Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2021/2231 K.2022/2066

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında Kocaeli İzmit Mehmet Ali Paşa 479 ada 58 parselde kayıtlı taşınmazın finansal kiralama hükümleri kapsamında kiralanması amacıyla noterde Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalandığını, taşınmazın tapu kaydına davalı/kiracı lehine finansal kiralama şerhi tesis edildiğini, davalı kiracının kira taksitlerini 27/07/2016 tarihinden itibaren ödememesi üzerine sözleşmenin feshedileceğini noter ile ihtar edildiğini,

ödeme yapılmaması üzerine tarafların karşılıklı olarak sözleşmenin feshi ile kiralama konusu taşınmazın iadesi ve taşınmazın tapu kaydında bulunan finansal kiralama şerhinin kaldırılması konusunda 31/10/2016 tarihli protokolü akdettiklerini, anılan sözleşmeye göre imzalanmasından itibaren 5 gün içerisinde ilgili tapu müdürlüğünden talepte bulunulacağı, aksi halde bankanın tek taraflı olarak taşınmaz üzerindeki şerhin terkini için tapu müdürlüğüne müracaat etmeye yetkili olduğunun hüküm altına alınmış olmasına rağmen davalı yetkililerinin yurt dışına gitmesi nedeniyle işlemin gerçekleştirilemediğini beyan ederek.

31/10/2016 tarihli fesih, teslim ve muvafakat sözleşmesi nedeniyle finansal kiralama sözleşmesine konu, Kocaeli İzmit Mehmet Ali Paşa Mah. 479 ada 58 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydındaki finansal kiralama şerhinin maddi hukuk açısından bir dayanağı kalmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu sözleşmenin kanuni takip ve haciz baskısı altında davacı tarafından şirketin idare edileceğine dair beyan üzerine imzalandığını, bu nedenle kanaatlerince bu sözleşmenin hükümsüz olduğunu, sözleşmeyi imzalayanların imzalama yetkilerinin olmadığını, zor durumda bulunmasına rağmen yükümlülüklerini yerine getirmeye çalışan müvekkilinin FKS dayalı olarak kullandığı plazanın selden hasar gördüğünü ancak davacı tarafından hasar giderilmediği için şirketin faaliyetlerine son vermek zorunda kaldığını, bu nedenle ticari faaliyetinin sona erdiğini, davacının bu davranışı yüzünden de aciz duruma düştüğünü beyan ederek haksız davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... davanın kabulü ile; taraflar arasında akdedilen 31/10/2016 tarihli fesih teslim ve muvafakat sözleşmesi nedeniyle finansal kiralama sözleşmesine konu Kocaeli ili, İzmit İlçesi, Mehmet Ali Paşa Mahallesi, 479 ada, 58 parselde yer alan taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesinde yer alan finansal kiralama şerhinin bir dayanağı kalmadığının tespitine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; fesih, teslim ve muvafakat sözleşmesinin geçerli olabilmesi için sözleşmeyi imzalayacak vekilin bu hususta özel olarak yetkilendirilmiş olması gerekmekte olup huzurdaki dosyada ise özel yetki bulunmaksızın sözleşme akdedildiğinden davalı müvekkil şirket, sözleşme ile bağlı olmadığını, hukukumuzda egemen olan "paralellik" ve "hukuka güven" ilkeleri gereği, bir sözleşme hangi şartlarda kuruluyorsa, aynı şartlar sağlanmak suretiyle ortadan kaldırılmalıdır, incelemeye konu dosya nezdinde ise, finansal kiralama sözleşmesi noter huzurunda akdedilmiş, fesih ise, adi şekilde yapılmaya çalışıldığı,

bu itibarla yapılan fesih geçersiz olmakla, davalı müvekkil şirketi bağlamadığını, somut dosyada, noter huzurunda akdedilen sözleşme, adi yazılı şekilde fesih edilmek istenmekte, zikredilen yöntemle fesih iradesi ortaya konulamayacağından ilgili adi yazılı sözleşme ile noter huzurunda akdedilmiş finansal kirama sözleşmesinin ortadan kaldırılamayacağı aşikar olduğunu beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının yetkiye ilişkin itirazları ve feshin geçersizliğine ilişkin iddiaları yerinde olmadığı ayrıca fesih metninde de usulen herhangi bir eksiklik bulunmadığını beyan ederek, davalının istinaf taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 08/09/2021 tarih, 2019/235 Esas - 2021/454 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; finansal kiralama şerhinin hükümsüzlüğünün tespiti istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; taraflar arasında Kocaeli İzmit Mehmet Ali Paşa 479 ada 58 parselde kayıtlı taşınmazın finansal kiralama hükümleri kapsamında kiralanması amacıyla noterde Finansal Kiralama Sözleşmesi imzalandığı, taşınmazın tapu kaydına davalı/kiracı lehine finansal kiralama şerhi tesis edildiği, davalı kiracının kira taksitlerini 27/07/2016 tarihinden itibaren ödememesi üzerine sözleşmenin feshedileceği noter ile ihtar edildiği,

ödeme yapılmaması üzerine tarafların karşılıklı olarak sözleşmenin feshi ile kiralama konusu taşınmazın iadesi ve taşınmazın tapu kaydında bulunan finansal kiralama şerhinin kaldırılması konusunda 31/10/2016 tarihli protokolü akdettikleri, anılan sözleşmeye göre sözleşmenin imzalanmasından itibaren 5 gün içerisinde ilgili tapu müdürlüğünden talepte bulunulacağı, aksi halde bankanın tek taraflı olarak taşınmaz üzerindeki şerhin terkini için tapu müdürlüğüne müracaat etmeye yetkili olduğunun hüküm altına alınmış olduğu,

buna rağmen davalı yetkililerinin yurt dışına gitmesi nedeniyle kararlaştırılan bu işlemin gerçekleştirilemediği belirtilerek, finansal kiralama sözleşmesine konu, Kocaeli İzmit Mehmet Ali Paşa Mah. 479 ada 58 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydındaki finansal kiralama şerhinin maddi hukuk açısından bir dayanağı kalmadığının tespitine karar verilmesi için eldeki davanın açıldığı, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verildiği, verilen karara karşı davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Kamu düzeni yönünden yapılan incelemede;

492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre. "Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (2. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15. md.). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30. madde hükmü uygulanır [16-(4) md.]. Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21. md.).

(1) sayılı tarifede yazılı nispi karar ve ilâm harcının 1/4 ü peşin alınır (28. md.). Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz.

6100 sayılı HMK.'nun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır (30. md.). Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.). HMK.'nun 120-(1) maddeye göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Harçlarla ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkindir.

Davanın açılması harca tâbi usuli bir işlemdir. Harçlar Kanunu harç alınması veya tamamlanmasını tarafların isteklerine bırakmamış, değinilen yönün mahkemece kendiliğinden gözetilmesini ve harcın yatırılmaması halinde ise ne gibi işlemler yapılacağını 30. ve 32. maddelerinde hükme bağlanmıştır.

Somut olayda; davanın Kocaeli 1. Ticaret Mahkemesinde açıldığı ancak yargı işlemlerinde alınması gereken başvuru ve peşin harcın yatırılmadığı anlaşılmıştır.

Eldeki dava, finansal kiralama konusu taşınmaz üzerindeki şerhin, sözleşmenin feshi nedeniyle sicilden terkini istemine ilişkindir. Mahkemece maktu harç alınmışsa da sözleşme bedeli harç hesabında dikkate alınmamıştır. Harç hususu kamu düzenine ilişkin olduğundan istinaf incelemesi sırasında re’sen gözetilmesi gerekir. Mahkemece, öncelikle taraflar arasındaki finansal kiralama sözleşmesi dosya arasına getirtilmeli ve sözleşme bedeli üzerinden harç hesaplatılıp eksik harcın tamamlattırılmasından sonra davaya devam edilmesi gerekirken, eksik harç ile yargılamaya devam edilip karar verilmesi doğru olmamış, mahkeme kararının kaldırılması gerekmiştir gerekmiştir (Yargıtay 19.Hukuk Dairesi 2016/11872 E. 2017/5979 K. Sayılı ilamı).

Gerekçeli karar başlığında; davacı ve taraf vekillerinin adreslerinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.4 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.4 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,

2-KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 08/09/2021 tarih, 2019/235 Esas ve 2021/454 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,

5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi. 24/11/2022

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*