Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/1574 K.2022/816

Taraflar arasında görülen davada Geyve Asliye Hukuk Mahkemesi ve Sakarya Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili 18/03/2021 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; ...'nun sürücüsü olduğu Karayolu Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası bulunmayan ...plaka sayılı araç ile 13.08 2014 tarihinde meydana getirdiği kazada araç sürücüsü ...'nun vefat ettiğini,

kazaya sebebiyet veren aracın kaza tarihi itibari ile Karayolu Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası bulunmadığından müteveffa ...'nun desteğinden yoksun kaldığını iddia edenler tarafından müvekkili Kurum Güvence Hesabı aleyhine Geyve Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 2017/641 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını ve mahkeme tarafından verilen hükmün kesinleşmesinin ardından destekten yoksun kaldığını iddia edenler tarafından başlatılan Geyve İcra Müdürlüğü'nün 2019/358 Esas sayılı dosyasına ödeme yapıldığını,

müvekkili Kurum tarafından Sigortacılık Kanunu'nun 14/2-b maddesi uyarınca destekten yoksun kaldığını iddia edenlere 19.07.2019 tarihinde 68.297,62-TL ödeme yapıldığını, söz konusu tazminatın rücuen tahsili amacı ile araç sürücüsü vefat etmiş olduğundan araç sürücüsünün yasal mirasçıları ve araç maliki hakkında Geyve İcra Müdürlüğü'nün 2019/457 esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ancak yapılan icra takibine davalı/borçlu araç sürücüsünün mirasçıları tarafından haksız ve hukuka aykırı şekilde itiraz edilmiş olduğundan davalılar hakkında iş bu itirazın iptali davasının açılması zorunluluğu hasıl olduğunu,

müvekkil Kurum tarafından kaza sebebiyle destekten yoksun kaldığını iddia edenlere ödeme yapıldığına ilişkin ödeme makbuzlarını dava dilekçesi ekinde sunduklarını, müvekkili kurum tarafından yapılan Ödemelere ilişkin Güvence Hesabı Yönetmeliği'nin 16. maddesi gereğince rücu hakkı çerçevesinde rücu işlemleri yapılmakta olduğunu, Güvence Hesabı Yönetmeliği'nin 186.

Maddesi gereğince müvekkili kurum tarafından destekten yoksun kaldığını iddia edenlere ödenen tazminatın kusurlu araç sürücüsünün mirasçılarından ve araç malikinden rücuen tahsili haklı ve hukuka uygun olduğunu belirterek hak sahibinin gerçek zararının tespit ettirilerek tespit edilen gerçek zarar tutarından kusur ve her türlü indirim tutarları düşüldükten sonra 69.802,18-TL'nin (3.kişilerin kusurunda kaynaklanan ve fazlaya ait talep hakkımız saklı kalmak üzere) müştereken ve müteselsilen yasal faizi ve diğer ferileri ile birlikte tahsili ile haksız ve hukuka aykırı olan itirazlarının iptaline,

davalılar üzerine kayıtlı araçların üzerine tedbir konulmasına, davalılar Üzerine kayıtlı taşınmazlar üzerine tedbir konulmasına karar verilmesine ve davalılar aleyhine alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ

Geyve Asliye Hukuk Mahkemesi'nce; "...somut dava, haksız fiilden kaynaklanıyor ise de zorunlu mali mesuliyet sigortası bulunmayan davalının sorumluluğuna ilişkin olup zorunlu mali mesuliyet sigortasının 6102 Sayılı TTK.nda düzenlenmesine göre, ticari dava niteliğindeki uyuşmazlığın Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

Yeni kurulan Asliye Ticaret Mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin HSK Genel Kurulunun 07/07/2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesinin yargı alanı il mülki sınırlarını kapsayacak şekilde belirlendiğinden ve mahkememizin Asliye Ticaret yetkisi kaldırıldığından mahkememizin görevsizliğine..." gerekçelerine yer verilerek;"1-Mahkememizin görevsizliğine, 2-HMK 'nun 20/1 maddesi gereğince kararın kesinleştiği tarihten 2 hafta içerisinde başvurulması halinde dosyanın görevli ve yetkili Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesine Gönderilmesine," dair, görevsizlik kararı verilmiştir.

Sakarya Ticaret Mahkemesi'nce; "...Somut olayda, davacı Güvence Hesabı, Yönetmeliğin 16. maddesinde sayılan hallerde ödediği tazminatı yönetmelik düzenlemesine göre sorumlu davalıya rücu etmektedir. Davalıların tacir olmadığı gibi, davacının ödeme yapıp onun yerine halef olduğu dava dışı ... da gerçek kişidir.

Bu durumda uyuşmazlığın mahkeme gerekçesinde yazılı olduğu gibi ticari dava niteliğinde olmadığı, asliye hukuk mahkemesinde davanın görülüp sonuçlandırılması (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi 2020/466 Esas- 2020/8778 karar) (Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi'nin 2021/1610 esas 2021/1304 karar sayılı kararı) gerektiğinden..." gerekçelerine yer verilerek; "1-Mahkememizin görevsizliği nedeni ile HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği davanın dava şartı yokluğu nedeni ile usulden reddine," dair, karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Geyve Asliye Hukuk Mahkemesi ile Sakarya Ticaret Mahkemesi arasında verilen görevsizlik kararlarına istinaden dosya dairemize görevli mahkemenin belirlenmesi için gönderilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

HMK 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede:

Geyve Asliye Hukuk Mahkemesi'nce, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu’nun 08/07/2021 tarihli ve 568 sayılı kararı ile 01/09/2021 tarihi itibariyle Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi’nin faaliyete geçirildiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nce ise, davacı Güvence Hesabı Yönetmeliğinin 16. maddesinde sayılan hallerde ödediği tazminatı yönetmelik düzenlemesine göre sorumlu davalıya rücu etmektedir. Davalı tüzel kişi tacir olsa da, davacının ödeme yapıp onun yerine halef olduğu dava dışı ... gerçek kişidir. Bu durumda uyuşmazlığın mahkeme gerekçesinde yazılı olduğu gibi ticari dava niteliğinde olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, dosya yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilmiştir.

Dava, TTK'nun 1483/1 maddesinden kaynaklanan davacı Güvence Hesabının zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan davalının işleteni olduğu aracın neden olduğu kaza nedeniyle dava dışı kişiye ödenen destekten yoksun kalma tazminatının rücuen tazminine ilişkin itirazın iptaline ilişkindir.

Somut uyuşmazlıkta; davacı güvence hesabı zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmayan davalının işleteni olduğu aracın neden olduğu kaza nedeniyle ödenen destekten yoksun kalma tazminatını rücuan talep etmektedir. Güvence Hesabının sorumluluğunun TTK'nın 1483/1. maddesinden kaynaklanmasına ve aynı Kanunun 4. maddesine göre TTK'dan kaynaklanan uyuşmazlıkların ticari dava sayılacağının açıkça belirtilmesine göre, uyuşmazlığın asliye ticaret mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.(Emsal; Yargıtay 5.Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2020/7592 E - 2020/9097 K sayılı ilamı, 2015/4790 E - 2015/8081 K sayılı ilamı)

Ancak, dava konusu edilen hukuki uyuşmazlığın meydana geldiği tarihte yürürlükte olan yasalara göre kurulmuş bulunan mahkemelerin uyuşmazlığı çözmesi ana kural olmakla birlikte bazen yasal düzenlemelerle böyle bir uyuşmazlığın çözümü yeni kurulan mahkemelere de verilebilmektedir.

4787 Sayılı Aile Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yargılama Usullerine Dair Kanunun geçici 1. maddesi; “Aile Mahkemesi kurulan yerlerde bu mahkemeler faaliyete geçtiğinde, yargı çevresinde ve görev alanına giren sonuçlanmamış dava ve işler, yetkili ve görevli aile mahkemelerine devredilir.” hükmünü içerdiğinden, bu yasal düzenlemeye istinaden diğer mahkemeler, Aile Mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işleri bu mahkemelere devretmiştir.

Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile yeni kurulan (Alanya, Aydın, Balıkesir, Diyarbakır, Manisa, Muğla, Sakarya ve Tekirdağ) asliye ticaret mahkemeleri ile mevcut bulunan (Adana, Ankara, Ankara Batı, Antalya, Bakırköy, Bursa, Denizli, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Gebze, İskenderun, İstanbul, İstanbul Anadolu, İzmir, Karşıyaka, Kayseri, Kocaeli, Konya, Mersin, Samsun, Şanlıurfa ve Trabzon) asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevreleri belirlenmiştir. Ancak halihazırda açılmış davaların yeni kurulan mahkemeye devredileceğine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir.

O halde, yeni bir mahkemenin faaliyete geçirildiği tarihten önce derdest bulunan davaların, istek üzerine veya doğrudan doğruya görevsizlik ya da gönderme kararı ile yeni kurulan mahkemeye gönderilmesine olanak bulunmadığından, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu’nun, 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile müstakil asliye ticaret mahkemelerinin görev sınırlarının belirlenmesi kararı öncesinde asliye ticaret mahkemesi olmayan ilçelerde asliye hukuk mahkemesinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla baktığı derdest dosyaların görülmeye devam edilmesi gerekir.

Açıklanan nedenlerle; Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu’nun 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararıyla 01/09/2021 tarihi itibariyle Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi’nin faaliyete geçirildiği, davanın 18/03/2021 tarihinde açıldığı, 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararda derdest dosyaların devredileceği yönünde bir ibare bulunmadığı anlaşıldığından, dosyanın Geyve Asliye Hukuk Mahkemesi’nce (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) görülerek sonuçlandırılması gerekmektedir.(Emsal; Yargıtay 5. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2022/1760 E - 2022/2689 K sayılı ilamı) 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince Geyve Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi’nin yargı yeri olarak belirlenmesi gerektiğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 20/04/2022

.... Başkan ....

... Üye...

.... Üye ....

... Katip ...

¸Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümleri uyarınca E-İMZA ile imzalanmıştır