Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/1447 K.2022/1592

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. TC Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı'na bağlı Kocaeli Denetim Daire Başkanlığı'nın 05.02.2021 tarihli, 38817457-000 (A-329)- A-329-E.

2845 sayılı bilgi isteme yazısında, müvekkiline ait 2016 yılı yasal defter ve belgelerinin ibrazının istendiğini, istenilen belgelerin Kocaeli Denetim Dairesi Başkanlığına sunulması için ilgili kayıtların araştırılması için 11.03.2021 tarihinde, müvekkiline ait olan SEGATE marka ST500DM002 model Z3T2PN50 seri numaralı ve SEGATE marka ST500DM002 model Z3T2T3CB seri numaralı har disklerin, Adli Bilişim Mühendisi ...'a teslim edildiğini ve verilerin geriye dönük olarak çıkartılmasının istenildiğini,

...'un 22.03.2021 tarihli bilimsel uzman mütalaasında "....hard disklerin fiziksel arıza nedeni ile üzerinde yapılan veri tespiti işlemleri olumsuz sonuçlanmış olup disklerden 2016 mayıs, ağustos, eylül, ekim, kasım, aralık 2018 ocak, şubat ve 2019 ekim, kasım yıllarında bulunan ayların resmi muhasebe kayıtlarına ait dosyalar kurtarılamamıştır" şeklinde belirtmek suretiyle ilgili defter kayıtlarının zayi olduğunu belirterek,

2016 yılı mayıs, ağustos, eylül,- 2017 yılı temmuz, ağustos, eylül, ekim, kasım, aralık- 2018 yılı ocak, şubat- 2019 yılı ekim, kasım dönemlerine ait defter, resmi muhasebe kayıtlarının ve buna ilişkin dosyaların zayi olduğunun tespitine ve zayi belgesine düzenlenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... davanın reddine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporundaki teknik tespitler davacı lehine olduğu ancak yerel mahkeme kararının hükme esas alınan bilirkişi raporuyla çeliştiğini, ikincil kopyaların saklanması zorunluluğu 01/01/2020 tarihinden sonraki dönemlere ilişkin olup zayi olan e-defter ve berat dosyaları 2019/Aralık öncesi döneme ait bulunduğunu, bilirkişi raporunun sonuç kısmının (4) nolu kısmında bu husus açıkça belirtildiğini, Gelirler İdaresi Başkanlığı'ndan alınan yazılı bilgi, yerel mahkeme kararının hatalı olduğunu gösterdiğini beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına,

bilirkişi raporu doğrultusunda, 2016 yılı Ağustos ve Eylül ayları, 2017 yılı Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim, Kasım veAralık ayları, 2018 yılı Ocak ve Şubat ayları, 2019 yılı Ekim ve Kasım aylarına yönelik zayi olan e-Defter kayıtlarının yeniden oluşturulması ve bunlara ait yeni oluşturulan e-Defter ve berat "XML" dosyalarının e-Defter uygulaması aracılığıyla GİB sistemine yeniden yüklenebilmesi için zayi belgesi verilmesine karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLER

Kocaeli 2. Asliye Ticaret Mahkemesi 22/02/2022 tarih, 2021/163 Esas - 2022/99 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; zayi belgesi istemine yöneliktir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili istinaf yoluna başvurmuştur. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde. Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı'na bağlı Kocaeli Denetim Daire Başkanlığı'nın 05.02.2021 tarihli, 38817457-000 (A-329)- A-329-E.

2845 sayılı yazısı ile davacıya ait 2016 yılı yasal defter ve belgelerinin ibrazının istenildiği, istenilen belgelerin Kocaeli Denetim Dairesi Başkanlığına sunulması için ilgili kayıtların araştırıldığı, davacının, SEGATE marka ST500DM002 model Z3T2PN50 seri numaralı ve SEGATE marka ST500DM002 model Z3T2T3CB seri numaralı har disklerini, Adli Bilişim Mühendisi ...'a teslim edildiği ve verilerin geriye dönük olarak çıkartılmasının istenildiği, ...'un 22.03.2021 tarihli bilimsel uzman mütalaasında, hard disklerin fiziksel arıza nedeni ile üzerinde yapılan veri tespiti işlemlerin olumsuz sonuçlandığın bildirildiği,

bunun üzerine davacı tarafından eldeki davanın açıldığı ve açılan davada 2016 yılı mayıs, ağustos, eylül,- 2017 yılı temmuz, ağustos, eylül, ekim, kasım, aralık- 2018 yılı ocak, şubat- 2019 yılı ekim, kasım dönemlerine ait defter, resmi muhasebe kayıtlarının ve buna ilişkin dosyaların zayi olduğunun tespitine ve zayi belgesine düzenlenmesine karar verilmesinin talep edildiği, ilk derece mahkemesince açılan davanın reddine karar verildiği, verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 82-(7) maddesine göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, ziya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği anlaşılmaktadır(Yargıtay 11. H.D. 2016/4865 E. 2017/2800 K.10.05.2017).

Öte yandan, tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir. İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmektedir. Davacı tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlüdür.

Somut olayda; davacı şirket yetkilisinin duruşmadaki beyanı ve dosya kapsamı delillere göre, 6102 sayılı TTK'nın 82-(7) maddesinde tahdidi olarak sayılan hallerden hiçbirinin ispatlanamadığı, ilk derece mahkemesi kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davacının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; davacının istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına,

3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden davacı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davacıya iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 16/09/2022

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*