Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2021/723 K.2022/167

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Grand Kartal Turizm ve Ticaret A.Ş., 12718711 nolu İşyerinin Garantide Otel Paket Sigorta Poliçesi kapsamında müvekkili şirketin sigortalısı olduğunu, Fatih Mahallesi Kökez Sokak No:23 Karacasu Bolu adresinde bulunan ve müvekkilinin şirket sigortalısı olan Grand Kartal Turizm ve Tic. A.Ş. Gazelle Otel işyerinde ana trafoda arıza meydana geldiğini, müvekkili şirket sigortalısı Grand Kartal Turizm ve Tic.

A.Ş. yetkilisi ile yapılan görüşmelerde 10.01.2017 tarihinde bölgede elektrik kesintisi yaşandığı ve kesinti sonrası otelin ana trafosunun arızaya geçtiği bildirdiğini, söz konusu kesintinin sigortalı şirketin ana trafosunda hasara yol açtığını, aynı zamanda iş kaybına da neden olduğunu, hasarın meydana gelmesinde davalı şirketin kanunen sorumlu olduğunu, Dağıtım şirketinin ilgili mevzuat hükmü uyarınca kaliteli ve sürekli bir şekilde hizmet sunmak zorunda olduğunu, Sakarya Elektrik Perakende Satış A.Ş. yükümlülüklerini yerine getirmediğini ve gerekli hizmeti sunmadığını, hasarın meydana gelmesinde davalı şirketin %100 kusurlu olduğunu,

sigortalının işyerinde bulunan ana trafoda kesintiden dolayı zarar gördüğünü, hasarların ayrıntısı ve zararın toplam miktarı yapılan ekspertiz raporuyla da sabit olduğunu, Sigortalının toplam zararının 17.199,00-TL olduğunu, anılan hasara ilişkin fatura edilen bedelin müvekkili şirket tarafından sigortalısına ödendiğini, bu ödemeyle beraber müvekkili şirketin, sigortalının haklarına halef olduğunu, Borcun davalı şirketin ticari işletmesiyle ilgilli olduğunu, TTK’nın 3.maddesi uyarında bir ticari işin söz konusu olduğunu, ayrıca TTK 19 gereği bir tüzel kişi tacirin borcu ticari borç olduğunu, bu durumda uygulanması gereken faizin,

ticari faiz olduğunu, Davanın kabulüne, 17.190,00-TL alacağın ödeme tarihi olan 05.12.2017 tarihinden itibaren işleyecek, TCMB'nin uygulamış olduğu en yüksek avans faizi ile birlikte ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu davaya bakmakla görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesinin olduğunu, davacının sigortalısı Grand Kartal Turizm ve Ticaret A.Ş.

Tüzel kişi tacir olduğu gibi husumet itirazında da ayrıntılarıyla belirtildiği üzere dağıtım faaliyetini yürüten ve söz konusu haksız fiil iddiasının muhatabı SEDAŞ olan tüzel kişi tacir konumunda olduğunu, davanın husumet yokluğu nedeniyle reddinin gerektiğini, tazminat talebine konu hasarın müvekkil faaliyetinden dolayı oluşmadığını tekrarla ve davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte, davacının sorumluluğu, mevzuat ve yönetmelikler bazında olayın irdelenmesinin gerektiğini belirterek haksız davanın öncelikle dava şartı yokluğundan esasa girilmeksizin reddine, aksi görüş olursa esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... davanın reddine ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yargılamanın müvekkil tarafından uzatıldığı isnadı hukuka aykırı olduğunu, dosyanın bilirkişiye gönderilmesini talep ettiklerini, mahkemece, SEDAŞ ve SEPAŞ'a tekrar yazı yazılarak Grand Kartal Turizm Tic.

A.Ş. elektrik hizmetinin kim tarafından verildiğinin bildirilmesinin istenilmesine, karar verilerek, ilk celsede verilecek karar ile gerekli bilgi ve belge SEDAŞ ve SEPAŞ'tan tek seferde temin edilebilecekken bir celse daha yargılama uzadığını, nihayetinde 6 celse sonunda sadece taraf değişikliğine karar verilebildiğini, bu süreçlerde, uyuşmazlığın çözümünde taraflara bir yarar sağlamadığını, Anayasa 141'inci maddesinin dördüncü fıkrasında ve HMK'nın 30. maddesinde hüküm altına alınan usul ekonomisi ilkesi adeta yok sayıldığını, Anayasa 36. maddesinde ortaya konulan adil yargılanma hakkı ihlal edildiğini,

yine Anayasa 2. maddesinde hüküm altına alınan hukuk devleti ilkesi ve hukuki güvenlik ilkesi hiçe sayıldığını, taraf değişikliği kararı sonrası davalı SEDAŞ'ın cevap dilekçesi ve taraflarınca sunulan cevaba cevap dilekçesi aşamaları tamamlandığı,

tensip zaptında duruşma tarihi 31.03.2020 olarak belirlendiğini devamında 15.09.2020 tarihli celsede 6 ve 7 numaralı kararların yerine getirilmesi beklenilmiş bu yüzden istenen gider avansı dosyaya yatırılmadığını, 24.09.2019 tarihli 2 nolu celsede dosyanın bilirkişiye sevk edilmesi talebi 12 duruşma sonunda bile yerine getirilmediğini, 12 duruşma boyunca dosyanın esasına dair ilerleme kat edilemediği, gider avansının yatırılmış olmasına rağmen; "bilirkişi ücreti yatırmadığı, davanın uzamasına sebep olduğu dikkate alınarak ... davacının iddialarının da ispatlanamadığı görülerek,

davacı tarafından ispatlanamayan davanın reddine..." karar verildiğini, masraf yatırılması için verilen kesin sürenin başladığını asla kabul anlamına gelmemek kaydıyla.

15.09.2020 tarihinde verilen 2 haftalık kesin sürenin HMK madde 94/2 kapsamında kabul edilmesi durumunda dahi davanın bu gerekçelerle reddedilmesi hukuka ve hakkaniyete aykırı bulunduğu Yargıtay'ın birçok emsal kararında kesin süreye ilişkin, kesin süre kuralının kanunun amacına uygun kullanılması gerektiği ve davanın reddi için bir araç sayılmaması gerektiği ifade edildiğini beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, Yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLER

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/01/2021 Tarih - 2019/170 Esas - 2021/28 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; sigorta ödemesine dayanan rücuen tazminat istemine ilişkindir.

Mahkemece; davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacı ... şirketinin Grand Kartal Turizm ve Ticaret A.Ş. isimli işyerinin sigortacısı olduğu, Fatih Mahallesi Kökez Sokak No:23 Karacasu Bolu adresinde bulunan ve davacı şirket sigortalısı olan Grand Kartal Turizm ve Tic. A.Ş. isimli işyerinde ana trafoda arıza meydana geldiği, arızanın ana trafoda hasara yol açtığı, hasarın meydana gelmesinde davalı şirketin kanunen sorumlu olduğu, hasarın meydana gelmesinde davalı şirketin %100 kusurlu olduğu belirtilerek, davacının sigortalısına ödediği bedeli davalıdan tahsil etmek için eldeki davanın açıldığı, ilk derece mahkemesince açılan davanın reddine karar verildiği, verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Eldeki davada, ilk derece mahkemesince. 15.09.2020 tarihli duruşmada 8 numaralı ara karar ile, Bolu (Karacasu) Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak, Fatih Mah. Körfez Sok. No:23 Karacasu Bolu adresinde bulunan Grand Kartal Turizm ve Tic.

A.Ş.'de bulunan dava konusu 10.01.2017 tarihinde hasarlanan trafonun elektrik kesintileri nedeniyle hasarlanıp hasarlanmadığının, elektirik kesintisi olup olmadığının ve hasar miktarının tespiti ile zarardan davalının sorumlu olup olmadığı, dava dışı sigortalı şirketin işletmesinde elektrik tesisatının onaylı projeye uygun olup olmadığı hususlarında bir Makine Mühendisi bilirkişi ve bir Elektrik Mühendisi bilirkişi vasıtasıyla mahallinde keşif yapılmasının istenmesine,

bilirkişilerin her biri için 600.00-TL ücret takdirine, bilirkişi ücreti 1.200,00-TL, keşif harcı 384,90-TL ve talimat masrafı ve araç ücreti 300,00-TL olmak üzere toplam 1.884,90-TL’yi 2 haftalık kesin süre içinde yatırmasının, yatırmadığı takdirde keşif ve bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı hususunun ihtarına karar verilerek, duruşmada hazır bulunan davacı vekiline ihtar edildiği, davacı tarafın kesin sürede söz konusu masrafı yatırmadığı, 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun'unun 114/g maddesinde gider avansının dava şartı olarak düzenlendiği,

gider avansının davacının dava dilekçesine göre hesaplanıp alınan avans olduğu,ayrıca HMK.

324.maddesinde delil ikame avansı düzenlendiği,HMK.nın 324.maddesinin 2.fıkrasına göre, taraflardan birinin avans yükümlülüğünü yerine getirmezse diğer taraf bu avansı yatırabileceği, aksi halde talep olunan bu delilin ikamesinden vazgeçilmiş sayılacağı, delil ikame avansı dava şartı olmadığından yatırılmaması halinde HMK.nun 115/2.maddesi gereğince davanın reddine karar verilemeyeceği, avans yatırılmayan delil ileri sürülmemiş gibi davanın esası hakkında karar verilmesi gerektiği, davacıya gider avansının ikmal edilmesi hususunda davacıya kesin süre verilmiş, talep edilen giderin bilirkişi ücret, talimat masrafı, araç ücreti,

keşif harcı gideri, 6100 sayılı HMK.nun 324. maddesi gereği delil ikame gideri olduğu,davacı tarafın avansı kesin sürede yatırmadığı,15.12.2020 tarihli duruşmada,davacıya duruşma gününe kadar 1.884,90-TL masrafı yatırırsa 15.09.2020 tarihli celse deki 8 numaralı ara karar gereği talimat yazılmasına karar verildiği, davacı vekilinin 31/12/2020 tarihinde masrafı yatırmış olduğu,davalı vekilinin davacı tarafın kesin süreden sonra masraf yatırmasına muvafakati olmadığını beyan ettiğinden, 15/12/2020 tarihli duruşmadaki 1 ve 2 nolu ara karardan dönülmesine karar verilerek, davacının 15.12.2020 tarihli duruşmadan önce bilirkişi ücreti yatırmadığı,

davanın da uzamasına sebep olduğu dikkate alınarak (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 02.03.2015 tarihli 2014/5852 E, 2015/2020 K sayılı ilamı), davacı tarafından masraf yatırılmadığı için keşif yapılamadığı, bilirkişi raporu alınamadığı için, davacının davalının sorumlu olduğunu iddia ettiği elektrik kesintisi nedeni ile dava dışı sigortalı işyerinin trafosunun hasar gördüğü, hasarın ne kadar olduğu, davalının sorumluluğu bulunup bulunmadığını, davacının davalıya rücu edip edemeyeceği hususları denetlenemeyerek, davacının iddialarının da ispatlanmadığı görülerek,

davacı tarafından ispatlanamayan davanın reddine şeklinde karar verilmişse de verilen karar doğru olmamıştır.

Mahkemece, verilen kesin süre içerisinde davacı tarafça keşif avansının mahkeme veznesine depo edilmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, verilen karar usul ve yasaya uygun bulunmamaktadır.

6100 sayılı HMK'nın 324. maddesinde, taraflardan her birinin ikamesini talep ettiği delil için mahkemece belirlenen avansı, verilen kesin süre içinde yatırmak zorunda olduğu, avans yükümlülüğünü yerine getirmediği takdirde delilin ikamesinden vazgeçmiş sayılacağı ifade edilmiştir.

Somut olayda, ilk derece mahkemesince kurulan keşif ara kararında “davacıya keşif ücretini yatırması için 2 haftalık kesin süre verilmiş ve verilen kesin süre içerisinde keşif giderini yatırmadığı taktirde keşif delilinden vazgeçilmiş sayılacağının ihtarına” denilerek kesin süre ve sonuçları belirtilmiş ise de, mahkemece, keşif icra edilmesi için kurulan ara kararın 15/09/2020 tarihli yargılamanın 9. celsesinde kurulduğu, kurulan ara kararda, Bolu (Karacasu) Belediyesine müzekkere yazılarak Fatih mah.

Körfez Sok. No:23 Karacasu Bolu adresinde bulunan Grand Kartal Turizm ve Tic.

A.Ş.’nin yapı ve vaziyet planının istenilmesi için müzekkere yazılması ve Meteoroloji Genel Müdürlüğüne yazılan müzekkerenin tekit edilmesine ve yapılacak bu işlemlerden sonra davacının keşif için gerekli avansı 2 haftalık süre içerisinde yatırmasının kararlaştırıldığı, takip eden celsede , mahkemece; davacının duruşma gününe kadar 1.884,90-TL masrafı yatırması halinde 15.09.2020 tarihli celse deki 8 numaralı ara karar gereği talimat yazılmasına, davacının duruşma gününe kadar 1.884,90-TL masrafı yatırmaz ise süre verilmeden dosyanın incelemeye alınmasına şeklinde ara kararlar kurulduğu,

04/01/2021 tarihinde yapılan 11.celsede mahkemece 15/12/2020 tarihli duruşmadaki 1 ve 2 nolu ara karardan dönülmesine şeklinde ara karar kurulduğu, takip eden son celsede ise davanın reddine şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.

Eldeki davada, mahkemece, yapılan yazışmaların neticesine bağlanan talimat müzekkeresinin talimat mahkemesine hiç yazılmadığı, bunda davacıya atfedilecek bir kusurun olmadığı, mahkemenin de kabulünde olduğu üzere davacı tarafça 31/12/2020 tarihinde belirlenen keşif masrafının mahkeme veznesine davacı tarafça depo edildiği ve bu masrafın depo edilmesinin usul, yasa ve mahkeme ara kararlarına uygun şekilde yapıldığı, ancak mahkemece bu hususun atlanarak hatalı bir şekilde yargılamanın 11.celsesinde,15/12/2020 tarihli duruşma da ki 1 ve 2 nolu ara karardan dönülmesine şeklinde ara karar kurulduğu görülmüştür. Bu haliyle, mahkemece verilen kararın doğru olduğundan söz edilemez.

Hal böyle olunca; Mahkemece yapılacak iş, davacı tarafından mahkeme veznesine depo edilen avansın dikkate alınması suretiyle, daha önce kurulan ara karar doğrultusunda işlem yapmak ve tüm delillerin eksiksiz toplanması sonrasında olumlu olumsuz bir karar vermekten ibaret olmalıdır.

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6)-3) maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,

2-Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 12/01/2021 tarih, 2019/170 Esas ve 2021/28 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,

5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359-(3) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

8-İİK'nın 36-(5) maddesi gereğince davacı vekilince Kocaeli İcra Dairesi 2021/110168 Esas sayılı dosyasına sunulan teminatın davacıya iadesine,

9-Davacının diğer istinaf nedenlerinin kararın kaldırılması nedenine göre bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi. 25/01/2022

... Başkan-... ¸e-imzalıdır

... Üye-... ¸e-imzalıdır

... Üye-... ¸e-imzalıdır

... Katip-... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*