edilerek hesaplama yapılması gerekmektedir.

Mahkemece uzman bilirkişiden alınan 06.09.2023 tarihli raporda, yurtdışı expertiz raporunda aracın onarımı için belirtilen parçaların, parça fiyatları ve işçilik ücretlerinin olaya ve günün rayicine uygun olduğu, ancak ekonomik olmadığı için tamiri yerine pert-total işlemi yapılması gerektiği belirtilerek, aracın yurt dışındaki sürüm değeri olarak tespit edilen 1500 eurodan 400 euro sovtaj bedeli düşülerek 1500 euronun dava tarihindeki kur karşılığı olan 30.499,80 TL'nin aracın pert bedeli olduğu tespitine yer verilmiştir.

Mahkemece, davacının yurt dışı tamir belgelerine göre gerçek zararının belirlendiği raporun hükme esas alınarak tespit edilen zararın davacı talebi de gözetilerek dava tarihindeki kur karşılığına hükmedilmesi usul ve yasaya uykundur. Bunun dışında, expertiz masrafının yargılama gideri olarak ele alınıp davalıdan tahsiline karar verilmesinde de isabetsizlik bulunmadığından davalı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf sebeplerinin reddine karar verilmiştir.