Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2020/1932 K.2021/1571

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davalı Güleryüz Beton arasında 05/07/2018 tarihinde Hazır Beton Satış Sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin müşteri olarak davalı şirkete 03.08.2018 vade tarihli 100.000,00 TL bedelli, 14.09.2018 vade tarihli 100.000,00 TL bedelli, 15.10.2018 vade tarihli 100,000.00 TL bedelli, 12.11.2018 vade tarihli 100.000,00 TL bedelli, 14.12.2018 vade tarihli 100.000,00 TL bedelli çekleri düzenleyerek teslim ettiğini, davalı şirketçe çekler teslim alındıktan sonra 09.07.2018 tarihli tahsilat makbuzu düzenlenerek taraflarına verildiğini,

söz konusu çek bedellerine karşılık olacak şekilde müvekkil şirketin, davalı Güleryüz Beton işletmesinden sözleşme kapsamında şartları oluşturulan malları satın alma hakkı elde ettiğini, müvekkili şirket tarafından satıcı Güleryüz Beton’a keşide edilen beş adet çekin dördünün vadesinin geldiğini ve satıcı şirket tarafından kullanıldığını ancak 14.12.2018 vadeli çekin karşılığı olarak müvekkil şirket tarafından davalı şirketten herhangi bir mal teslim alınmadığını bu hususta 03.12.2018 tarihinde Beyoğlu 8. Noterliğinden 17541 yevmiye numarası ile ihtarname keşide edildiğini, teslim edilen çek tutarında malzeme teslim edilmesi,

aksi taktirde sözleşmesinin fesih edileceğinin bildirildiğini, davalı şirketçe ilgili ihtarnamenin 05.12.2018 tarihinde tebliğ alındığını, taraflarına herhangi bir bildirim yapılmadığını, müvekkilinin sözleşme kapsamında alacaklarını alamadığını, avans olarak verilen çek nedeniyle borçlu olmadığı halde ödeme tehdidi içerisinde olduğunu, haricen edinilen bilgiler doğrultusunda davalı şirketin Güleryüz Beton hakkında 16.10.2018 tarihinde Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 2018/568 Esas sayılı dosyasından konkordato kararı verildiğini öğrendiklerini, davalı şirketin konkordato ilan etmesi,

müvekkil şirketçe anlaşma dahilinde satın alınma ihtimali olan malların alınamama riskini meydana getirdiğini, bu durumda davalı lehine düzenlenen 14.12.2018 vadeli çekin, herhangi bir mal alımı yapılmadan tahsil edilmesinin, müvekkili aleyhine sonuçlar meydana getireceğini, Anadolubank Avcılar Şubesine ait 8498803 seri numaralı 14.12.2018 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli çek hakkında icra takibine konulmaması, 3. kişilere ciro edilmemesi ve ihtiyati haciz kararının uygulanmaması hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... davanın kabulüne, davacının 8498803 seri numaralı 14.12.2018 vade tarihli 100.000,00 TL bedelli çek nedeni ile davalıya borçlu olmadığının tespitine ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; her ne kadar bilirkişi beyanında “bu çek bedeli dışında” ibaresine yer vermişse de önceki bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesinde de belirtildiği üzere; yerel mahkemece çekin muhatabı Anadolubank’a yazılan müzekkereye gelen 20.12.2018 tarihli cevabi yazıda “14.12.2018 keşide tarihli, 8498803 çek numaralı ve 100.000,00 TL tutarlı çekin elektronik takas ortamında Fibabanka A.Ş. tarafından ibraz edildiği ve mahkeme kararı ile iade olduğu” beyan edildiği ancak söz konusu çekin kime iade edildiği belirtilmediği,

dava konusu çekin mahkeme kararı ile kime iade edildiği dahi tespit edilmemişken, banka tarafından ödenmeyen çek bedeline ilişkin olarak davacının, müvekkil şirketten alacaklı olduğunun tespiti ve çekin muhatabı olan Anadolu Bank’ın yazı cevabında da belirtildiği üzere;

dava konusu 14.12.2018 keşide tarihli, 8498803 çek numaralı, 100.000,00 TL bedelli çek mahkeme kararı ile iade olmuş olup çek bedeli ödenmediğini, banka tarafından ödenmeyen çek bedeline ilişkin olarak davacının müvekkil şirketten alacaklı olduğunun tespiti ayrıca bilirkişi raporuna ilişkin itirazları değerlendirmeksizin hüküm tesis edilmesi hukuka aykırı olduğunu beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebi ile istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLER

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 17/09/2020 tarih - 2018/648 Esas - 2020/338 sayılı kararı ve tüm dosya dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; icra takibinden önce menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkemece; davanın kabulüne karar verilmiş olup, hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın yapılan incelemesinde; taraflar arasında 05/07/2018 tarihinde Hazır Beton Satış sözleşmesi imzalandığı,davacının müşteri olarak davalı şirkete 03.08.2018 vade tarihli 100.000,00 TL bedelli, 14.09.2018 vade tarihli 100.000,00 TL bedelli, 15.10.2018 vade tarihli 100,000.00 TL bedelli, 12.11.2018 vade tarihli 100.000,00 TL bedelli, 14.12.2018 vade tarihli 100.000,00 TL bedelli çekleri düzenleyerek teslim ettiği,

davalı şirketçe çekler teslim alındıktan sonra 09.07.2018 tarihli tahsilat makbuzu düzenlenerek davacıya verildiği,davacı şirket tarafından satıcı Güleryüz Beton’a keşide edilen beş adet çekin dördünün vadesinin geldiği ve davalı tarafça çeklerin tahsil edildiği, ancak 14.12.2018 vadeli çekin karşılığı olarak davacı şirket tarafından davalı şirketten herhangi bir mal teslim alınmadığı, davacı şirketin bu hususta 03.12.2018 tarihinde Beyoğlu 8. Noterliği'nden 17541 yevmiye numarası ile davalı şirkete ihtarname keşide ettirdiği, bu ihtarnamede teslim edilen çek tutarında malzeme teslim edilmesi,

aksi taktirde sözleşmesinin fesih edileceğinin bildirildiği, davalı şirketçe ilgili ihtarnamenin 05.12.2018 tarihinde tebliğ alındığı, ihtara davalı şirket tarafından herhangi bir cevap verilmediği, bu nedenlerle Anadolu Bank Avcılar Şubesi'ne ait 8498803 seri numaralı 14.12.2018 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli çek hakkında icra takibine konulmaması, 3. kişilere ciro edilmemesi ve ihtiyati haciz kararının uygulanmaması hakkında ihtiyati tedbir kararı verilmesi ve müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi için eldeki davanın açıldığı, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği,

verilen karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yolunu başvurulduğu görülmüştür.

Dava konusu edilen çek incelendiğinde; muhatabının Anadolubank Avcılar Şubesi, keşidecisinin Elopar Elektrik ve Otomotiv Parçaları San. ve Tic. A.Ş. lehtarının, Güleryüz Nalburiye Müh. İnş. ve Tic. A.Ş. 8498803 seri numaralı, 14.12.2018 keşide tarihli, 100.000,00 TL bedelli olduğu görülmüştür.

Somut davada; ilk derece mahkemesince dosya mali müşavir bilirkişiye tevdii ile davacıya ve davalıya ait ticari defterler üzerinde inceleme yapılarak taraflar arasındaki alacak borç ilişkisinin tespitinin talep edildiği, dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda özetle; davacı Elopar Elektrik ve Otomotiv Parçaları San. ve Tic.A.Ş. ile davalı Güleryüz Nalburiye Müh. İnş. ve Tic.

A.Ş. arasında 05/07/2018 tarihinde akdedilmiş bir Hazır Beton Satış Sözleşmesinin olduğu, davacı tarafından sunulan ticari defterlerin TTK ve VUK hükümleri doğrultusunda sahibi lehine delil niteliğinde haiz olduğu, taraflar arasındaki ticari ilişkinin cari hesap şeklinde olduğu, davacı tarafından dava tarihine kadar davalıya dava konusu çek dahil 500.000,00 TL çek ve 30.000,00 TL havale olmak üzere toplamda 530.000,00 TL tutarında ödeme yapılmış olduğu,

buna karşılık davalı tarafından 30 adette toplam 404.946,50 TL tutarında fatura düzenlendiği ve davacının davalıdan dava tarihi 10/12/2018 itibariyle 125.053,50 TL alacaklı durumda olduğunun bildirmiş olduğu görülmüştür.

Toplanan deliller ışığında ilk derece mahkemesince; netice itibari ile; davacı menfi tespite konu çekin keşidecisi konumunda olup, davalı çekte lehtardır, taraflar arasında ticari ilişki kapsamında 4 adet çekin karşılığında beton teslimatının davalı tarafından yapıldığı, 14.12.2018 keşide tarihli 100.000,00 TL bedelli 5. çeke dair davalının teslimat yapmadığı, son çek ile gerçekleştirilen ödemenin avans ödemesi olduğu ve buna karşılık herhangi bir mal ve hizmet almadığı, dava konusu çekin davacı defter kayıtlarında çek ödemesi şeklinde kayıtlı olduğu,

davalının defterlerinde kayıtlı bulunan 5. çek ile ilgili teslimatının yapılmadığının anlaşıldığı, davalının yevmiye defterinde 3356 yevmiye numarası ile çekin iptal kaydının yapıldığı ancak davacıya iade edilmediği, dava konusu çekin Anadolubank'ın 20.12.2018 tarihli yazı cevabına göre 14.12.2018 tarihinde Fibabanka tarafından ibraz edildiği ancak mahkeme kararı ile iade edildiği,

taraflar arasında imzalanan ve dava dilekçesinin ekinde sunulan hazır beton satış sözleşmesine taraflarca el yazısı ile eklenen 5 adet çekin tarih ve bedelleriyle belirtilerek dercedilmiş olması durumunun da davaya konu çekin ileri tarihli olarak düzenlenip davalıya teslim edilmiş olan dava konusu çekin avans olarak verildiğini ortaya koyduğu,

yine davaya konu çek dolayısıyla 6100 sayılı HMK'nın 222/2 ve 3. maddeleri gereğince davacı lehine delil teşkil eden tarafların ticari defter ve kayıtlarına göre 5. çekin fazla ödeme oluşturduğu ve çekin bedelsiz kaldığı sabit görülerek davanın kabulüne şeklinde karar verilmiş olmasında usul ve yasaya aykırı bir yön olmadığı görülmüştür.

Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davalının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; davalının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 6.831,00 TL İstinaf Karar Harcından, istinafa gelirken peşin alınan 1.708,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 5.122,60 TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK.'nun 302-(5) maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden davalı taraf üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden davalı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK.'nun 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davalıya iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin kararın temyize tabi bulunması nedeniyle Dairemiz tarafından yerine getirilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK.'nun 361. maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde Yargıtay İlgili Hukuk Dairesi'ne TEMYİZ yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 28/09/2021

... Başkan-... ¸e-imzalıdır

... Üye-... ¸e-imzalıdır

... Üye... ¸e-imzalıdır

... Katip-... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*