Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1185 K.2024/1256

Taraflar arasındaki "İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)" davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davalı tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkil tarafından Kocaeli İcra Müdürlüğü’nün 2023/86652 E. sayılı dosyası ile 145.900,00 TL asıl alacak üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı tarafından ödeme emrine karşı süresi içerisinde yapılan itiraz üzerine İcra Müdürlüğü takibin durdurulmasına karar verdiği, davalı taraf ... plakalı aracını Müvekkile ait işyerine getirerek araçta çeşitli bakım ve onarımlar yaptırdığı, ilgili hizmete ilişkin tüm detaylar 21.03.2023 tarihli ... nolu faturada mevcut olup fatura bedeli ise 140.000,00 TL olduğu,

iş bu fatura bedeli davalı tarafından ödenmediğini ve sonrasında aradan yaklaşık 2-3 ay geçtikten sonra ... plakalı aracını tekrar müvekkile ait işyerine getirerek rutin bakımını yaptırdığı ve bu bakıma istinaden kesilen 5.900,00 TL bedelli 01.06.2023 tarihli ... nolu fatura bedeli de ödenmediğini beyanla Kocaeli İcra Müdürlüğü 2023/86652 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, %20 orandan az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; HMK’nın 6. Maddesi gereği huzurdaki davaya bakmaya genel yetkili Mahkemenin müvekkili şirketin dava tarihindeki yerleşim yeri Mahkemesi olan İstanbul Anadolu Adliyesi olduğunu, hak kazanıldığını kabul anlamına gelmemek kaydı ile alacak zamanaşımına uğramış olup zamanaşımına uğrayan taleplerin reddi gerektiği, müvekkilin davacıya icra takibinde talep edilen tutarda borcu bulunmadığı, davacı tarafça aracın tamir edildiği gerekçesi ile araç müvekkile teslim edildiği, ancak araçta aynı arızalar devam ettiğinden bedele hak kazanılmadığı gerekçesiyle davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;... davacının davalıya ait aracının bakım ve onarımını yaptığı , buna ilişkin düzenlenmiş olduğu faturaların her iki tarafın ticari defterinde kayıtlı olduğu , davalı 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddesi uyarınca defterlere kayıtlı faturalara 8 gün içinde itiraz etmeden defterine kaydettiğine göre fatura içeriğinin iş sahibi aleyhine yüklenici lehine içeriklerinin kesinleştiğinin kabul edilmesi gerektiği, (Yargıtay 15 HD nin E 2017/1361 K 2018/2634 sayılı ilamı) davalının,

davacı tarafından düzenlenen faturayı ticari defterlerine işlemesi karşısında yapılan işin eksik ve ayıplı iş olup olmaması hususunda tanık dinlenmesine gerek bulunmadığından (Yargıtay 6 HD E: 2022/3782 K: 2024/81 sayılı ilamı) davanın kabulüne karar verilmiş, alacak likit olduğundan icra inkar tazminatına hükmedilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde; mahkeme kararının eksik incelemeye dayanan, mesnetsiz ve hukuka aykırı olduğu, kararın kaldırılarak davanın tümden reddine karar verilmesi gerektiği, alınan bilirkişi raporları hüküm kurmaya elverişli nitelikte olmayıp, ihtilafın çözümünü sağlar ek rapor alınmadan verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, davacı tarafından verilen hizmet eksik ve hatalı olup ücrete hak kazanılamadığı, müvekkilinin davacıya ödeme yapma yükümlüğü bulunmamakta olup icra takibine itirazının haklı olduğu, fatura düzenlenmiş olmasının alacak iddiası için tek başına yeterli olmadığı,

taraflar arasındaki alım-satım konusunda ticari bir ilişkilerinin olduğunun tespiti hiçbir somut emraye dayandırılmamakta olduğunu beyanla; yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili cevap dilekçesinde; davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı HMK, 6098 Sayılı TBK, 6102 sayılı TTK,

3. Değerlendirme

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali talebine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davalı vekilince istinaf yoluna başvurulmuştur.

Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.

Taraflar arasında imzalanan sözleşmede imzalandığı tarihte yürürlükte bulunan 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesi niteliğinde olup, uyuşmazlığın bu hükümlere göre çözümlenmesi gerektiği açıktır.

Eser sözleşmesi, karşılıklı edimleri içeren bir iş görme akdîdir. Yüklenicinin edimi, eseri meydana getirmek ve iş sahibine teslim etmek, iş sahibinin karşı edimi ise teslim edilen eserin bedelini ödemektir. Eser yüklenicinin sermayesi, sanat ve becerisini kullanarak gerçekleştirdiği sonuçtur. İş sahibi ısmarladığı eserin belli nitelikler taşımasını, amacını karşılamasını arzu eder. Şayet ısmarlanan eser iş sahibinin beklentisini karşılamıyorsa sözleşmenin yararlar dengesi iş sahibi aleyhine bozulur. Bu bakımdan eser, fen ve sanat kurallarına uygun ve iş sahibinin amacını karşılar nitelikte imâl edilmelidir.

Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK 222. maddede yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2).

Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir.

Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

Ticari defterler uyumlu değil ise muntazam tutulmuş olsun veya olmasın sahibi aleyhine delil olacaktır. Ancak defterlerden biri muntazam olsa da her iki defter de sahibi aleyhine kayıt içeriyor ise aleyhe delil sayılma yönünden öncelikle iddiasını ispat yükü altında olan taraf defterleri aleyhine delil sayılmalıdır.

Yani ispat yükü altında olan taraf kendi defterindeki aleyhe kayıtları bertaraf edecek şekilde karşı tarafın aleyhine olan ticari defterler kayıtlarından yararlanmamalıdır. Bunun sonucu ise aleyhe kayıtların uyuşmayan kısmından ispat yükü altında olan tarafın yararlanamayacağı kabul edilmelidir.

Çünkü ispat yükü, uyuşmazlık konusu hususlar için olup, karşı tarafın ileri sürmediği bir husus için ispat yükü de söz konusu olamayacağından bu sonuca varılması usul kurallarının da temel bir sonucudur.

Bir fatura alan kişi aldığı tarihten itibaren sekiz gün içinde, faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmamışsa bu içeriği kabul etmiş sayılır (TTK 21/2). Süresi içinde itiraz edilmeyerek kesinleşen faturadaki alacakla ilgili olarak, süre geçtikten sonra iade edilmesi veya ticari defterlere kaydedildikten sonra iade faturası düzenlenmesi, borçtan kurtulmayı sağlayan ve alacağı tartışmalı hale getiren geçerli bir araç değildir.

İtiraz süresi geçtikten sonra, faturaların doğrudan iade edilmesi veya iade faturası kesilmesi alacağın varlığını ortadan kaldıran bir sonuç doğurmayacaktır. Faturaya itiraz edilmemesi sözleşme ilişkisini kanıtlamaz ise de, sözleşme ilişkisinin kanıtlanması halinde, bu sözleşme gereğince düzenlenmiş olan ve süresinde itiraz edilmeyen faturadaki miktar kesinleşir.

Yukarıda yapılan açıklama ve sözü edilen kuralla birlikte somut olay değerlendirildiğinde; davacı yüklenici, davalı iş sahibi olup taraflar arasında araç bakım onarımına ilişkin eser sözleşmesi bulunduğu, davacı tarafça iki adet tamir işlemi dolayısıyla iki adet faturadan kaynaklı bakiye 145.900,00 TL asıl alacak ve ferisi yönünden eldeki itirazın iptali davasının açıldığı, tacir olan tarafların defter ve kayıtlarının incelenmesi neticesinde takibe konu faturaların her iki tarafında defterlerinde kayıtlı olduğu,

TTK'nın 21/2 maddesi uyarınca faturaya davalı tarafça 8 gün içerisinde itiraz edilmediğinden ve taraflar arasında akdi ilişkinin de çekişmesiz olduğundan fatura içeriği ve bedelin davalı aleyhine kesinleştiğinin kabulü gerekeceği, kaldı ki, davalı tarafından fatura defterine kaydedildikten sonra anılan faturaya ilişkin iade faturası kesilmesi alacağın varlığını ortadan kaldıran bir sonuç doğurmayacağı, davalı işin ayıplı oyduğunu savunmakla birlikte işin 3. Kişiye tamamlatıldığını belirtmiş ise de, işin yüklenici tarafından tamamlandığı karinesinin aksini ispatlar delil de sunmadığı. belirtilen nedenlerle davacının davasında haklı olduğu,

taraflar arasındaki bakım/onarım işine ilişkin sözleşme kapsamında fatura kesinleşmiş olduğundan alacağın da likit olup icra inkar tazminatına hükmedilmesinde de isabetsizlik bulunmadığından mahkemece verilen kararda herhangi bir isabetsizlik bulunmamıştır.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davalı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

* · ... · Başkan · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Katip · ... · ¸e-imzalı