Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1606 K.2025/317

Taraflar arasındaki asıl dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedeli alacağı için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali; birleşen dava eser sözleşmesindeki ayıplı ifadan kaynaklı tazminat istemleri davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın asıl davanın kabulüne birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararıasıl dava davalısı birleşen dava davacısı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl dosya davacısı dava dilekçesinde özetle;

Vekil edeni şirketin ile davalı şirkete ürün ve hizmet tedarikinde bulunduğunu, taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında oluşan vekil edeni şirketin alacağını davalı Şirket tarafından ödenmediğini, vekil edeni şirketin davalı şirket aleyhine 18.200,18 EURO alacağın tahsili adına Gebze İcra Müdürlüğü’nün 2022/28810 E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlattığını, davalı şirket tarafından borca haksız ve mesnetsiz olarak itiraz edildiğini belirterek itirazın iptaline ve takibin devamına karar verilmesini, Davalı Şirket hakkında %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Birleşen dosya davacısı dava dilekçesinde özetle;

Vekil edeni şirketin birçok otomotiv firmasına yedek parça imalatı gerçekleştirdiğini, bu kapsamda davacı Voestalpine High Performance Metal A.Ş., firmasından belirli dönemlerde çelik alımı gerçekleştirdiğini, bunlara ilişkin ödemelerde bulunduğunu, vekil edenine teslim edilen çelikte davalının yapmış olduğu ışıl işlem sebebiyle, yapısından bozulma ve sertleşme oluştuğunu, çelik işlenemez hale geldiğini, davalı firmaya ışıl işlem sırasında çeliğin yapısının bozulduğunu bildirdiğini, üründeki ayıp 3 firmanın incelemesi nezdinde ürünlerde gizli ayıp bulunduğu ortaya çıktığını,

firma yetkilisi bu hususu ortaya çıkar çıkmaz maillerle derhal firmaya bildirdiğini, ürünün ayıbından kaynaklı olarak vekil edeni firma ve taşeronları fazla çalışma, bayram çalışması ve ek maliyet yapmak zorunda kaldığını, Fetih Kalıp firmasının 24.05.2022 sipariş 15.07.2022 termin tarihli ek fatura bedeli 134.189,60 TL olduğunu, yine taşeron firma Maker Mold gönderdiği raporunda toplam olması gereken 6.648 Euro iken gerçek maliyet 19.944 Euro çıktığını, 13.296 Euro maliyet farkı oluştuğunu, ayrıca vekil edeni firma çalışanları 08.07.2022-12.07.2022 tarihlerin arasında bayram çalışması yapmak zorunda kaldığını,

bu fazla mesai açısından 4.961,44 TL ek maliyete sebep olunduğunu belirterek maddi zararımıza karşılık şimdilik 5.000 TL’nin ayıbın davalıya bildirildiği tarihten itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Asıl dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

Vekil edeni şirketin birçok otomotiv firmasına yedek parça imalatı gerçekleştirdiğini, bu kapsamda davacı Voestalpine High Performance Metal A.Ş., firmasından belirli dönemlerde çelik alımı gerçekleştirdiğini, bunlara ilişkin ödemelerde bulunduğunu, bu alımların bir kısmındaki ürünlerde gizli ayıp olduğu tespit edildiğini, vekil edeni şirketin iş bu sebeple doğmuş ek maliyet ve zararı bulunduğunu, bu konuda takas mahsup talepleri olduğunu belirterek daavnın reddini savunmuştur.

Birleşen dosyada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

Birleşen davada davalı vekili; tedarik edilen ürün ve hizmette ayıp bulunmadığı gibi davalının ayıp iddiası usulüne ve süresine uygun olarak bildirilmediği, davalı şirket tarafından sunulan tse raporu ile dahi ürün ve hizmetin ayıplı olmadığı ispat edildiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre; "asıl dava yönünden; davanın kabulüne, Davalı borçlunun Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2022/28810 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına, takibin asıl alacağa takip tarihinden itibaren devlet bankalarının EURO cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı uygulanmak suretiyle devamına, davalı borçlu itirazında haksız olduğundan takip konusu kabul edilen asıl alacağın takip tarihindeki TL karşılığının (338.228,50.-TL) %20'si oranında olan 67.645,70.-TL icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, birleşen dava yönünden; davanın reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl dava davalısı birleşen dava davacısı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Asıl dava davalısı birleşen dosya davacısı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

Yerel Mahkeme tarafından açılan davanın mahiyetinin değerlendirilmediğini, salt alacak davası gibi değerlendirilerek verilen hükmün hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi raporunun hükme gerekçe olarak esas alındığını ancak raporun açılan davalar ile mahiyetinin bağdaşıp bağdaşmadığının değerlendirilmediğini ve akabinde bu rapora karşı itirazlarının yok sayıldığını, Yerel Mahkemece verilen kararın kaldırılarak müvekkili lehine bozulması ve karşı tarafın davasının reddi ile davalarının kabulüne dair karar verilmesini talep etmiştir.

Asıl dava davacısı birleşen dosya davalısı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle;

Davalı şirketin iddiasının aksine tedarik edilen ürün ve hizmette ayıp bulunmadığını, davalı şirketin ayıp iddialarına ilişkin olarak iddianın kabulü anlamına gelmemekle birlikte usul ve sürelere uyulmadığını, müvekkili şirketin icra takibine konu alacağa ilişkin faiz ve döviz kuru talebinin hukuka uygun olduğunu, bu nedenlerle davalı şirketin istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, asıl dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedeli alacağı için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali; birleşen dava eser sözleşmesindeki ayıplı ifadan kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 HMK, 6098 Sayılı TBK, 6201 sayılı TTK

3. Değerlendirme ve karar

Asıl dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan bakiye iş bedeli alacağı için başlatılan takibe yapılan itirazın iptali; birleşen dava eser ise sözleşmesindeki ayıplı ifadan kaynaklı tazminat istemlerine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Mahkemece, asıl dava kabulüne, birleşen davanın reddine karar verilmiştir. Hükme karşı davalı-birleşen dava davacı vekilince istinafa başvurulmuştur. Mahkemece, 10/09/2024 tarihli muhtıra ile birleşen dava istinaf karar nispi harcı, istinaf yoluna başvurma harcı ve istinaf avansı yatırılmasının talep edilmiştir. Muhtıraya rağmen, anılan eksikliğin giderilmemesi üzerine 01/10/2024 tarihli ek kararla süresinde eksik istinaf harç ve masrafları yatırılmadığından davalı/birleşen davacı vekilinin asıl dava yönünden istinaf başvurusundan vazgeçmiş sayılmasına karar verilmiştir. Ek kararın istinaf edilmemesi sebebiyle davacının birleşen davaya ilişkin istinaf talebi incelenmiştir.

Davalı yüklenici, davalı iş sahibidir.

Taraflar arasında yazılı bir sözleşme bulunmamakla çelik üretimi ve ısıl işlemhizmetine ilişkin eser sözleşmesi ilişkisi bulunduğu uyuşmazlık konusu değildir. Taraflar arasında kurulan sözleşme 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 ve devamı maddeleri hükümlerine göre eser sözleşmesidir.

Sözleşmenin konusu çelik üretimi ve ısıl işlemi hizmetidir. Davacı yüklenici sözleşme konusu ürünleri yapıp teslim ettiğini ve bakiye iş bedelinin ödenmediğini; Davalı iş sahibi ise, sözleşmede kararlaştırılan esere uygun edimin ifa edilmediği, teslim edilen çeliklerin ayıplı ve araç yedek parça imalatına ve standarta uygun olmadığını, süresinde ayıp ihbarında bulunduğunu savunmuştur.

Eser sözleşmelerinde ayıplı imalât halinde 6098 sayılı TBK'nın 474/I. maddesi uyarınca açık ayıplarda iş sahibi eserin tesliminden sonra işlerin olağan akışına göre imkân bulur bulmaz eseri gözden geçirmek ve ayıpları varsa bunu uygun bir süre içinde yükleniciye bildirmek, gizli ayıplarda aynı Kanun'un 477/son maddesi uyarınca ortaya çıkması üzerine gecikmeksizin ayıp ihbarında bulunmak zorundadır. İş sahibi gözden geçirmeyi ve ihbarda bulunmayı ihmal etmişse eseri olduğu gibi kabul etmiş sayılır. Eksik işlerle ilgili teslim alınırken itirazi kayıt ileri sürmeye ve ihbarda bulunmaya gerek yoktur. Zamanaşımı süresi içinde işin eksik yapıldığı iş sahibince ileri sürülebilir.

Ayrıca, 6102 sayılı TTK'nın 21/2. maddesi hükmünde bir faturayı alan kişi aldığı tarihten itibaren 8 gün içinde faturanın içeriği hakkında bir itirazda bulunmazsa faturanın içeriğini kabul etmiş sayılacağı düzenlenmiştir.

Tarafların ticari defterlerinin incelenmesine ilişkin 02/04/2024 tarihli mali müşavir bilirkişi raporunda. Taraflar arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu, tarafların 2022 yılına ait karşılıklı olarak bildirlen BA-BS formlarındaki bildirimlerde mutabık oldukları, davalının davacıya 08.11.2022 icra takip tarihi itibariyle 338.228,50 TL karşılığı 18.200,18 Euro borçlu olduğu tespit edilmiştir.

Eldeki asıl davada, dava ve takibe konu faturaların davalının defter ve kayıtlarına işlendiği dosyada yer alan bilirkişi raporundan anlaşılmaktadır. Dolayısıyla anılan faturaya davalı tarafça 8 gün içerisinde itiraz edildiği ileri sürülüp ispat edilmediğinden içerikleri kesinleştiğinden davalının işi eksiksiz teslim aldığı ve açık ayıplarla ilgili muayene ve ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediğinin kabulü zorunludur.

Bu halde davalı iş sahibi ancak sonradan ortaya çıkan gizli ayıpların varlığı ve bunları ortaya çıkmasından itibaren gecikmeksizin yükleniciye bildirmesi halinde giderilmesini ya da bedelinin iş bedelinden düşülmesini isteyebilecektir. (Emsal Yargıtay 15. H.D. 2017/1382 E, 2017/3332 K sayılı kararı)

Davalının ayıplı ifa iddiasının değerlendirilmesine ilişkin 08/01/2024 tarihli teknik bilirkişi raporunda; dava konusu çelik malzemenin ayıplı/kusurlu olmadığı, ayıplı olmadığından kusur oranı dağılımına girilmediği, ayıp bedeli tespit edilmediği yönünde görüş bildirilmiştir.

Davalı iş sahibi, davacı yüklenicinin sözleşme ile üstlendiği edimi eksiksiz teslim aldığını kabul ettiği ve açık ayıplarla ilgili muayene ve makul sürede ihbar yükümlülüğünü yerine getirmediği gibi fatura tebliğlerinden itibaren 8 gün içerisinde itiraz edilmedikleri, fatura içeriklerinin ve iş bedelinin kesinleştiği, teknik bilirkişi raporunda ayıplı imalat bulunmadığı, bu sebeple iş sahibinin istinaf dilekçesinde ayıplı iş savunması dinlenilmeyecektir.

Kaldı ki istinafa başvuran davalı-birleşen dava davacısı tarafından asıl davanın istinaf edilmemesi sebebiyle dosya kapsamındaki iş bedeli miktarı, imalatın ayıplı olmadığı ve yüklenicinin bakiye iş bedeli alacağı hususları kesinleşmiştir.

Bu durumda; asıl davada, davacı yüklenicinin sözleşme ile üstlendiği edimi eksiksiz teslim aldığı, fatura içeriklerinin ve bedelleri ile ayıplı imalat bulunmadığı hususlarının kesinleştiği gibi yüklenicinin bakiye iş bedeli alacağı bulunduğu belirlendiğine göre iş sahibinin ödeme ediminde temerrüte düştüğü, dolayısıyla kusurlu olduğu, kusurlu olan tarafın kendi kusuruna dayanarak karşı taraftan tazminat talebinde bulunamayacağı anlaşıldığından Mahkemece birleşen davada zarar talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamıştır.

VI.KARAR

Açıklanan nedenlerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, birleşen davada davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip ... · ¸e-imzalıdır