Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2021/1601 K.2021/1497

Taraflar arasında görülen davada Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Gebze Asliye Ticareti Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi,

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı koperatifin üyesi olup, üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirdiği gibi, kat irtifakı, tapu masrafı, elektrik ve su abone ruhsatı vs. adı altında ödemeleri de gerçekleştirdiğini, davalı kooperatife 07/04/2009 tarihinde tebliğ edilen Kartal 12. Noterliği 03/04/2009 tarih, 13955 yevmiye nolu tahsis edilen dairenin bildirilmesi ve teslimi konulu ihtarnameye rağmen, teslim etmediği gibi tahsis edilen daireyi dahi bildirmediğini, davalı kooperatif üyesi olan müvekkilinin davalı kooperatife bir çok başvuruya, ihtara rağmen hakkı olan ve kendisine tahsis edilmesi gereken dairenin tespiti ile davalı kooperatifçe bu konuda yaratılan muarazanın önlenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı kooperatif vekili sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; söz konusu parselde muvazaalı bir hisse devrinin söz konusu olmadığını, kimseye hisse devri yapılmadığını, sadece verasete bağlı olarak bazı hisselerin mirasçılara geçtiğini, davacının üyelik aidatlarını ödemediğinden,

daire talep edemeyeceğini, davacıya daire verilmek istendiğini, ancak mücbir sebeplerden dolayı mümkün olamadığını, dava konusu yerde yapılacak olan inşaatların ilk başka 5 katlı olması planlandığı ve bu plan dahilinde kooperatife üye kaydı yapıldığını, ancak yaşanan deprem sonrasında belediye tarafından en fazla 4 katlı bina yapılmasına izin verildiğini, hal böyle olunca daire sayısının üye sayısını karşılamadığını ve davacının da aralarında bulunduğu bazı üyelere daire verilmediğini, davacıya daire teslim edilmemesinin müvekkilinden değil, mücbir sebeplerden kaynaklandığını,

davacıya bugüne kadar tahsis amacıyla daire gösterilmesinin söz konusu olmadığını, dairenin ancak örnek daire olarak gösterilmiş olabileceğini, kendisine daire tahsis edildiği hususundaki iddialarının tanık beyanları ile de ispatlamasının mümkün olmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "somut olayda, kooperatif üyeliğinin tespitine yönelik ve kooperatif ile ortağı arasındaki ortaklık ilişkisinden doğan davalar, 1163 sayılı Kanun'un 99. maddesinde ticari davalar olduğunu, dava konusu talep, Türk Ticaret Kanunu kapsamında kaldığından davaya bakmaya Asliye Ticaret Mahkemesi görevli olduğunu, HSYK' nun 23.07.2015 gün ve 1157 sayılı kararı ile Gebze yargı çevresinde müstakil Asliye Ticaret Mahkemesi kurulmuş ve 07.09.2015 tarihinde faaliyete geçmiş olmakla, davaya bakmak görevi Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'ne ait olduğundan, mahkememizin görevsizliğine" dair karar verilmiştir.

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "davanın açıldığı tarihte yürürlükte olan Mülga 62/67 Sayılı TTK'nın 5. Maddesine göre asliye ticaret ve asliye hukuk mahkemesindeki iş bölümü ilişkisi olduğundan, 6102 Sayılı TTK'nın geçici 9. Maddesine göre de göreve ilişkin hükümler bu kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren açılan davalara uygulanmayacağından HMK'nun 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin görevli olması dava şartı olarak kabul edilmiştir. Bu durumda dava şartı gerçekleşmemiş olduğundan, HMK' nun 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle davanın görev yönünden usulden reddine" dair karar verilmiştir.

Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi arasında karşılıklı verilen görevsizlik kararlarına istinaden dosya dairemize görevli mahkemenin belirlenmesi için gönderilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

HMK 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede;

Bilindiği üzere yargı yeri belirlenmesine ilişkin hükümler 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 21 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

Dava tarihinde (19/08/2009) yürürlükte bulunan 6762 sayılı Kanunun 5. maddesinde "...aksine hüküm olmadıkça, dava olunan şeyin değerine göre asliye hukuk veya sulh hukuk mahkemesi ticari davalara dahi bakmakla vazifelidir.

Şu kadar ki; bir yerde ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalarla hususi hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere ticaret mahkemesinde bakılır.

İkinci fıkrada yazılı hallerde, münhasıran iki tarafın arzularına tabi olmayan işler hariç olmak üzere, bir davanın ticari veya hukuki mahiyeti itibariyle mahkemenin iş sahasına girip girmediği yalnız iptidai itiraz şeklinde taraflarca dermeyan olunabilir. İtiraz varit görüldüğü takdirde dosya ilgili mahkemeye gönderilir; bu mahkeme davaya bakmaya mecburdur; ancak, davanın mahiyetine göre tatbiki gerekli usul ve kanun hükümlerini tatbik eder. Ticari bir davanın hukuk mahkemesi, ticari olmayan bir davanın ticaret mahkemesi tarafından görülmesi hükmün bozulması için yalnız başına kafi bir sebep teşkil etmez.

Vazifesizlik sebebiyle dava dilekçesinin reddi halinde yapılacak muamelelere ve bunların tabi oldukları müddetlere dair usul hükümleri, iş sahasına ait iptidai itirazın kabulü halinde de tatbik olunur” hükmüne yer verilmiştir.

Dava tarihi itibariyle yürürlükteki 6762 sayılı TTK uyarınca ayrı ticaret mahkemesi bulunan yerlerdeki Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi arasındaki ilişki (görev değil) işbölümüne ilişkindir. Dava tarihinde Gebze'de ayrı Ticaret Mahkemesi bulunmayıp, HSYK'nın 23.07.2015 tarih 1157 sayılı kararıyla Gebze'de müstakil Asliye Ticaret Mahkemesi kurulup 07.09.2015 tarihinde faaliyete geçmiştir. Dava tarihinde müstakil Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmadığından iş bölümü itirazından söz edilemez.

Ayrıca; 6102 sayılı TTK'nın geçici 9. maddesinde "Bu Kanunun göreve ilişkin hükümleri, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan davalarda uygulanmaz. Bu davalar, açıldıkları tarihte yürürlükte bulunan Kanun hükümlerine tabidir” hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda; istem kooperatif kanununa göre davacıya tahsis edilen dairenin tespiti ile muarazanın önlenerek dairenin teslimine ilişkin olarak açılmıştır. Kooperatifler Kanunundan kaynaklanan uyuşmazlığa göre, davanın ticari bir dava olduğu ve ticaret mahkemesi sıfatıyla bakılması gerektiği açıktır. Ancak; yukarıda da ifade edildiği üzere, davanın açıldığı tarihte Gebze'de müstakil bir asliye ticaret mahkemesi bulunmadığından, ticari dava niteliğindeki bu uyuşmazlığın 6102 sayılı TTK'nın geçici 9. maddesindeki özel düzenleme sebebiyle Gebze 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerektiğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 25/11/2021

... Başkan ...

... Üye ...

... Üye ...

... Katip ...

¸Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümleri uyarınca E-İMZA ile imzalanmıştır