Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/1413 K.2023/1779

Taraflar arasındaki Menfi Tespit davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davacı tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı firmanın 2021 yılının Ocak ayının ilk haftasında müvekkili şirkete ait .... adresinde kurulu işyerine muhtelif günlerde gelerek müvekkili şirketin güvenlik kamera sistemi ve otomatik kapı turnike işlerini almak için müvekkili şirket yetkilileriyle görüşmeler yaptığını, davalı firma yetkilisinin, yapacağı işlere ilişkin 06/01/2021 tarihli otomatik kapı ve 06/01/2021 tarihli güvenlik kamera sistemine ilişkin müvekkili şirkete yazılı teklifte bulunduğu,

davalı tarafından yapılan yazılı teklife konu işlerin ve sonrasında yüz yüze yapılan görüşmelerde belirlenen ilave işlere dair, davalı firma ile müvekkili şirketin sözlü olarak 75.000,00 TL bedel karşılığında anlaşma sağladıklarını, müvekkili şirketin 50.000,00 TL ve25.000,00 TL bedelli çekleri teslim edilerek davalı firmaya ödemeler gerçekleştirdiğini, müvekkili şirket tarafından davalı firmanın taahhüt ettiği işlerin karşılığı yukarıda bilgileri verilen çekler ile ödenmiş olmasına rağmen davalı firmanın taahhüt ettiği işleri yapmadığını, davalı tarafından yapılan teklife uygun şekilde otomatik kapı turnike işleri yapılmadığından,

kamera sistemleri kurulmadığından ve ürünler teslim edilmediğinden dolayı müvekkili şirket tarafından keşide edilen Deniz Bank İzmit Subesi'ne ait ... çek seri nolu. 50.000.00 TL bedelli ve 05/06/2021 tarihli çekin bedelsiz kaldığının ve müvekkili şirketin davalıya herhangi bir borcu olmadığının tespiti ile ihtiyati tedbir kararı verilerek çekin muhatap bankaya ibrazı halinde ödeme yapılmamasını talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın dayandığı ve sunduğu teklif formlarında yazılı ürün ve işler, davacı tarafça kabul edilmemiş, dolayısıyla onaylanmadığını, bunun üzerine müvekkili tarafından başka teklifler sunulduğunu ve davacı, ilgili tekliflerdeki ürün ve işlerin makul olduğunu ifade ederek teklifleri onaylayıp müvekkili ile anlaştığını, bu nedenle, davacı tarafça sunulan teklif formları, yine davacı tarafça onaylanarak,

yazılı olarak müvekkile bildirilmediği için sipariş niteliğinde olmadığını, sundukları teklif formlarının altında, sipariş niteliğinde olabilmesi için gerekenler açıkça yazmasına rağmen, ilgili formda yazanları davacı tarafın sipariş olarak gösterme çabası, kötüniyetli algı yaratma amaçlı olduğunu, davacı tarafa sunulan tekliflerin karşı tarafça kabul edilmemesi hasebiyle bu sefer, yapılacak işler için müvekkili tarafından yeni teklifler sunulduğunu, müvekkilinin bu süreçten sonra,

vakit kaybetmeksizin işe başlamış ve davacı tarafın önüne koyduğu her türlü engel ve zorluğa rağmen işleri planladığı şekilde eksiksiz ve tam olarak bitirdiğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...50.000,00-TL'lik çekin bedelsiz kaldığının ispatlanamadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu, taraflar arasındaki anlaşmanın kapsamını, dava dilekçesi ekindeki teklif formları ve sözlü anlaşma oluşturmakta iken yerel mahkemece anlaşılan işlerin nelerden ibaret olduğu sadece davalının mesnetsiz beyanlarına itibar edilerek takdir edildiğini ve davalı tarafın müvekkili şirkete yapmayı taahhüt ettiği işleri yapmadığı ve teslimini taahhüt ettiği malzemelerin bır kısmını teslim etmediğini, bir kısmını da anlaştıklarından daha düşük marka ve kalitede teslim ederek yükümlülüklerine aykırı davrandığının göz ardı edildiğini,

nihayetinde de haklı davanın hukuka aykırı olarak reddedildiğini, bu nedenle haksız red kararının kaldırılmasını talep ettiklerini beyanla; yerel mahkemenin red kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini, bu mümkün değilse kararın kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının haksı zistinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Menfi Tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı HMK, 6098 Sayılı TBK,

3. Değerlendirme

Dava, eser sözleşmesine dayalı olarak düzenlenen çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Davacı vekili, davalı ile sözlü olarak güvenlik kamera sistemi ve otomatik kapı turnike işlerinin yapılması için 75.000,00-TL bedel karşılığında anlaşmaya varıldığı, yapılacak işlerin karşılığında dava konusu 50.000,00-TL bedelli ve dava konusu yapılmayan 25.000,00-TL bedelli çeklerin davalıya teslim edildiği, ancak davalı tarafından taahhüt edilen işlerin eksik yapıldığı, teklif formunda yazılı ürünlerin teslim edilmediği ya da teklif formunda yazılanlardan daha farklı ve kalitesiz ürünlerin şirkete teslim edildiğini belirterek 50.000,00-TL bedelli çek yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili, dava dilekçesi ekinde sunulan teklif formundaki işlerin davacı tarafça kabul edilmemiş ve teklif formunun onaylanmamış olması nedeniyle davacı tarafa başka teklifler sunulduğu, davacı tarafından kabul edilen teklif formundaki taahhüt edilen işlere göre işlerin eksiksiz olarak yapıldığı ve davacıya teslim edildiği, ispat yükünün davacı üzerinde olduğu, davacı tarafından yapılan hiç bir ayıp ihbarının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece, taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafından sunulan teklif formları uyarınca ayıpsız olarak ifa edildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

Taraflar arasında güvenlik kamera sistemi, otomatıt kapı turnike imalat ve montajı konusunda eser sözleşmesi kurulduğu uyuşmazlık konusu değildir. Uyuşmazlık, yüklenici davalı tarafından yapılan işin dava dilekçesi ekinde sunulan ancak üzerinde davacı şirketin kaşesi ve imzası bulunmayan 06.01.2021 tarihli teklif formlarına göre mi yoksa davalı tarafından sunulan 06.01.2021 tarihli bedelli formlarına göre mi yapıldığı husususudur. Davacı vekili ayrıca işin eksik ve ayıplı yapıldığını, davalı vekili ise süresi içerisinde ayıp ihbarının bulunmadığını savunmuştur.

Mahkemece mahallinde yapılan keşif sonucu alınan elektrik elektronik mühendisi, makine mühendisi ve SMMM bilirkişilerden oluşan 3 kişilik bilirkişi heyetinin 27.03.2023 tarihli raporunda keşif mahallinde yapılan tüm imalat ve montaj işlerinin davalı tarafından sunulan teklif formuna uygun olarak yapıldığını, teklif formunda belirtilen ürünlerin kullanıldığı, herhangi bir imalat hatası ve teknik kusura rastlanılmadığı belirtilmiştir. Mahkemece de bu bilirkişi raporu hükme esas alınarak davanın reddine karar verilmiştr.

Kural olarak eser sözleşmesi ilişkisinin kurulması herhangi bir şekil şartına tabi olmayıp, tarafların "icap" ve "kabul" iradelerinin birleşmesiyle sözleşme ilişkisi kurulur. Şekil şartı, sözleşmenin geçerlilik şartı olmayıp, ispat şartıdır (Yargıtay (Kapatılan) 15 Hukuk Dairesi'nin 25/09/2018 tarih, 2018/3698 Esas, 2018/3394 karar sayılı kararı).

Eser sözleşmesinde tarafların edimleri birbirinin karşılığını oluşturmakta olduğundan tam iki tarafa borç yükleyen sözleşmedir. Ayrıca niteliği itibariyle sürekli bir sözleşme olmayıp ani edimli bir sözleşmedir.

Bu sözleşmenin unsuru olan meydana getirilecek eser, aynı zamanda sözleşmenin konusunu oluşturur. Ayırt edici diğer bir temel unsuru ise bedeldir. Meydana getirilecek bir sonuç bulunmasına rağmen bedel ödenmeyeceği kararlaştırılmış ise eser sözleşmesinin varlığından söz edilemez. Bedel, eser sözleşmesinin unsuru ise de tarafların anlaşırken bedeli kararlaştırmamış olmaları sözleşmenin kurulmasına etki etmez. Taraflar kararlaştırmamış olsa da bedel ödeneceğini taraflar biliyor veya bilmesi gerekiyor ise eser sözleşmesinin bulunduğu yine kabul edilecektir.

Taraflarca sunulan teklif formları icap niteliğinde olup, kabulü gösteren yazılı bir belge ya da sözleşme bulunmamaktadır.

Ayrıca, davalı şirket tarafından sunulan teklif formunlarında bulunan davacı şirketin kaşesi ve kaşe üzerinde paraf niteliğinde bir imzaya kaşenin davacı şirkete ait olmadığı ve imzanın da davacı şirket yetkililerine ait olmadığı ileri sürülerek bu kaşe ve imza üzerinde inceleme yapılması talebinde bulunulmuştur.Mahkemece teknik inceleme yapılmaksızın bu talebi, teklif formları, servis ve garanti belgelerindeki kaşe üzerindeki imzasının tanı ve yazı unsuru içermemesi,

bu haliyle imza incelemesinin yaptırılamayacağı, kaşe her zaman her yerde imal edilebileceğinden kaşenin de aidiyetinin Adli Tıp Kurumu tarafından tespitinin mümkün olmadığı gerekçeleriyle reddetmiş, davalı yanca sunulan teklif formuna göre sözleşmenin içeriği belirlenmiştir. Oysa, taraflarca sunulan teklif formlarının içeriğinin farklı olup kabulle sonuçlandıkları ispat olunamamıştır.

Keşfen, davalı yanca sunulan teklif formundaki işlerin yapıldığı değerlendirmesi yerinde görülmüş ise de davacı kendi sundukları teklif formu uyarınca edimin ayıplı olduğunu iddia etmektedir.

Sözleşmenin içeriği uyuşmazlık konusu olduğu için, öncelikle davalı yanca sunulan teklif formlarındaki davacıya ait kaşe ve imzanın davacıya ait olup olmadığı yönünde teknik inceleme yaptırılarak, imza ve kaşenin davacıya ait olduğunun ispatlanamaması durumunda davacı yanca sunulan teklif formuna göre teklife konu işlerin eksik ayıplı olup olmadığı, eksik ayıplı ise bedelde indirimi dava tarihi itibariyle piyasa rayiçleri ile hesaplanarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; davacı tarafın istinaf talebi yerinde görülmekle yukarıda belirtilen nedenlerle yerel mahkemenin kararı yerinde olmadığından 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına ve dairemiz kararına uygun şekilde yeniden karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

* · ... · Başkan · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Katip · ... · ¸e-imzalı