Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2022/127 K.2022/165

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/696 Esas sayılı dosyasından verilen 04/10/2021 tarihli ara karara karşı istinaf talebinde bulunulması ile dosyanın Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesine gönderildiği, Sakarya Bölge Adliye Mahkemesinin 7. Hukuk Dairesinin 20/01/2022 tarih, 2022/114 Esas, 2022/64 Karar sayılı kararı ile inceleme görevinin 5. Hukuk Dairesi olduğu gerekçesiyle dosyanın Dairemize gönderildiği, taraflar arasında görülen dava sonucu ilk derece mahkemesince verilen hükme yönelik, davacılar vekilince süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin Sefine Tersanesinde yüklenici sıfatıyla rıhtım inşaatı yapım işi yaptığını, 09.07.2021 tarihli Sefine Tersanesi Forekazık Yapım İşi yüklenici sözleşmesiyle müvekkilinin yüklenici sıfatıyla aldığı işin bir kısmını davalıya yaptırmak üzere davalıyla anlaştıklarını fakat söz konusu sözleşmeyle davalı tarafa yüklenen işin, sözleşmenin imzalanmasından sonra bir ay içerisinde tamamlanıp bitirilmesi gerekirken aradan yaklaşık olarak 2,5 ay geçmiş olmasına rağmen davalının işe dahi başlamadığını, sürekli bugün yarın diyerek müvekkili şirket ve yetkililerini oyaladıklarını,

yine söz konusu sözleşme yapıldıktan sonra işe başlamak için müvekkili şirketten ödeme talep eden davalıya, müvekkili şirketin keşidecisi olduğu, müvekkil şirket imza yetkilisi davacı ...'in ciranta olduğu 76.000,00 TL'lik avans çeki verildiğini fakat buna rağmen davalının kendisine yüklenilen edimi yerine getirmediğini, işin yapılmayacağını anlayan müvekkili şirketin, davalıdan avans olarak vermiş olduğu çekin iadesini istediğini, davalının kötü niyetli bir şekilde, çekin ibraz tarihinin gelmesini beklercesine davaya konu çeki sürekli iade edeceğini söyleyerek,

müvekkilini bu zamana kadar oyaladığını, çeki de geri iade etmediğini,, Türkiye Garanti Bankası İsmet Paşa Cd.

Gebze Şubesi'ne ait, 03.10.2021 keşide tarihli, 8103374 seri nolu 76.000,00 TL bedelli çeki müvekkilinin davalıyla arasındaki sözleşmeye istinaden yapılacak işe ilişkin olarak avans çeki olarak vermiş olmasına rağmen davalı tarafından sözleşme edimi yerine getirilmediğini, müvekkilini mağdur ettiğini, geldikleri durum itibariyle müvekkilinin, hem Sefine Tersanesiyle aralarındaki ana sözleşmeyle kendisine yüklenen işi zamanında yapmamış olmasından dolayı ağır maddi zarara ve ticari itibar kaybı yaşadığını,

hem de yaptıramadığı işin bedeli olarak davalıya avans çeki şeklinde verdiği çekin haksız ve hukuka aykırı tahsil edilmesi tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını, çekin günü geldiğinde veya gününden önce ilgili davalı veya ciro ettiği cirantaların çeki tahsil için bankaya ibraz etmesi ihtimalinin çok yüksek olduğunu, bunun da müvekkilinin olmayan bir borcu ödemesi ve mağduriyeti anlamına geleceğini, tüm bu nedenlerle yukarıda bilgileri verilen çekin bedelsizliğini ve iptalini,

müvekkillerin borcunun olmadığının tespitini ve dava sonuna kadar çekin ödenmemesi için çek üzerine İcra İflas Kanunu'nun 72/2. maddesi gereğince ihtiyati tedbir konulmasını talep etmiştir.

Taraflara usulüne uygun olarak tebligat yapıldığı ve taraf teşkilinin sağlandığı, delillerin dosya arasına alındığı görülmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince 30/09/2021 tarihli tensip zaptı 10 nolu ara kararı gereğince; "Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin reddine, gerekçesinin ara karar ile yazılmasına" karar verilmiştir. İlk derece mahkemesince yapılan (04.10.2021 tarihli ara karar) yargılama sonucunda; "İhtiyati tedbir talebinin REDDİNE" karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; taraflarınca yerel mahkemeden deliller ibraz edilerek dava konusu çeklere yönelik ihtiyati tedbir talep edilmiş fakat bu taleplerinin haksız ve hukuka aykırı bir şekilde reddedildiğini, istinaf incelemesi yapılarak Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 2021/696 E. sayılı dosyasında verilen ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararın bozulmasına, vekalet ücreti ve masrafların karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, yerel mahkeme kararında usul ve yasaya aykırılık bulunup bulunmadığı, kararın eksik incelemeye ve/veya yanılgılı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İ.İ.K.'nın 72.maddesinde; “Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir. İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır.

6100 sayılı HMK'nın 390.maddesi; "İhtiyati tedbir, dava açılmadan önce, esas hakkında görevli ve yetkili olan mahkemeden; dava açıldıktan sonra ise ancak asıl davanın görüldüğü mahkemeden talep edilir.

(2)Talep edenin haklarının derhâl korunmasında zorunluluk bulunan hâllerde, hâkim karşı tarafı dinlemeden de tedbire karar verebilir.

(3)Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır." şeklinde ihtiyati tedbirin şartları, 3. fıkrada ise ihtiyati tedbir talep eden tarafın, “davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorunda” olduğunu hükme bağlamaktadır.

Yasal düzenlemelere göre tedbir talep eden davacının, öncelikle tedbir istemine ilişkin dava dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkça belirtmesi ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak, yasal delillerle ispat etmesi zorunludur

Davacı aralarındaki hukuki ilişki nedeni ile davalıya verdiği çekin muhatap bankaya ibraz edilmemesi yönünden iş bu çeklerin muhatap bankaya ibraz edilmesi halinde ise işleme konulmaması ve ödenmemesi yönünde tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

Yapılan açıklamalar doğrultusunda somut dosya ele alındığında; davacı tarafça davalı ile aralarında eser sözleşmesine istinaden avans olarak 76.000 TL bedelli çek verildiği, buna karşılık davalının edimini ifa etmediğinden çekin bedelsiz kaldığı iddiasıyla çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti talep edilen dava sırasında çeke ilişkin ihtiyati tedbir talep edilmekle, dosyada yer alan bilgi ve belgelere göre, taraflar arasında 9.7.2021 tarihli yüklenici sözleşmesi, dava konusu çek fotokopisinin ön yüzünde çekin anılan sözleşmeye istinaden verildiği açıklaması,

davacı tarafından sunulan tutanaklar birlikte değerlendirildiğinde ihtiyati tedbir kararı verilmesi için yaklaşık ispat koşulunun mevcut olduğu anlaşılmakla, davacının istinaf başvurusunun kabulüne, tedbir konulması talep edilen Garanti Bankası 8103374 Seri Nolu, 3/10/2021 keşide tarihli 76.000,00 TL bedelli çek üzerine, dava dışı 3.kişilerin hakları etkilenmemek kaydıyla davalı tarafından muhatap bankaya ibraz edilmemesi,

muhatap bankaya ibraz edilmesi halinde ise işleme konulmaması ve ödenmemesi ve İİK'nın 72/2 maddesi çerçevesinde davalı tarafından İcra takibine konu edilmemesine yönelik olarak çek bedelinin toplamı olan 76.000,00 TL'nin % 15'i mukabilinde teminatla ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, ihtiyati tedbir talep eden/ davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemenin 4/10/2021 tarihli ara kararının kaldırılmasına ve yeniden aşağıdaki şekilde hüküm kurulmasına karar verilmesi gerekmiştir.