Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2025/3 K.2025/576

Taraflar arasındaki "eser sözleşmesinin ayıplı ve geç ifasından kaynaklı tazminat" davası nedeniyle yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesinin kararı davacı tarafından istinaf edilmekle; kesinlik, süre, istinaf şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Üye Hakim tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı şirket arasında yapılan 11.10.2022 tarihli sözleşme gereğince, teknik

özellikleri sözleşmede yazılı olan bir platformun 650.000,00 TL karşılığında üretilip 40 iş günü sonunda

Teslimi konusunda anlaşma sağlandığı, platformda

hareketli kabin yapılması gerektiği halde, sabit kabin olarak üretilip teslim edildiği, ayrıca

sözleşme gereğince platform, 40 iş günü sonunda 21.11.2022 tarihinde teslim edilmesi gerektiği

halde, 26 günlük gecikmeyle 17.12.2022 tarihinde teslim edildiğinden davanın kabulü ile fazlaya ilişkin talep ve dava haklarının saklı kalması kaydı ile şimdilik

sözleşmeye aykırılık ve geç teslimat nedeniyle doğan zararlar olarak toplam 134.000,00 TL nın,

sözleşmenin yerine getirilmesi gereken tarih olan 21.11.2022 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte

Davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı yasal süresinde davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına göre;...tüm dosya kapsamı ile, davacı şirket ile dava dışı Kuveytürk arasında bir finansal kiralama sözleşmesi bulunduğu, sözleşmenin konusunun davalının imalatının oluşturduğu, bu imalatın mülkiyetinin dava dışı finansal kiralayana ait olduğu, davacının ise finansal kiralama sözleşmesi gereği bu imalatın zilyedi olduğu, imalat bedelinin finanse eden dava dışı banka tarafından karşılandığı, mülkiyetin bankaya ait olduğu,

bankanın davacıyı yetkilendirdiğine dair ya da dava hakkını devrettiğine dair herhangi bir belge bulunmadığı gibi, davacı şirketin finansal kiralama ve imalata konu olan eseri teslim aldığını, kabul ettiğini finansal kiralama sözleşmesinin de eki olarak kiracının tesellümü kabulü makbuzu ile de sabit olduğu bu belgede davacının imalatı kiralananı aynı zamanda eser sözleşmesinin konusu olan emtiayı sözleşme uyarnıca ve her türlü yasal gereklere uygun olarak ve kullanıma elverişli olarak teslim aldığını ve kabul ettiğini beyan ettiği, eserin geç teslim edildiğinden dolayı da zararının bulunduğunu da ispat edemediği,

finansal kiralama sözleşmesinin üçlü ilişkiyi barındırması, davalının finansal sözleşmede ilgili sıfatını haiz olması, finansal kiralama sözleşmesi gereği davaya konu makineyi alıp kabul ettiğini beyan ettiği nazara alınarak davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde; yerel mahkeme kararı usul ve yasaya aykırı olduğundan istinaf ettikleri, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği halde, usul ve yasaya aykırı değerlendirme yapılarak, müvekkilinin söz konusu platformun bedelini ödeyebilmek için dava dışı Kuveyt Türk Katılım Bankası ile yapmış olduğu finansal kiralama sözleşmesinde daha aracı teslim aldıktan sonra kredinin çıkmasını sağlamak için bankanın talebi gereğince aracı eksiksiz teslim aldığına ilişkin dilekçeyi esas alarak davanın reddine karar verildiği,

kredinin çıkmasını sağlayabilmek için usulen verilen dilekçenin davalı şirketi bağlamayacağı ve davlı lehine delil olarak kabul edilemeyeceği, davaya cevap vermeyen ve delil bildirme hakkı bile bulunmayan davalının sunmuş oldukları banka kayıtlarını davalı lehine delil olarak kabul edilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu,

davalı şirketin müvekkiline sözleşme hükümlerine aykırı olarak sabit ve ayıplı olarak ürettiği platformu teslim etmesi gereken tarihten 26 gün sonra teslim ettiği, sözleşmede cezai şart öngörülmemiş ise de, TTK'nın ilgili maddelerinde yapılan düzenleme gereğince ayıplı mal ve geç teslim ile ilgili olarak zararını talep etmekte haklı olduğunu beyanla; usul ve yasaya aykırı olarak verilen kararın kaldırılarak talepleri gereğince karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesi, yeniden yargılama yapmak gerekmiyor ise de, davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, "eser sözleşmesinin ayıplı ve geç ifasından kaynaklı tazminat" istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 Sayılı HMK, 6098 Sayılı TBK,

3. Değerlendirme

Dava, eser sözleşmesinin ayıplı ve geç ifasından kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek duruşmasız olarak yapılmıştır.

Davacı, yüklenici davalı ile imzalanan 11/10/2022 tarihli sözleşme ile teknik özellikleri sözleşmede belirlenen platform yapımının 650.000 TL bedel karşılığında 40 iş günü sonunda tesliminin kararlaştırıldığı, yüklenici davalı firma tarafından sözleşmeye konu platformda hareketli kabin yapılması gerektiği halde sabit kabinli olarak ayıplı olarak üretilerek teslim edildiği, yine 40 iş günü bitimi olan 21/11/2022 tarihinde teslim edilmesi gerekirken 17/12/2022 tarihinde teslimi nedeniyle, işin ayıplı (bedelde indirim) ve geç ifasından kaynaklanan zararlarının tahsili talebinde bulunmuş, davalıca davaya süresinde cevap dilekçesi sunulmamış, duruşmadaki beyanında davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın reddine dair verilen karar davacı vekilince istinaf edilmiştir.

Davacı iş sahibi, davalı yüklenicidir.

Dava sözleşme tarihine göre uygulanması gereken 6098 sayılı TBK'nun 470. ve devamı maddelerde düzenlenen ve konusu platform yapımının üstlenildiği eser sözleşmesine dayalı olarak ayıp nedeniyle bedelde indirim ve geç teslimden kaynaklanan gecikme tazminatına ilişkin açılmış alacak davasıdır.

Mahkemece, bilirkişi raporu ile ayıplı olduğu tespit olunan esere konu platformun davadışı Kuveyt Türk Katılım Bankası'na finansal kiralama sözleşmesi aktedilmesi nedeniyle davanın reddine karar verilmiş ise de, gerek kiralama sözleşmesinin tarihinin eser sözleşmesinin teslim tarihi sonrası olması, gerekse sözleşmelerin taraflarının farklı olması, yani sözleşmelerin nispiliği ilkesi gözetildiğinde davanın reddine karar verilmesi yerinde bulunmamıştır.

Taraflar arasında eser sözleşmesi ilişkisi mevcut olup, ayıp halinde iş sahibinin haklarını düzenleyen BK'nın 360. maddesinde, eserin reddi ile bedelin iadesi, bedel indirimi ve onarım hakları mevcuttur. Davacı da dava dilekçesinde ayıp nedeniyle bedelde indirim yapılmasını talep etmektedir. Zira Mahkemece, dosyaya kazandırılan bilirkişi raporu ile eser konusunun ayıplı olduğu belirlenmiştir.

Bu durumda mahkemece bedel indirimi konusunda Dairemiz kararları ve Yargıtay'ın kökleşmiş içtihatlarına göre “nisbi metod” uygulanarak indirilecek bedel bulunup davacıya iadesi gerekirken bu hususlara riayet edilmemesi hatalı olmuştur. Nisbi metoda göre, kararlaştırılan ücret ile eserin ayıplı değerinin çarpılması sonucu elde edilecek bedelin, eserin ayıpsız değerine oranlama suretiyle, indirilecek bedel belirlenir.

(Yargıtay 15. Hukuk Dairesi 14.12.2017 gün ve 2017/1894-4441 Esas-Karar sayılı kararı).

Öte yandan, davacının diğer talebi olan gecikme dolayısıyla kâr kaybı ile ilgili olarak yapılan değerlendirme de hatalıdır. Bu talep yönünden, öncelikle sözleşmede eserin teslimi için kesin vade olup olmadığı değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir.

Bu nedenlerle mahkemece yapılacak iş, makine mühendisi bilirkişilerden alınacak ek rapor yada gerektiğinde yeni bir bilirkişi/heyetten alınacak raporla sözleşmeye konu eser ile ilgili olarak az yukarıda açıklanan yöntemle “nisbi metod” yoluyla indirilecek bedelin bulunup, bu miktara hükmetmek, kar kaybı ile ilgili olarak, eserin teslimi için belirlenen teslim tarihinin kesin vade olduğununu kabulü hali için mali müşavir bilirkişiden rapor alınmak suretiyle davacının platform nedeniyle kar kaybı olup olmadığının gözetilmesi ve alınacak raporlara itirazlar karşılandıktan sonra hasıl olacak sonuca uygun karar vermekten ibaret olmalıdır.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile, ilk derece mahkemesi kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına ve dairemiz kararına uygun şekilde karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

* · ... · Başkan · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Üye · ... · ¸e-imzalı · ... · Katip · ... · ¸e-imzalı