Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2025/170 K.2025/871

Av...

DAVALILAR

1- ZTA MÜHENDİSLİK İNŞAAT ENERJİ SANAYİ TİCARET ANONİM ŞİRKETİ - 0999113537100001 [25888-00082-64689] UETS - Karabaş Mah. Hafız Selim Efendi Sok. Asya İş Merkezi No:14/205 KOCAELİ VEKİLİ : Av... 2-YEŞİL GLOBAL İNŞAAT TURİZM OTELCİLİK ANONİM ŞİRKETİ - 0950045961100024 [25959-94088-30497] UETS - Maltepe Mah. Yılanlı Ayazma Sok. Yeşil Plaza Sit. No:17/12 Zeytinburnu/İSTANBUL VEKİLLERİ : Av... Av...

DAVA

Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)

HÜKÜM

İstinaf başvurusunun esastan reddi

İSTİNAF EDEN

Davacı vekili

Taraflar arasındaki "eser sözleşmesinden kaynaklı teminat kesintisinin iadesi talebi" davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davacı vekili tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı Yeşil Global Anonim Şirketinin bildikleri kadarıyla dava dışı bir başka şirket ile yapımına başladığı Tuzla Elexia Kat Karşılığı İnşaat Projesi maddi zorluklar nedeniyle sekteye uğradığını, akabinde Yeşil Global A.Ş. ile Halk Bankası Kocaeli Bölge Koordinatörlüğü anlaşma sağladığını, bu anlaşma metni tarafımızda bulunmamakla birlikte;

davaya konu Tuzla Elexia Kat Karşılığı İnşaat Projesinin yürütümü için çok yüksek meblağlarda finansal kredi desteği Halk Bankası tarafından Yeşil Global'e verilmek üzere sözleşme akdedildiğinin öğrenildiğini, bu süreçte davalı Yeşil Global, işin yürütümü için taşeron firmalar ile anlaşma sağladığını, her bir iş için ayrı taşeron firma belirlendiğini, projenin ana firması Yeşil Global olmasına karşın, ZTA Mühendislik firması, davaya konu projenin ana firmasıymış gibi diğer taşeronlar ile sözleşme imzaladığını, Yeşil Global firması,

ZTA Mühendislik firmasını adeta paravan şirket olarak kullandığını, her ne kadar davalı ZTA Mühendislik ile müvekkilim arasında sözleşme akdedilmişse de işbu sözleşmede, projenin ana firması olan Yeşil Global'in adı geçmediği gibi, imzası bulunmamakta ve projeden kaynaklanan yükümülüklerin Yeşil Global adına ZTA Mühendislik firmasına devredildiğine dair herhangi bir sözleşme hükmü bulunmadığını, Halk Bankası ile yapılan bu anlaşma kapsamında ödemelerin bir kısmı peyder pey ZTA Mühendislik firmasına yapıldığını, toplamda ne kadar ödeme yapıldığının taraflarınca bilinmediğini,

resmi olarak Yeşil Global firmasının bir taşeronu olan ZTA Mühendislik firmasının, Yeşil Global ile Halk Bankası arasında akdedilen sözleşmeden fiyat farkı ödemeleri almasına rağmen, Yeşil Global firmasının bir diğer taşeronu olan müvekkilimiz ERN Eren Yapı firmasının hiçbir şekilde ödeme almaması hukuka, denkleştirici adalet ilkesine ve basiretli tacir ilkesine aykırılık arz ettiğini, işbu sözleşmede; sözleşmenin bitim tarihi olarak 31.12.2021 belirlendiğini ve müvekkilinin herhangi bir kusuru olmaksızın iş görme edimi Haziran 2022'ye kadar devam ettirildiğini, Sözleşme ile hüküm altına alınan sürenin dışında kalan.

Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Mayıs, Haziran 2022 aylarına ilişkin olarak müvekkilim yeni birim fiyat talebinde bulunmuşsa da davalılar tarafından yeni bir birim fiyat belirlenmediğini, müvekkilinin talebinin göz ardı edildiğini, davalı Ana Firma Yeşil Global.

SGK'ya işveren bildirimi yapmak suretiyle müvekkilinin iş görmesinden kaynaklanan sigorta primlerini ödeme yükümlülüğü altına girdiğini, ancak yükümlülüğünü yerine getirmediğini, müvekkilinin bu süreçte SGK'ya borç altına girdiğini, tarafların tacir olması, basiretli tacir ilkesi kapsamında gereken özen yükümlülüğünün davalılarca ihlâl edilmesi, sözleşmedeki olası alacak meblağının yüksekliği, tarafların mal kaçırma ihtimali de göz önünde bulundurularak;

teminatsız olarak davalıların tespit edilecek taşınır ve taşınmaz mal varlıklarına ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini, haklı ve hukuka uygun davamızın kabulüne, yargılama giderleri ile avukatlık vekâlet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ZTA Mühendislik vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında varılan anlaşma gereğince Yeşil Global A.Ş.'nin yüklenicisi konumunda olduğu "Tuzla Elexia" projesinin mekanik, elektrik, inşaat ve alt yapı yapım işleri de dahil olmak üzere tüm inşaatın yapımı konusunda 14/06/2021 tarihinde sözleşme imzalandığını, taraflar arasında sözleşmenin imzalanması akabinde söz konusu projenin inşaatına müvekkil şirket tarafından başlanıldığını, müvekkil şirket ZTA Mühendislik İnşaat Enerji Sanayi Ticaret Anonim Şirketi,

ana yüklenici Yeşil Global İnşaat Turizm Otelcilik Anonim Şirketi ile arasındaki sözleşme kapsamında dava konusu "Tuzla Elexia" projesinin tüm inşaat iş ve işlemlerinden sorumlu olup, inşaatın tamamlanması ve bir takım yapım işlerinin taşere edilmesi konusunda münhasıran yetkili olduğunu, her ne kadar davacı tarafından müvekkil şirketin "kendisi gibi" taşeron olduğu iddia edilmişse de bu hususun gerçek dışı olduğunu, öyle ki.

Tuzla Elexia projesinin yapım işleri kapsamında müvekkil şirket ile davacı ERN Eren Yapı Sanayi Ticaret Ltd. Şti.

Arasında inşaatın bir kısım ince yapı işleri için 06/08/2021 tarihinde ana sözleşme imzalanmak ve devamında 24/09/2021 tarihinde ek zeyilname düzenlenmek suretiyle bir kısım ince yapım isleri davacı sirkete tasore edildiğini, müvekkil şirket "Tuzla Elexia" projesinin tüm inşaat iş ve işlemlerinden sorumlu olup, inşaatın tamamlanması ve bir takım yapım işlerinin taşere edilmesi konusunda münhasıran yetkili iken müvekkil şirket tarafından davacı tarafa taşere edilen bir kısım ince yapım işleri Tuzla Elexia Projesi inşaatının %1'ine dahi tekabül etmediğini,

müvekkil şirket ile davacı şirket arasında akdedilen taşeron sözleşmesinin davacı taraf aleyhine düzenlendiği yönündeki iddianın tarafımızca kabulü mümkün olmamakla birlikte belirtmek gerekir ki; basiretli tacirin tanımı yargıtay ilke kararlarında en basit haliyle bugünün ve istikbalin piyasa durumunu tacirin işlemi yaptığı sırada göz önünde tutması olarak ifade edildiğini, tacir sıfatına haiz davacı ERN Eren Yapı Sanayi Ticaret Ltd.

Şti. ile müvekkil şirket arasında akdedilen sözleşme bir "ticari iş" niteliğinde olup davacı tarafın; yükümlendiği işin edimsel yükümlülüklerinin idrakinde olması, ticari ve sonuçlarına katlanması gerektiğini, bir diğer davalı Yeşil Global İnşaat Turizm Otelcilik Anonim Şirketi'nin herhangi bir ticari kredi kullanıp kullanmadığı bilinmemekle birlikte, bu durumun davacı tarafı bağlayıcı hiçbir tarafı bulunmadığını, davacı taraf söz konusu inşaat projesinin onlarca alt taşeronlarından biri olup, gerçekleştirmiş olduğu işlemler için düzenlenen hakedişler doğrultusunda ödemelerini müvekkil şirket tarafından tam ve eksiksiz olarak aldığını,

müvekkil şirket ile davacı şirket arasında akdedilen taşeron sözleşmesi kapsamında düzenlenen 5 No'lu ve Kesin Son Hakediş 10/10/2022 tarihinde düzenlenmiş, hakediş karşılıklı olarak imzalanmış, müvekkil şirket tarafından onaylanmış ve ödemesi yapılmış olduğunu, müvekkil şirket, davacı tarafın hiçbir şekilde mağduriyetine sebep olmadığı gibi akdedilen sözleşmenin aksine %30 olarak nakit (peşin) ödeme yapması gerekir iken yaklaşık %75'lik kısmını davacı tarafa nakit (peşin) ödediğini, davacı tarafın haksız ve hukuki dayanağı bulunmayan tüm taleplerinin reddi ile haksız davanın reddine,

yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Yeşil Global vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket Yeşil Global İnşaat Turizm Otelcilik A.ş. ile "davacının da dava dilekçesinde ikrar ettiği üzere" ile davacı arasında herhangi bir sözleşme imzalanmadığından, müvekkil şirkete karşı husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, bu nedenle söz konusu davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiğini, müvekkil Yeşil Global ile diğer davalı ZTA Mühendislik İnşaat Enerji Sanayi Ticaret A.Ş'i firması arasındaki ilişkinin 6098 Sayılı TBK'nın 470. ve devamı maddalerince düzenlen "Eser Sözleşmesi" olduğunu,

bu sözleşme yani müvekkil şirketin ZTA ile yapmış olduğu sözleşme ZTA'nın anahtar teslim işi yapmak için dava ve/veya diğer 3. Şahsılar ile yaptığı sözleşmelerden tamamen bağımsız bir sözleşme olduğunu, bu nedenle de iş bu davada davacı yanın müvekkil şirket Yeşil Global İnşaat Turizm Otelcilik A.Ş.’ye karşı husumet yöneltmesinin mümkün olmadığını, davacı davasını 6100 sayılı HMK madde 107 uyarınca belirsiz alacak davası olarak ikame ettğini, koşulları mevcut olmadığı halde belirsiz alacak davası olarak açılan davanın hukuki yarar yokluğundan usulden reddine karar verilmesini talep ettiklerini,

davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü talepleri belirlenebilir olup, salt zamanaşımı ve faiz yönünden haksız menfaat temini için koşulları oluşmadığı halde HMK 107 uyarınca dava açılmasına itiraz ettiklerini, müvekkil şirketin "SGK borçlarına özgü faiz" ile sorumlu tutulması mümkün olmadığı gibi mevzuatta "SGK borçlarına özgü faiz" tanımlamasıyla belirli bir faiz oranı dahi bulunmadığını, esasen davacı firmanın işçilerinin SGK prim borçlarını ödememesi nedeniyle müvekkil şirketin talepte bulunamayacağını, davacı ile müvekkil arasında ise herhangi bir eser sözleşmesi ya da başkaca sözleşme bulunmadığını,

davacı firma ile müvekkil Yeşil Global arasındaki ilişkide "hukuksal bağımlılık- bağlılık" unsuru da bulunmadığını, davacı ERN EREN YAPI’nın diğer davalı ZTA Mühendislik firması ile varsa sözleşmesi bunun müvekkil Yeşil Global firması ile hukuki, fiili yada başkaca bir bağı olmadığı gibi müvekkil Yeşil Global firmasının davacıya karşı herhangi bir ad ve nam altında herhangi bir borcu, sorumluluğu ve/veya yükümlülüğü de bulunmadığını, davacının gerçek gayesi müvekkil şirketin ticari mahremiyetini ihlal etmek ve bu davada vasıta kılınarak dava dışı taleplerle haksız menfaat temin ettiğini,

davacı taraf dava ile ilgi ve alakası olmayan konuları açık ve kötüniyetle dava içine çekmeye çalışarak hak arama özgürlüğünü de kötüye kullandığını, müvekkil şirket; tarafı olmadığı bir sözleşme öne sürülerek, davalının dayandığı sözleşmenin varlığı müvekkil şirket ile diğer davalı "ZTA Mühendislik" arasında imzalann sözleşme koşulları kapsamında hukuka aykırı iken, sorumluluk altına sokulamayacağını, müvekkil şirket ZTA ile yaptığı sözleşmede ZTA'yı "bizzat" işi yapmakla yükümlü tuttuğunu, davacının iddialarının davanın esası ile ve uyuşmazlığın çözümü ile alakası bulunmadığından davada hukuki yarar bulunmadığını,

sırf bu nedenle davanın reddi gerektiğini, fazlaya ilişkin tüm hakları saklı kalmak kaydıyla öncelikle, Müvekkil şirket Yeşil Global İnşaat Turizm Otelcilik A.Ş.’ye karşı pasif husumet yöneltilemeyeceğinden pasif husumet ehliyeti yokluğundan davanın reddine, davacı tarafın, uygunsuz ve ilgisiz olan dilekçesinin yeniden düzenlenmesi için davacı tarafa HMK 32 vd hükümlerine göre süre verilmesini, dilekçesindeki ilgisiz beyanların çıkartılmasını, aksi takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesini, koşulları oluşmadığı halde belirsiz alacak davası olarak açılan davanın usulden reddine,

esasa ilişkin tüm itirazları saklı kalmak kaydıyla, davacı yanın zamanaşımına uğrayan taleplerinin reddine, her hâlükârda haksız ve mesnetsiz davanın reddine, müvekkil şirket dava açılmasına sebebiyet vermediğinden her halükarda yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;... Davalı Yeşil Global yönünden davanın pasif husumet yönünden REDDİNE, Davalı ZTA Mühendislik yönünden davanın REDDİNE, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkemece yapılan yargılamada hukuka aykırı şekilde davanın reddine karar verildiğini, yerel mahkemece yapılan incelemenin eksik olduğunu, gerek dava dilekçesinde gerekse duruşmada vermiş oldukları beyanlardan da açıkça anlaşıldığı üzere;

davalıların danışıklı/ muvazaalı şekilde hareket ederek davalı ana firmayı hukuki sorumluluktan kurtarmak üzere projenin taşeron firması olan ZTA Mühendislik üzerinden sanki ana firmaymış gibi sözleşme akdettirdiklerini, bu iddialarının ispat edilmesi için toplanması talep olunan hiçbir delilin toplanmadığını, hiçbir belge celp edilmediğini, hiçbir kurum ve kuruluşa müzekkere yazılmadığını, talep ettikleri delillerin toplanmadığı ve iddiaları ile birlikte değerlendirilmediği bir durumda hükme elverişli bir incelemeden bahsetmenin mümkün olmayacağını, bu husus HMK 353/1-a-6.

Maddesi ile birlikte değerlendirildiği takdirde; yerel mahkemece verilen kararın kesin olarak kaldırılması ve gerekli görülmesi hâlinde dosyanın bir başka mahkemeye tevdi edilmesi gerektiğinin açıkça anlaşıldığını, işbu nedenle istinaf başvurularının kabulünü ve dosyanın Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemelerinde yer alan bir başka numaralı mahkemeye tevdi edilmesini talep ettiklerini, taraflar danışıklı/ muvazaalı hareket ettiğinden sözleşmenin hükümsüz olduğunu, geçersiz sözleşme esas alınarak düzenlenen ibranamenin de hükümsüz olduğunu, müteselsiliyet sağlanmadığı değerlendirilmesinin de teselsül karinesine aykırı olduğunu,

istinaf dilekçesinde detaylıca izah ettikleri ve dava dilekçesinde yer alan beyanlardan da anlaşıldığı üzere; taraflar muvazaalı şekilde müvekkilini aldatmaya yönelik hareket ettiğinden söz konusu sözleşmenin hükümsüz olacağını, hâlihazırda projenin resmi ana firması olmasına karşın sözleşmede adı yer almayan Yeşil Global firmasının herhangi bir geçerliliği olmayan sözleşme ile teselsül unsuru dışında kaldığı değerlendirmesinin sığ ve eksik olduğunu, dava dilekçesi ekinde yer alan ve davalının Tuzla SGM'ye yapmış olduğu işveren başvuru evrakından da anlaşıldığı üzere davalı Yeşil Global'ün müvekkilinin resmi işvereni olduğunu,

bu durumda teselsül unsurunun sağlanmadığı değerlendirmesinin TTK'ya aykırılık arz ettiğini beyanla; istinaf başvurularının kabulü ile, HMK Madde 353 kapsamında dosyanın bir başka numaralı yerel mahkemeye tevdi edilmesine veya kararın kaldırılarak davanın tümden kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ZTA Mühendislik vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafın istinaf başvuru dilekçesinde belirtilen hususların herhangi bir hukuki dayanağı olmaması ve yerel mahkeme tarafından verilen kararın usul ve yasaya uygun olması nedeniyle davacı tarafın hukuka aykırı ve mesnetsiz istinaf kanun yolu başvurusunun reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı Yeşil Global vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafından usul ve yasaya aykırı şekilde yapılan istinaf başvurularının reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, "eser sözleşmesinden kaynaklı teminat kesintisinin iadesi" istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 Sayılı HMK,6098 Sayılı TBK,

3. Değerlendirme Dava; eser sözleşmesinden kaynaklı teminat kesintisinin iadesi talebine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır. Mahkemece; davanın reddine karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davacı, yüklenici (taşeron), davalılardan ZTA Mühendislik A.Ş iş sahibi (yüklenici)dir.

Davacı ile davalı ZTA Mühendislik İnşaat Enerji Sanayi Ticaret Anonim Şirketi ile diğer davalı Yeşil Global İnşaat Turizm Otelcilik Anonim Şirketi arasında Yeşil Global A.Ş.'nin yüklenicisi konumunda olduğu "Tuzla Elexia" projesinin mekanik, elektrik, inşaat ve alt yapı yapım işleri de dahil olmak üzere tüm inşaatın yapımı konusunda 14/06/2021 tarihinde sözleşme imzalandığı, bu sözleşme kapsamında da davalı ZTA şirketi ile davacı ERN Eren Yapı Sanayi Ticaret Ltd. Şti.

Arasında inşaatın bir kısım ince yapı işleri için 06/08/2021 tarihinde taşeronluk sözleşmesi imzalandığı, bu sözleşme ve devamında imzalanan 24/09/2021 tarihli ek zeyilname ile bir kısım ince yapım islerinin davacı sirkete tasore edildiği dosyada bulunan sözleşmelerle ile anlaşıldığı,

davacı, davalı Yeşil Global ile dava dışı halk Bank arasında imzalandığı iddia edilen finansal destek kredisi kapsamında diğer davalıya ödendiği iddia edilen meblağ tutarında sözleşme konusu işin yapıldığı döneme ilişkin sigorta prim borcu ile KDV muafiyeti ve diğer haklardan yararlanmadığından oluşan zararın ve davalı ZTA mühendislik ile yapmış oldukları sözleşmeye istinaden yapmış oldukları işlere ilişkin yeni birim fiyatı doğrultusunda oluşan alacağın tahsili talebiyle eldeki davayı açmıştır.

Davalı tarafından dosyaya sunulan 10.10.20122 tarihli belge incelendiğinde; dava konusu işe ait davacının davalıdan bütün istihkaklarını ve diğer tüm alacaklarını eksiksiz olarak aldığını, geçmişe dönük olarak davalıyı ibra ettiğini imzası ile beyan ettiği anlaşılmaktadır. Davacı taraf davalının öne sürdüğü ibranamedeki imzasını inkar etmemiştir. Esasen anılan belge TBK'nın 132. maddesinde kapsamında borcu sona erdiren ibra niteliğinde olup tüm alacaklar ibra konusu yapılmış, davaya konu teminat kesintisinin ibra kapsamında olmadığı yönünde bir sınırlama yapılmamıştır. Açıklanan nedenlerle, dava konusu bu davalıya yöneltilen alacaklar yönünden davacı tarafından davalının ibra edildiği anlaşılmakla yerel mahkemenin davanın reddine ilişkin kararında isabetsizlik bulunmamaktadır.

Davacı ile davalı ZTA Mühendislik arasında taşeronluk sözleşmesi imzalanmış olup, davalı Yeşil Global Şirketinin anılan sözleşmenin tarafı olmadığı, diğer davalının edimlerinin ifası taahhüdü altına da girmemiştir. Davacının davalılar arasında muvazaa bulunduğu da ispatlanamaştır. Bu nedenle davalı Yeşil Global Şirketinin davacıya karşı sorumluluğu bulunmadığından, sözleşmelerin nisbiliği kural gereğince herkes kendi akidine gideceğinden (Yargıtay 15 HD nin E:2014/2184 K: 2015/2941 sayılı ilamı) davalı Yeşil Global yönünden davanın pasif husumet nedeni ile reddine dair Mahkemenin kararı yerindedir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; ilk derece mahkemesi dosyasında davanın esasıyla ilgili hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, bu nedenle inceleme konusu kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Başkan ... · e imzalıdır Üye ... · e imzalıdır *Üye ... · e imzalıdır Katip ... · e imzalıdır