Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/798 K.2023/837

Taraflar arasındaki menfi tespit (kambiyo senetlerinden kaynaklanan) davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davacı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında 04/08/2022 tarihli Hakkari Yüksekova İçme Suyu Arıtma Tesisi Mantaj İşleri sözleşmesi imzalandığını, sözleşmede ödemenin yapılmasına müteakip çalışmaya başlanacağının kararlaştırıldığını, müvekkili tarafça ödeme sözleşmesinin imzalanması ile Kocaeli Şubesi, 04/11/2022 vade tarihli 0087974 seri numaralı, 92.000,00 TL bedelli çek ile yapıldığını, davalının işe başlamadığı gibi sözleşmeden doğan hiç bir yükümlülüğünü yerine getirmediğini, müvekkili sözleşme gereği Halk Bankası Kocaeli Şubesi 04.11.2022 vade tarihli 0087974 seri numaralı 92.000,00 TL bedelli çeki teslim ettiğini,

çekin ödeme tarihi 04.11.2022 olduğunu, çekin haksız şekilde davalı tarafça yazılma ve ödeme alma durunun olduğunu, davalı tarafın yükümlülüklerini yerine getirilmediğinden sözleşme fesih olduğunu ve çekin iadesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle öncelikle Halk Bankası Kocaeli Şubesi, 04.11.2022 vade tarihli, 0087974 seri numaralı, 92.000,00 TL bedelli çekin için tedbiren ödeme yasağı konulmasına kararı verilmesini,

müvekkili ile davalı arasında düzenlenen 04.08.2022 tarihli Hakkari Yüksekova İçme Suyu Arıtma Tesisi Montaj İşleri sözleşmenin gereklerinin davalı tarafça yerine getirilmemesi nedeni fesih edilmiş olması nedeni ile müvekkilce yüklenici tarafa sözleşeme ile birlikte davalıya ödeme için verilen çekte ve bu iş nedeni ile borçlu olmadığının tespiti ile çek hakkında tedbiren ödeme yasağı kararı verilmesi devamında çek nedeni ile borçlu olmadıklarının tespitine karar verilmesi, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı tarafça yasal süre içerisinde cevap dilekçesi ibraz edilmediği görülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; " .... Ön inceleme duruşmasında davacı vekili ile davalı asilin duruşma öncesinde anlaştıklarını belirterek menfi tespit istemine konu çekin davacıya teslim edildiğini kabul ettiklerini bildirip davanın konusuz kalmış olması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesini talep ettikleri anlaşılmış, davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu kambiyo senedinden kaynaklı olarak müvekkil davacının borçlu olup olmadığı noktasında toplandığı ve davanın menfi tespit davası olduğunu, davalı yan dava açıldıktan sonra müvekkile dava konusu çekten alacaklı olmadığını kabul etmiş ve dava konusu çeki tarafımıza teslim ettiğini, davalı taraf bu hususu duruşmada kabul ve beyan ettiğini,

davalı tarafın kambiyo senedini müvekkile teslim etmesi ve bu çekten dolayı alacaklı olamadığını beyan etmesi üzerine duruşmada taraflarınca davalının davayı kabul ettiğini çeki teslim ettiğini beyan edilmiş ve davanın konusuz kaldığını ancak yargılama giderleri ile vekalet ücreti taleplerinin olduğunu açıkça belirtmiş olmalarına rağmen mahkeme yargılama giderlerini davacı yan üzerine bırakmış ve vekalet ücreti yönünden de taleplerini hukuka aykırı şekilde reddettiğini, davayı yargılama giderleri ve vekalet ücreti talepleri yönünden istinaf ettiklerini,

istinaf incelemesi sonunda yerel mahkeme kararının kaldırılarak taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 HMK, 6098 Sayılı TBK

3. Değerlendirme

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı menfi tespit istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Mahkemece konusuz kalan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili istinaf yasa yoluna başvurmuştur.

Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 331. maddesine göre; “Davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hâllerde, hâkim, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmeder.” düzenlemesi yer almaktadır.

Davacı iş sahibi davalı yüklenicidir.

Somut dosyada; taraflar arasında Hakkari Yüksekova İçme Suyu Arıtma Tesisi Mantaj İşleri sözleşmesi imzalandığı, sözleşme kapsamında davacı tarafça davalıya 04/11/2022 vade tarihli 0087974 seri numaralı, 92.000,00 TL bedelli çek verildiği, buna karşılık davalının sözleşmeden kaynaklı edimlerini yerine getirmediğinden dolayı verilen çekin bedelsiz kaldığı iddiasıyla davacı tarafça eldeki menfi tespit davası açılmış, dava açıldıktan sonra dava konusu çek davalı tarafça davacıya iade edilmiştir.

Davalı asilin duruşmadaki imzalı beyanı ile çekin sözleşme kapsamında davacıdan alındığı ve bedeli tahsil edilmeden davacıya iade edildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda davalı, bedelini tahsil etmeden dava konusu çeki davacıya iade ettiğinden çek nedeniyle alacaklı olmadığının kabulü gerektiğinden davacı dava açmakta haklı olduğundan yargılama giderleri ve vekalet ücretinden davalının sorumlu tutulması gerekmektedir.

VI. KARAR

Yukarıda açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesinin istinafa konu kararının kaldırılması ile yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.