Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/1402 K.2022/294

2- ..... 3- .... İ. MEMURLARI VEKİLİ : Av. ....

DAVALI

EMLAK KONUT GAYRİMENKUL YATIRIM ORTAKLIĞI A.Ş. .... VEKİLİ : Av.....

DAVA

Eser sözleşmesinden kaynaklı alacak

KARARIN YAZIL. TARİH : 03/03/2022

Taraflar arasında görülen dava sonucu ilk derece mahkemesince verilen hükme yönelik, davacı vekilince süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketler arasında akdedilen 11.09.207 tarihli eser sözleşmesi ile davalılardan Özmaş A.Ş.' nin diğer davalının Kırklareli Lüleburgaz Konut Billa 24 Derslikli İlköğretim Okulu İnşaatları ve Cami Subasman İnşaatı ile Ada İçi Altyapı ve Çevre Düzenleme İkmal İşini üstlendiğini, müvekkili ile Özmaş A.Ş arasında imzalanan sözleşme ile müvekkili şirketin bu projenin işlerini alt taşeron olarak üstlendiğini, müvekkilinin taahhüt ettiği işleri eksiksiz ve süresi içinde yerine getirerek edimini ifa etmiş ise de Özmaş A.Ş: nin ödeme güçlüğü içine düştüğünü beyan ederek borcunu yerine getirmediğini,

diğer davalı Emlak Konut A.Ş.' nin bu durumda işlerin yürümesi taahhütlerin gecikmemesi için Özmaş A.Ş.' nin alacak olduğu istihkaklarını taşeronlara temlik ettiğini beyan ettiğini ve nitekim 15.07.2009 tarih ve 3 (080) sayılı yönetim kurulu kararıyla Yüklenicinin talebi ve şirketin onayıyla şirket kontrol teşkilatının imalat/malzeme tespiti, taşeron/tedarikçinin düzenleyeceği fatura karşılığında ve işin teslim edilmiş olma şartıyla doğrudan işçi, taşeron ve tedarikçilere yapılması konusunda karar verildiğini, hatta sözlü olarak da söylediklerini ve müvekkilinin bunun üzerine işlerine devam ettiğini,

söz konusu karar ile davalılardan Emlak Konut A.Ş.' nin müvekkilinin şirket alacaklarını üstlendiğini, müvekkilinin üstlendiği proje gereği olarak bu işin karşılığının ödeneceği güvencesi ile yaparak tamamladığını, davalı Emlak Konut A.Ş' nin yönetim kurul kararına uygun olarak müvekkilinin üstlendiği işi tam ve eksiksiz olarak zamanında yaptığı ve geçici kabulde tespit edilmiş olan eksikliklerin dahi tamamlanmış olduğu Lüleburgaz 2. Asliye Hukuk Mahkemesi 2010/45 D.İş sayılı dosyası ile yapılan bilirkişi raporuyla belirlendiğini,

bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere su sızması nedeniyle bazı yerlerde eksiklikler oluşsa da bu eksikliklere rağmen davalı firmalarca eksik işler bulunması gerekçe gösterilerek yapılan eksik ödemelerin haksız olduğunu, tespit edilen %2 oranındaki eksikliğin boya işleri bitirildikten sonra yapılan diğer imalat işlemleri sebebiyle ve su sızması vb dış etkenlerle olmuş olduğunun keşif incelemesinde tespit edildiğini,

müvekkilinin alacaklarını tahsil amacıyla Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş ye mağduriyetin giderilmesi için başvurduklarını taleplerinin reddedildiğini beyanla müvekkilinin taşeron sözleşmelerini yerine getirerek hak kazandığı işler karşılığı eksik ödendiği için fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 50.000,00 TL nin sözleşmelerin 3. Maddesine göre hakediş tarihinden itibaren işleyecek temerrüt faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının müvekkilinin 15/07/2009 tarihli yönetim kurulu kararıyla diğer davalı Özmaş A.Ş nin kendilerine olan borçlarını üstlendiği yönündeki beyanlarının doğru olmadığını, davaya konu "Burgazkent” projesinin müvekkilince Kamu İhale Yasası kapsamında "Anahtar teslimi" iş olarak ihale edilmiş olup, ihaleyi en düşük teklifi veren Özyapı İnş. San. Ve Tic. A.Ş. İle Delta İnş San, Ve Tic.

A.Ş'nin oluşturduğu Ortak girişimin kazandığını, adi ortaklık ile 14.07.2006 tarihli İstisna sözleşmesi imzalanarak taşınmazın adı geçen yükleniciye teslim edildiğini, bahse konu sözleşmenin daha sonra Ortak Girişimin Kamu İhale Kanunun emredici hükümlerine açıkça aykırı hareket etmesi nedeniyle feshedildiğini ve işbu defa yapılan ikmal İnşaatı ihalesiyle projenin diğer davalı Özmaş A.Ş.'ye Anahtar teslimi iş olarak ihale edilerek bu davalı ile de 11.09.2007 de sözleşme imzalandığını, yüklenici Özmaş A.Ş.’nin projenin ilerleyen safhasında müvekkiline gönderdiği 05.06.2009 günlü yazı ile,

öz kaynak sıkıntısı nedeniyle imalat yapılamadığından hak ediş çıkaramadığını belirtmesi üzerine müvekkilinin konut alıcılarına karşı olan taahhüdü, işin ikmal işi olması ve projenin aksamaması amacıyla işi yapan taşeron ve işçilere Özmaş A.Ş. Nin talebi ve onayı ile yine Özmaş adına ödeme yapılması için 15 07.2009 günlü Yön.

Kurulu kararını çıkardığını, yapılan tüm bu ödemelerin yine her hak ediş döneminde ödeme gününden hak ediş tarihine kadar işlemiş faiziyle birlikte diğer davalı Özmaş' ın alacağından düşüldüğünü, ancak söz konusu bu işlemin yürürlüğe girmesi sırasında Özmaş A.Ş. tarafından dava dışı Finansbank A.Ş. lehine yapılmış 5.000,000,00 TL. lik bir temlik alacağı ile karşılaşıldığını,

işbu banka alacağının eski tarihli ve öncelikli alacak olması sebebiyle yapılacak hak edişlerin bankaya gönderilmesi gerekeceğinden işbu temlik ödemesinin mevcut haliyle uygulanması durumunda taşeron ve işçilere ödeme yapılmasının mümkün olmayacağından yönetim kurulu kararında belirtildiği şekli ile banka ile mutabakata varıldığını, mezkûr bankanın, alacağına dair hususlar saklı olmak üzere;

öncelik hakkından vazgeçerek projenin tamamlanması için yapılacak hak edişlerin Özmaş adına, Özmaş ın talebi ve onayı doğrultusunda öncelikli olarak taşeron ve işçilere ödenmesine muvafakat ettiğini, davacının iddiasına dayanak teşkil ettirdiği yönetim kurulu kararının esasının bu şekilde olduğunu, davaya konu Lüleburgaz Projesi İkmal İnşaatı işinin müvekkili tarafından Kamu İhale Kanunu' na göre ihale edildiğini, diğer davalının ihaleye katılarak teklif vermesi sonucu yapılan değerlendirmede geçerli en düşük teklifi veren diğer davalıyla sözleşme akdedildiğini, sözleşme bedelinin de davalının ihalede teklif ettiği bedel olup,

bunun da ihaleye konu işin sözleşmede kabul edilen bedel üzerinden sözleşmeye uygun olarak tamamlanacağı anlamını taşıdığını, müvekkilinin davalının hak edişlerini süresinde kendisine veya haciz-temlik alacaklarına ödemiş ise de, davalının mali acze düşmesiyle söz konusu işi sözleşmede kabul edilen biçimde tamamlayamayacağının ve dolayısıyla hak ediş yapamayacağının anlaşılması üzerine imalatın yapılması kaydıyla ödemenin sözleşmede kabul edilen bedelle sınırlı olmak şartıyla müvekkili tarafından diğer davalı adına ve hesabına yapılması,

yapılan ödemenin de faiziyle birlikte yapılacak hakedişten mahsubunun taraflarca kabul edildiğini, yönetim kurulu kararı ile davacıya müvekkili tarafından bahşedilmiş herhangi bir alacak hakkı veya taahhüt bulunmadığını, davacıya diğer davalının yazılı talebi üzerine yapılan ödemeler toplamının 130.000,00 TL imalat bedeli 21.718,33 TL işçilik ücreti olmak üzere toplam 151.718,33 TL olduğunu, bunun dışından yüklenicinin müvekkili şirkete iletmiş olduğu herhangi bir ödeme talebinin bulunmadığını, davacının diğer davalıdan bir an için böyle bir hakkının olduğunun kabul edilmesi halinde alacağın muhattabının müvekkili olmadığını,

diğer davalı olduğunu beyanla müvekkili ile davacı arasında akdi ilişki bulunmadığından davanın husumet nedeniyle reddine, aksi halde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Özmaş Müt. Ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle. Emlak Konut A.Ş. ile müvekkili arasında imzalanan sözleşme gereği. "Kırklareli, Lüleburgaz Konut, Vida.

24 Derslikli İlköğretim Okulu Cami Subasman İnşaatı ile Ada İçi Genel Altyapı ile Çevre Düzenleme İkmal İnşaatı" işinin 17/08/2007 tarihinde imzalanan sözleşme çerçevesinde müvekkilince üstlenildiğini. anılan konutların "Bina kalıp, demir, beton ve prekast ' işlerinin taşeron sıfatıyla yapımı konusunda davacı firmayla anlaşılarak 20/11/2007 tarihinde sözleşme imzalandığını, işbu sözleşme gereği çalışmaya başlayan davacının yapmış olduğu işlerin karşılığında aylık hakediş yapmakta ve bunun karşılığında ortaya çıkan hakediş bedelinin müvekkilince ödendiğini,

ancak diğer davalı ve asıl işveren olan Emlak GYO A.Ş.' nin 15/07/2009 tarih 3 (080) sayılı yönetim kurulu kararıyla Burgazkent şantiyesinde çalışan tüm işçi, taşeron ve tedarikçilerin yapılacak tüm ödemelerini ayrıca üstlendiğini ve bizzat kendilerince ödeneceğini beyan etmesi üzerine bu tarihten sonra yapılan tüm iş ve ödemelerin müvekkilinin bilgi ve gözetimi dışında bizzat asıl işverence takip edilerek yapıldığını, nitekim projenin tamamlanma aşamasına kadar bu şekilde çalışmanın sürdürüldüğünü ve anılan projenin geçici kabul işleminin 11/09/2009'da Emlak GYO A.Ş. tarafından yapıldığını,

müvekkilinin resmi kayıt ve belgelerine göre davacının müvekkili şirketten 141.715,13 TL alacağının bulunduğunu, bu alacağın 58.983,35 TL sini 20/11/2007 tarihli sözleşmenin 4/a bendi gereği teminat olarak kesilmiş ve halen teminatın iade şartları yerine getirilmediği için bu kısmın muaccel durumda olmadığını, yine aynı sözleşme gereği davacı yanın ödenmemiş SGK borcu olan 4.726,44 TL tutarındaki miktarın da toplam alacak miktarından düşülmesi gerektiğini, böylece davacının 20/09/2007 günlü sözleşme kapsamında müvekkilinden olan alacağının bu gün itibariyle 78.005,34 TL olarak göründüğünü,

her ne kadar müvekkilinin resmi kayıtlarına göre davacı yana böyle bir borcu görünüyor olsa da bu borcun esasen müvekkilinin borcu olmayıp, bu borcun 15/07/2009 tarih.

3 (080) sayılı yönetim kurulu kararıyla müvekkilini devre dışı bırakan ve bu tarihten sonraki tüm çalışmaları tümüyle kendi denetim ve gözetimi altında taşeronlara yaptıran ve ödemeleri de yine aksatan Emlak GYO A.Ş, olduğunu, gerçekten de söz konusu yönetim kurulu kararıyla idareyi eline alarak taşeron ve işçileri çalıştıran EGYO A.Ş.'nin bu çalışma karşılığında ortaya çıkan ücretleri ödemeyi reddettiğini, asıl işverenin akabinde 11/09/2009'da geçici kabul işlemi yaptığını ve tespit ettiği eksiklikleri vaat etmesine rağmen taşeronlara tamamlatmaktan vazgeçip başka bir firmaya ihale ederek taşeronları mağdur ettiğini,

Diğer davalı Emlak GYO A.Ş. nin taşeron ve işçilerle birlikte müvekkilini de ciddi şekilde mağdur ettiği gibi asıl işveren sıfatıyla müvekkili nezdinde hazırladığı 12/02/2010 gün ve 15 no.lu Hakediş raporu üzerinde tek yanlı ve hukuka aykırı eklemeler yaparak müvekkilini borçlu gösterdiğini ve bu Hakediş raporuna dayanak alarak müvekkiline 08/04/2010 tarihli ihtarname keşide eden diğer davalının müvekkilinin sözleşmesini haksız şekilde feshederek teminat mektubunu nakde çevirdiğini,

işbu hukuka aykırı işlemler nedeniyle Emlak GYO A.Ş. yetkilileri hakkında Kadıköy Cumhuriyet Başsavcılığının 2010/9566 Soruşturma numaralı dosyasıyla suç duyurusunda bulunularak uğranılan zararlarının tazmini için İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2010/310 Esas sayılı dosyasıyla dava açıldığını ve davanın derdest olduğunu, dava konusu borcun Emlak GYO A.Ş.' nin borcu olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Taraflara usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı ve taraf teşkilinin sağlandığı, delillerin dosya arasına alındığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda; "Davalı Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, Müflis Özmaş Müteahhitlik ve Ticaret A.Ş aleyhine açılan davanın kabulü ile 50.000,0 TL asıl alacak ile 31.410,96 TL işlemiş faiz olmak üzere 81.410,96 TL nin iflas masasına kayıt ve kabulüne" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalı şirketler arasında akdedilen 11/09/2007 tarihli eser sözleşmesi ile davalılardan ÖZMAŞ A.Ş. diğer davalının Kırklareli Lüleburgaz (Burgaz kent Projesi) Konut, Villa, 24 Derslikli İlköğretim Okulu İnşaatları ve Cami Subasman İnşaatı ile Ada İçi Altyapı ve Çevre Düzenleme ikmal işini üstlendiğini, müvekkili ile diğer davalı ÖZMAŞ A.Ş. arasında imzalanan sözleşme ile müvekkili şirket bu projenin işlerini taşeron olarak üstlendiğini,

müvekkili taahhüt ettiği işleri eksiksiz ve süresi içinde yerine getirerek edimini ifa etmiş ise de davalılardan ÖZMAŞ A.Ş. ödeme güçlüğü içine düştüğünü beyan ederek borcunu yerine getirmediğini, diğer yargılama süresince dinlenen tanıklar da iddiaları doğruladığını, Emlak GMYO A.Ş.'nin işler durduğu için taşeron firmalar ile görüştüğünü ve hakedişlerini ödeyeceklerini beyan ettiklerini işin bu şekilde tamamlandığını söylediklerini, müvekkili üstlendiği proje gereği olarak işin karşılığının ödeneceği güvencesi ile işi yaparak tamamladığını, ancak müvekkilimiz üstlendiği işi tamamlamasına karşın ödemelerin tamamını alamadığını,

Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. kısmi ödemeler yaptığını, bu durum dahi davamızdaki haklılığımızı ortaya koyduğunu, bu nedenlerle yerel mahkemece davalılardan Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. yönünden pasif husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğunu, izah edilen nedenlerle, yerel mahkemenin kararı usul ve yasaya aykırı olup -lehe olan hususlar baki kalmak kaydıyla- eksik ve yetersiz inceleme neticesinde verilen yerel mahkeme kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurduklarını,

yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi sonucu kaldırılmasına,yeniden yargılama yapılarak haklı davamızın tümden kabulüne,

yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacının istinaf talebinin reddine yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, yerel mahkeme kararında usul ve yasaya aykırılık bulunup bulunmadığı, kararın eksik incelemeye ve/veya yanılgılı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı alacak talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Mahkemece, davalı Özmaş şirketi yönünden davanın kabulüne, diğer davalı Emlak Konut şirketi yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

Davacı taşeron, davalı Özmaş yüklenici, diğer davalı Emlek Konut ise iş sahibidir.

Davalılar arasında "Kırklareli, Lüleburgaz Konut, Vida. 24 Derslikli İlköğretim Okulu Cami Subasman İnşaatı ile Ada İçi Genel Altyapı ile Çevre Düzenleme İkmal İnşaatı" işinin yapımına dair 11.9.2007 tarihli eser sözleşmesi düzenlenmiştir.

Davalı yüklenici Özmaş 11.9.2007 tarihli sözleşme ile yapımını üstlendiği işin "Bina kalıp, demir, beton ve prekast ' işlerinin yapımını 20.10.2007 tarihli sözleşme ile davacıya taşere etmiştir.

Buna göre, davacı ile davalı Emlak Konut firması arasında akdi ilişki bulunmadığı gibi davalı firma tarafından diğer davalı Özmaş firmasının davacıya olan borçlarını üstlendiği veya garanti ettiği de sabit değildir. Burada davalı Emlak Konut tarafından alınan yönetim kurulu kararıyla davacıya bir kısım ödemeler yapılmışsa da yapılan ödemeler davalı Özmaş firmasının talebi ile ve bu firmanın hakedişinden mahsuben yapılan ödemeler olup anılan ödemelerin davalı Özmaşın borçlarının davalı Emlak Konut tarafından üstlenildiğinin kabulü olarak değerlendirilmesi olanaklı değildir. Açıklanan nedenlerle mahkemece davalı Emlak Konut hakkında açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi, diğer davalı hakkında açılan davanın kabulüne dair mahkeme kararı yerindedir.

Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.