Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2022/256 K.2022/607

3-... - ... ... 4-... DAVANIN KONUSU : İstirdat

Taraflar arasında görülen davada Gebze 1. Sulh Hukuk Mahkemesi ve Gebze Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili 22/04/2011 havale tarihli dilekçesi ile müvekkil Marnak Orman Ürünleri San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin iş karşılığı verilen 2 adet çeki şirket yetkilisi ...'ın kızı ...'un şantaj ve tehdit ile rızası hilafına elinden çıktığını, dava konusu çeklerle ilgili olarak Gebze 1. Sulh Hukuk Mahkemesinde 2011/158 esas sayılı dosyada çek iptali davası açıldığını, yargılama esnasında çekler üçüncü şahıs olan Hazal Sosyal Hiz. Piy.Oto İnş. Tic.

Ltd.Şti.vekili tarafından dosyaya sunulduğunu, çeklerin iptali davasının reddedilmiş olması sebebiyle çeklerin iadesi için istirdat davası açılmasının gerekli olduğunu belirterek, yetkili hamili müvekkil Marnak Orman Ürünleri San. Ve Tic.

Ltd.Şti olan Finansbank A.Ş Gebze şubesine ait ... numaralı hesaptan verilen keşidecisi ... olan 27/02/2011 keşide tarihli, ...çek numaralı, 4.000,00 TL'lik çek ile Yapı Kredi Bankası A.Ş İzmit Sanayi Şubesine ait .... numaralı hesaptan verilen keşidecisi ... Ticaret San. Ltd.Şti. Olan 23/02/2011 keşide tarihli, .... çek numaralı, 3.000,00-TL bedelli 2 adet çekin müvekkil şirkete iadesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Hazal Sosyal Hizmetleri şirteki vekili 15/06/2011 havale tarihli cevap dilekçesi ile müvekkil şirketin yapmış bulunduğu ticari ilişki nedeniyle ...'dan dava konusu iki adet çek alındığını, çekler gününde tahsil amacıyla bankaya gönderildiğinde Gebze 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/158 esas sayılı çek iptali dosyasından ödemenin meni yasağı olması sebebiyle karşılıklarının alınamadığını, iş bu davanın reddedildiğini, davacı tarafından açılan davanın haksız ve mesnetsiz olduğunu, istirdat davasının iyi niyetli üçüncü kişilere açılamayacağını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ

Gebze 1. Sulh Hukuk Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; " iş bu davanın açılış tarihi olan 22/04/2011 tarihinde değer yönünden görev nazara alındığında her ne kadar Sulh Hukuk Mahkemeleri görev sınırlarında kalan iki adet ticari çekin İstirdatı talebinden ibaret olduğu anlaşılmakta ise de; yargılama sürecinde Gebze Adliyesi bünyesinde Asliye Ticaret Mahkemesi'nin kurulmuş olduğu ve münhasıran ticari çekin iadesini ilgilendiren işbu davada, özel görevli mahkemenin ihdas edilmiş olması kapsamında mahkememizin genel görevinin ortadan kalkarak dosyanın özel görevli mahkemeye gönderilmesi gerekliliği anlaşılmakla.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 114/1-c ve 115/1-2 maddeleri uyarınca davacının davasının dava şartı (görev) yokluğundan usulden reddine, mahkememizin görevsizliğine" dair karar verilmiştir.

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "Görev hususu kamu düzenine ilişkin olup mahkemece resen gözetilir. HMK'nun 114/1-c maddesi gereğince mahkemenin görevli olması dava şartı olarak kabul edilmiştir. Bu durumda dava şartı gerçekleşmemiş olduğundan, HMK' nun 115/2. maddesi gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle davanın görev yönünden usulden reddine; kararın istinaf edilmeksizin kesinleşmesi halinde Gebze 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 29/06/2021 tarih ve 2011/599 Esas, 2021/619 Karar sayılı görevsizlik kararı nedeniyle, mahkememiz ile Gebze 1. Sulh Hukuk Mahkemesi arasında olumsuz görev ihtilafı ortaya çıktığından yargı yerinin belirlenmesi için, dosyanın, Sakarya BAM ilgili Hukuk Dairesi Başkanlığına gönderilmesine" verildiğine dair karar verilmiştir.

Gebze 1. Sulh Hukuk Mahkemesi ile Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi arasında karşılıklı verilen görevsizlik kararlarına istinaden dosya dairemize görevli mahkemenin belirlenmesi için gönderilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

HMK 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle Dairemizce dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

Yargı yeri belirlenmesine ilişkin hükümler 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 21 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.

Dava tarihinde (22/04/2011) yürürlükte bulunan 6762 sayılı Kanunun 5. maddesinde "...aksine hüküm olmadıkça, dava olunan şeyin değerine göre asliye hukuk veya sulh hukuk mahkemesi ticari davalara dahi bakmakla vazifelidir.

Şu kadar ki; bir yerde ticaret mahkemesi varsa, asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu Kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalarla hususi hükümler uyarınca ticaret mahkemesinde görülecek diğer işlere ticaret mahkemesinde bakılır.

İkinci fıkrada yazılı hallerde, münhasıran iki tarafın arzularına tabi olmayan işler hariç olmak üzere, bir davanın ticari veya hukuki mahiyeti itibariyle mahkemenin iş sahasına girip girmediği yalnız iptidai itiraz şeklinde taraflarca dermeyan olunabilir. İtiraz varit görüldüğü takdirde dosya ilgili mahkemeye gönderilir; bu mahkeme davaya bakmaya mecburdur; ancak, davanın mahiyetine göre tatbiki gerekli usul ve kanun hükümlerini tatbik eder. Ticari bir davanın hukuk mahkemesi, ticari olmayan bir davanın ticaret mahkemesi tarafından görülmesi hükmün bozulması için yalnız başına kafi bir sebep teşkil etmez.

Vazifesizlik sebebiyle dava dilekçesinin reddi halinde yapılacak muamelelere ve bunların tabi oldukları müddetlere dair usul hükümleri, iş sahasına ait iptidai itirazın kabulü halinde de tatbik olunur” hükmüne yer verilmiştir.

Dava tarihi itibariyle yürürlükteki 6762 sayılı TTK uyarınca ayrı ticaret mahkemesi bulunan yerlerdeki Ticaret Mahkemesi ile Asliye Hukuk Mahkemesi arasındaki ilişki (görev değil) işbölümüne ilişkindir. Dava tarihinde Gebze'de ayrı Ticaret Mahkemesi bulunmayıp, HSYK'nın 23.07.2015 tarih 1157 sayılı kararıyla Gebze'de müstakil Asliye Ticaret Mahkemesi kurulup 07.09.2015 tarihinde faaliyete geçmiştir. Dava tarihinde müstakil Asliye Ticaret Mahkemesi bulunmadığından iş bölümü itirazından söz edilemez.

Ayrıca 6102 sayılı TTK'nın geçici 9. maddesinde "Bu Kanunun göreve ilişkin hükümleri, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce açılmış olan davalarda uygulanmaz. Bu davalar, açıldıkları tarihte yürürlükte bulunan Kanun hükümlerine tabidir” hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda istem çekten kaynaklanan istirdat davası olarak açılmıştır. Davanın ticari bir dava olduğu ve ticaret mahkemesi sıfatıyla bakılması gerektiği açıktır. Ancak; yukarıda da ifade edildiği üzere, davanın açıldığı tarihte Gebze'de müstakil bir asliye ticaret mahkemesi bulunmadığından, ticari dava niteliğindeki bu uyuşmazlığın 6102 sayılı TTK'nın geçici 9. maddesindeki özel düzenleme sebebiyle Gebze 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin yargı yeri olarak belirlenmesi gerektiğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 24/03/2022

... Başkan ...

... Üye ...

... Üye ...

... Katip ...

¸Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümleri uyarınca E-İMZA ile imzalanmıştır