Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2022/306 K.2022/738

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/1134 E - 2021/196 K sayılı dosyasından verilen 20/12/2021 tarihli karara karşı davacı tarafça istinaf talebinde bulunulması üzerine dosyanın Dairemize gönderildiği anlaşılmakla, dosya incelendi,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin araç üstü ekipman düzenleyen ve belirli nitelikler ve özellikler içeren karavan tipi eklentilerin üreticisi bir firma olduğunu, müşterilerine karavanın üzerine yahut eklentisine inşa edilecek aracı kullanıma hazır vaziyette teslim ederek bir bedel karşılığında da davacının bu aracı bir karavan haline getirdiğini, davalının da bu taleple gelerek davacı şirket ile anlaştığını ve taraflar arasında nitelikleri ve özellikleri belli olan 1 adet kulis karavan yapılması konusunda 24.12.2020 tarihli sözleşme düzenlendiğini, davalının kulis karavan niteliği ile talep ettiği karavanı,

dizi ve film setlerinde kullanmak, kiralamak amacıyla, ticari amaçla yaptırdığını, zira sözleşmede de karavanın kulis karavanı niteliğinin belirtildiğini, davacı tarafından sözleşme gereği üretim devam ederken, davalı tarafından sözleşmedeki ürünün niteliklerinde bir takım değişiklikler ve ek olarak bir takım ürünün daha karavana eklenmesinin talep edildiğini, eklenti ve değişikliklerin fazladan bedeli olacağının davacı şirket tarafından davalıya bildirildiğini, sözleşmenin 5.4 maddesi "Alıcının imalat esnasında aracına yapmak istediği ilaveler ücrete tabi tutulur." açıklamasını içerdiğini,

talep edilen değişiklik ve eklentilerle alakalı ürün ve işçilik bedeli olan 23.600,00 TL bedel için davacı tarafından GIB2021000000025 sayılı 04.08.2021 tarihli fatura düzenlenerek davalıya iletildiğini, bedelin ödenmemesi üzerine faturaya istinaden davalı aleyhine Sakarya 4. İcra Müdürlüğü 2021/8603 E sayılı icra dosya ile takip başlatıldığını, davalı tarafından icra takibine itiraz edildiğini, faturaya ve içeriğine itiraz edilmediğini ileri sürerek bu sebeple davalının yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamına, icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince tensiben verilen kararla; ...davacı taraf davalının tacir olduğu iddiasıyla anılan açmış ise de, UYAP entegrasyon ekranında yapılan sorgulamada, davalının potansiyel vergi mükellefi kaydı olduğu, hali hazırda tacir/esnaf olmadığı anlaşılmış, davanın 6102 sayılı yasanın 4.maddesindeki mutlak ticari davalardan olmadığı, davalının tacir olmaması nedeniyle nispi ticari dava olarak da nitelendirilemeyeceği, davalı asil ile davacı arasındaki ilişki ise 6502 sayılı Kanunun 3/1 maddesi kapsamında kalan tüketici işlemlerinden kaynaklandığı, bu nedenle davacının açtığı tazminat davasında Tüketici Mahkemesi'nin görevli olması nedeniyle görevsizlik kararı verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; sözleşmeye konu aracın bir ticari araç olduğu, hem sözleşmedeki kulis karavan açıklamasından hem de tesliminden hemen sonra elden çıkarılmasından belli olduğunu, dolayısı ile iş ticari iş olduğu gibi, sözleşme konusunun da ticari araç olduğunu, ayrıca davalının aracı alma niyetinin de ticari bir işle alakalı olduğunu beyanla, yerel mahkemenin görevsizlik kararının kaldırılarak davaya aynı mahkemede devam edilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLAR

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, yerel mahkeme kararında usul ve yasaya aykırılık bulunup bulunmadığı, kararın eksik incelemeye ve/veya yanılgılı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

DELİLLER

Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Uyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanan iş bedeli alacağı için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır. Mahkemece davanın görevsizlik nedeniyle reddine dair verilen karar, davacı vekilince istinaf edilmiştir.

Dava tarihinde yürürlükte olan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun Amaç başlıklı 1. maddesinde yasanın amacı açıklandıktan sonra kapsam başlıklı 2. maddesinde "Bu kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar" hükmüne yer verilmiştir.

6502 Sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanunun 3.maddesine göre tüketici; ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi, tüketici işlemi; mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder.

Bir hukuki işlemin 6502 sayılı yasa kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen taraflar arasında mal ve hizmet satışına ilişkin bir hukuki işlemin olması gerekir.

Dosyanın incelenmesinden davacı yüklenici, davalı iş sahibi olup iş bedeli alacağının tahsili istemiyle dava açtığı, taraflar arasındaki ihtilafın 24/12/2020 tarihli eser sözleşmesi niteliğindeki kulis karavanı imalatı sözleşmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Davacı şirket ile davalı arasında yapılan sözleşme gereği imalatı kararlaştırılan karavanın niteliği ile davalının ticari veya mesleki olan amaçla hareket eden gerçek kişi olması itibariyle, taraflar arasındaki işlem tüketici işlemi olmadığı açıktır.

Göreve ilişkin düzenlemeler, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca kamu düzenine ilişkin olduğundan, mahkemelerce ve temyiz incelemesi aşamasında Yargıtay'ca re'sen incelenir. Yapılan açıklamalara göre, eldeki davaya bakma görevi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 2. maddesi uyarınca asliye hukuk mahkemesine aittir. Bu durumda, mahkemece davanın istisna akdinden doğan alacağın tahsili istemine ilişkin olduğu kabul edilerek Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle usulden kararı verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış, kararın kaldırılması gerekmiştir.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince kaldırılarak, dosyanın yeniden yargılama yapılmak üzere mahkemesine iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.