Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2023/2381 K.2023/1908

Taraflar arasında görülen davada Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Sakarya Asliye Ticaret Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için gönderilen dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili 12/03/2018 kayıt tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'ın Çiftçiler Eskişehir'de nakliyecilik ile uğraştığını, davalı ... ...'ın patates, soğan vs ticareti ile uğraştığını, davalının davacı ile anlaşarak nakliye işi yaptırdığını, müvekkilinin yapmış olduğu nakliye işine karşılık 18.01.2017 tarihli 037159 fatura 005787 irsaliye numaralı 1.753,72-TL, 22.01.2017 tarihli 037160 fatura 005788 irsaliye numaralı 1.662,62-TL, 26.01.2017 tarih 037161 fatura 005789 irsaliye numaralı 1.659,67-TL, 10.02.2017 tarih 037163 fatura 005791 irsaliye numaralı 1.483,85-TL,

18.02.2017 tarih,037164 fatura 005792 irsaliye numaralı 1.616,60-TL, 30.02.2017 tarih, 037162 fatura 005790 irsaliye numaralı 1.382,37-TL, 07.03.2017 tarih, 037165 fatura 005793 irsaliye numaralı1.427,21-TL tutarında olmak üzere 7 adet toplam 10.986,04 TL tutarında fatura kestiğini ve alacağını çeşitli zamanlarda davalıdan istediğini ancak bu zamana kadar davalı tarafından fatura bedellerinin ödenmediğini, alacağın tahsili için Sakarya 3.İcra Müdürlüğünün 2018/494 Esas sayılı dosyası ile icra takibi açıldığını, davalı tarafından yapılan itiraz sonrasında durduğunu,

davalı borçlunun borcunu ödemediğini ve yapılan icra takibine de kötü niyetli olarak haksız ve mesnetsiz şeklide itiraz edildiğini, bu nedenle davanın kabulü ile % 20 den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, mahkeme masrafları ile ücreti vekaletin davalı borçlu tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davalı vekili 30/03/2018 kayıt tarihli cevap dilekçesinde özetle.

Sakarya 3.İcra Müdürlüğün 2018/494 Esas sayılı dosyası ile takibe konu edilen irsaliye ve faturalardaki imzaya ve borca itirazı olduğunu, dava konusu faturaların müvekkiline ait olmamakla birlikte ilgili icra dosyasına sunmuş oldukları müvekkiline ait noter huzurunda beyan etmiş olduğu ve noter onaylı imza sirküsünden de anlaşılacağı üzere herhangi bir benzerlik dahi söz konusu olmadığını, müvekkili ile davacı arasında herhangi bir ticari ilişki olmadığını, davalının davaya konu olan faturalar ile ilgisi olmadığını, imza incelemesi yapılmasını,

davanın reddi ile davacının kötüniyetle açmış olduğu işbu dava sebebi ile davacının % 20 den az olmamak üzere kötüniyet tazminatı ödemeye mahkum edilmesine karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARLARININ ÖZETİ

Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesince (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla); "Somut olayda da HSK Birinci Dairesi'nin 08/07/2021 tarihli ve 568 sayılı müstemir yetkilerin belirlenmesine ilişkin kararı ile Sakarya'da 01/09/2021 tarihinden itibaren Asliye Ticaret Mahkemesi kurulup faaliyetine başlamasına karar verildiği, eldeki davanın da TTK'nun 4.maddesin de belirtilen ticari davalardan olduğu ve mahkememizin görevsizliğine" dair, karar verilmiştir.

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesince; Hakimler ve Savcılar Kurulu 1.Dairesi'nin 08/07/2021 tarihli ve 568 sayılı kararında derdest dosyaların devredileceği yönünde bir ibare de bulunmadığı (Benzer yönde Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2021/6478 esas 2021/11561 karar), mahkememizin kurulup faaliyete geçtiği 01/09/2021 tarihinden önce açılmış olan eldeki davanın yargılamasına açıldığı (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesince devam edilmesinin gerektiği düşüncesiyle mahkememizin görevsizliğine" dair karar verilmiştir.

Dosyanın yeniden tevzi edildiği Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 17/11/2022 tarih - 2022/198 Esas - 2022/442 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili karara karşı istinaf yoluna başvurmuştur.

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7.Hukuk Dairesi 24/05/2023 tarih ve 2023/1004 Esas 2023/792 sayılı kararıyla özetle "Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nce yargı yeri belirlenmesi için dosyanın ilgili BAM dairesine gönderilmesi gerekirken dosya Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderilmiş ve esastan karar verilmiş ise de bu kararın; anılan içtihatlar, 6100 sayılı HMK'nın 21. maddesi dikkate alınarak kaldırılması gerektiği ve ilk derece mahkemesince 6100 sayılı HMK'nın 21. maddesi uyarınca merci tayini işlemlerinin yapılması gerektiği" gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne ve Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 17/11/2022 tarih 2022/198 Esas - 2022/442 Karar sayılı kararının kaldırılmasına karar vermiştir.

Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesince; "Sakarya BAM 7.Hukuk Dairesinin 24/05/2023 tarih ve 2023/1004-792 Esas Karar sayılı ilamında belirtildiği üzere dosyanın, 6100 sayılı HMK'nın 21.maddesi uyarınca merci tayini işlemlerinin yapılması için Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine" dair karar verilmiştir.

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesince; "Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin devir/gönderme kararı üzerine mahkememizin görevsizlik kararının kesinleşmesi sonrası HMK nun 21 maddesinde düzenlenen olumsuz görev uyuşmazlığının doğmadığı kanaatiyle o aşamada merci tayini yoluna gidilmemiş ise de Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin son kararı karşısında dosyanın merci tayini için Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine gönderilmesine" dair hüküm kurulmuştur.

Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) ile Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi arasında karşılıklı verilen görevsizlik kararlarına istinaden dosya dairemize görevli mahkemenin belirlenmesi için gönderilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

HMK 23/1 maddesinde yargı yerinin belirlenmesine ilişkin incelemenin dosya üzerinden yapılabileceği düzenlenmektedir. Bu nedenle dairemizce dosya üzerinden yapılan incelemede: Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nce verilen kararla Asliye Ticaret Mahkemesinin kurulduğundan bahisle devir ve gönderme kararı verilmiş, Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesince ise, mahkemelerinin kurulup faaliyete geçtiği 01/09/2021 tarihinden önce açılmış olan eldeki davanın yargılamasına açıldığı, Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesince (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) devam edilmesinin gerektiği gerekçesiyle devir ve gönderme kararı verilmiştir.

Buna karşılık Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesince verilen görevsizlik kararı üzerine Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesince davaya devam olunarak ve mahkemenin 17/11/2022 tarih 2022/198 esas 2022/442 karar sayılı ilamı ile davanın reddine karar verildiği, anılan kararın istinaf edilmesi üzerine Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi'nin 24/05/2023 tarih 2023/1004 esas 2023/92 karar sayılı ilamı ile öncelikle yargı yeri belirleme usulüne başvurulması gerekirken, davanın esası hakkında karar verilmesinin yerinde olmadığından bahisle anılan kararın kaldırıldığı ve dosyanın Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne gönderildiği,

Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'inin 06/06/2023 tarih 2023/254 esas 2023/356 karar sayılı kararı ile merci tayini işlemlerinin yapılması için dosyanın Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderildiği, bu kez Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/07/2023 tarih 2023/378 esas 2023/428 karar sayılı ilamı ile merci tayini için dosya Dairemize gönderildiği anlaşılmıştır.

Hakimler ve Savcılar Kurulu’nun 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile yeni kurulan (Alanya, Aydın, Balıkesir, Diyarbakır, Manisa, Muğla, Sakarya ve Tekirdağ) asliye ticaret mahkemeleri ile mevcut bulunan (Adana, Ankara, Ankara Batı, Antalya, Bakırköy, Bursa, Denizli, Erzurum, Eskişehir, Gaziantep, Gebze, İskenderun, İstanbul, İstanbul Anadolu, İzmir, Karşıyaka, Kayseri, Kocaeli, Konya, Mersin, Samsun, Şanlıurfa ve Trabzon) asliye ticaret mahkemelerinin yargı çevreleri belirlenmiştir. Ancak halihazırda açılmış davaların yeni kurulan mahkemeye devredileceğine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir.

O halde, yeni bir mahkemenin faaliyete geçirildiği tarihten önce derdest bulunan davaların, istek üzerine veya doğrudan doğruya görevsizlik ya da gönderme kararı ile yeni kurulan mahkemeye gönderilmesine olanak bulunmadığından, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu’nun, 07.07.2021 tarih ve 608 sayılı kararı ile müstakil asliye ticaret mahkemelerinin görev sınırlarının belirlenmesi kararı öncesinde asliye ticaret mahkemesi olmayan yerlerde asliye hukuk mahkemesinin asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla baktığı derdest dosyaların görülmeye devam edilmesi gerekir.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2022/7743 E - 2022/11670 K sayılı ilamında işaret edildiği üzere, Hakimler ve Savcılar Genel Kurulu’nun 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararıyla 01/09/2021 tarihi itibariyle Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin faaliyete geçirildiği, davanın 12/03/2018 tarihinde açıldığı, 07/07/2021 tarihli ve 608 sayılı kararda derdest dosyaların devredileceği yönünde bir ibare bulunmadığı anlaşıldığından, dosyanın Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesince görülerek sonuçlandırılması gerektiği anlaşılmakta ise de.

HMK’nın 22/2. maddesinde “İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.” hükmüne yer verilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; eldeki dava dosyasında iki mahkeme arasında gerçek anlamda karşılıklı olarak verilmiş bir görevsizlik veya yetkisizlik kararı bulunmamakta olup, Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesince (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) verilen kararın devir kararı niteliğinde olduğu, kesinleştirme işlemi ve göreve ilişkin hukuki değerlendirme yapılmadığı ve yargı yeri belirlenme koşullarının bulunmadığı halde merci belirleme koşullarının bulunduğundan bahisle merciye gönderme kararının verildiği anlaşılmıştır.

Bu haliyle yargı yeri belirleme koşulları bulunmamakla birlikte gelişen bu sürecin dava tarihi 12/03/2018 olan dosyada işin görülmesini sürüncemede bıraktığı (Emsal.

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi Başkanlığı'nın 2014/25083 E - 2015/133 K. sayılı ilamı, 2014/24005 E - 2014/19895 K. sayılı ilamı, 2014/22509 E - 2014/19872 K sayılı ilamı, 2014/24249 E - 2014/19619 K sayılı ilamı) anlaşılmakla yargı yeri belirleme koşulları oluşmadığından mahalline iadesi gerektiği halde uyuşmazlığın, 6100 sayılı HMK’nın 21 ve 22. maddeleri gereğince davanın ilk açıldığı Sakarya 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde (davaya hangi sıfatla bakılacağının da bu mahkemece değerlendirilmesi suretiyle) görülerek sonuçlandırılması gerektiğine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.

GEREKÇELİ KARARIN YAZILDIĞI TARİH : 23/11/2023

... Başkan ...

... Üye ...

... Üye ...

... Katip ...

¸Bu evrak 5070 Sayılı Kanun hükümleri uyarınca E-İMZA ile imzalanmıştır