Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/1533 K.2023/1593

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketince 67381270 poliçe numarası ile Güney Tüketim Malları Tic. ve San. Ltd.

Şti.'ye ait ... plakalı aracın Kasko Sigorta Poliçesi ile 12/08/2018 - 12/08/2019 tarihleri arasında geçerli olmak üzere tanzim edildiğini, davalı şirket adına kayıtlı ... plakalı aracın 20/11/2018 tarihinde dava dışı ...'un sevk ve idaresinde iken ... plakalı sigortalı araca çarparak maddi hasarlı trafik kazasının meydana gelmesine sebebiyet verildiğini, davalının tamamen kusurundan kaynaklanan iş bu trafik kazasından dolayı müvekkili sigorta şirketi tarafından sigortalı araç malikine 22/01/2019 tarihinde 9.990,00-TL ödendiğini, davacı sigorta şirketinin TTK bağlamında ve halefiyet ilkesi gereği,

davalının kusuru oranındaki 9.990-TL'nin ödeme tarihi olan 22/01/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ödenmesi konusunda rücu hakkını kullanmakta olduğunu, Gölcük İcra Dairesi'nin 2019/2836 Esas sayılı dosyası ile davalı şirket aleyhine takip başlatıldığını, davalı borçlunun takip konusunu bilmesine rağmen haksız olarak takibe itiraz ettiğini, takibin durdurulmasına karar verildiğini, fazlaya ilişkin talep ve hakları saklı kalmak kaydı ile davalının haksız ve hukuki mesnetten yoksun itirazının iptalini ve takibin devamını,

davalı borçlunun %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine ve ayrıca davalı adına kayıtlı ... plakalı aracın 3. kişilere devir ve temlikinin önlenmesi için ... plakalı araç üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davalının kusuru olmadığını, sigorta şirketinin sigortalıya karşı rücu hakkını kullanabileceği durumlar karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartları B4'te düzenlendiğini, bu madde kapsamında davalıya karşı rücu hakkının kullanılabilmesinin mümkün olmadığını, bu madde de belirtilen kusurların hiçbirinin davalıya yükletilemeyeceğini davanın bu nedenle reddi gerektiğini, davalı adına kayıtlı araçların Mapfre Sigorta A.Ş. tarafından kasko poliçesi ile sigortalandığını, davanın Mapfre Sigorta A.Ş.'ye ihbar edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE; Gölcük İcra Müdürlüğü'nün 2019/2836 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 9.756,22-TL asıl alacak , 629,28-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.485,50-TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, 10.485,50-TL nin %20 si oranında hesap edilecek icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi tarafından gerek tahkikat yapılırken gerek karar verilirken ve gerekçeli karar yazılırken davalının bir kısım iddiaları hakkında hiçbir inceleme ve değerlendirme yapılmadığını, delillerin değerlendirilmesi noktasında hata yapıldığını, yerel mahkeme tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalı şirkete ait ... plakalı araç sürücüsünün %100 kusurlu bulunduğu belirtilmişse de belirlenen kusur oranını kabul etmediklerini, kusur raporuna karşı yapılan itirazların yerel mahkeme tarafından dikkate alınmadığını,

denetime elverişli olmayan bilirkişi ek raporunun hükme esas alınmasının mümkün olmadığını, davacı sigorta şirketinin davalıya karşı rücu hakkının kullanılabilmesinin mümkün olmadığını, dosya kapsamında birden çok bilirkişi raporu alınmış olup raporlar arasındaki çelişki giderilmeden karar verildiğini, davacı yararına icra inkar tazminatına hükmedilmiş olmasının hatalı olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davacı vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/02/2022 tarih, 2020/20 Esas - 2022/124 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; TTK. 1472 maddesi ve halefiyet kuralları uyarınca açılan rücuen tazmin talepli itirazın iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince toplanan deliller ve yapılan yargılama sonunda,"...Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre; davalıya ait ... plakalı araç ile davacı şirkete sigortalı olan ... plakalı aracın 20/11/2018 tarihinde çarpıştığı, sigorta şirketinin sigortalısına söz konusu kazadan ötürü 11.773,62 TL tazminat ödediği, TTK. nın halefiyete ilişkin hükümleri uyarınca sigortalısına halef olan sigorta şirketinin ödediği bedelin tazminini davalı işleten sürücüden tahsili amacıyla davalı borçlu Zenit Plastik Ürünleri İmalat San.

Tic. Ltd. Şti ile dava dışı ...' a toplam 10.610,75-TL alacak için 07/10/2019 tarihinde Gölcük İcra Müdürlüğü'nün 2019/2836 esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı borçlulara tebliğ edildiği, davalı borçlu Zenit Plastik Ürünleri İmalat San. Tic. Ltd.

Şti vekilinin 14/10/2019 tarihli dilekçesi ile borca ve ferilere itiraz ettiği ve takibin durdurulmasına karar verildiği, davanın itirazın iptali ve icra inkar tazminatı istemine ilişkin olduğu anlaşılmış, taraflar arasındaki uyuşmazlığın dava konusu hasarın oluşmasında davalının kusurunun bulunup bulunmadığı, sigorta şirketinin sigortalısına ödediği tazminatı rücu şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarında toplandığı tespit edilmiştir.

Dosya mahkememizce resen seçilen makina mühendisi bilirkişiye tevdi edilerek davacının zararı ve kusur oranlarının tespiti hususunda rapor alınmıştır.

Taraf itirazları üzerine alınan 27/12/2021 tarihli ek bilirkişi raporunun taraf ve yargı denetimine elverişli olduğu, raporda kazanın meydana gelmesinde ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'in kusurunun bulunmadığı, davalıya ait ... plakalı araç sürücüsü ...’un olayda %100 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiş, davacının sigortalısına ödediği bedelin TTK. 1472.

Maddesi uyarınca rücu şartları oluştuğu, sigorta şirketinin tazminat tutarını ödediği tarihten itibaren faiz talep edebileceği anlaşılarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

Alacak miktarının tespiti yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir." şeklindeki gerekçeyle davanın kısmen kabul kısmen reddi ile Gölcük İcra Dairesi'nin 2019/2836 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 9.756,22-TL asıl alacak, 629,28-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.485,50-TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına, 10.485,50-TL'nin %20'si oranında hesap edilecek icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Somut olaya ilişkin tutalan kaza tespit tutanağı ve dosyada aldırılan bilirkişi raporlarının olayla ve birbiri ile uyumlu olduğu davalının aracının sürücüsü ...'in %100 kusurlu olduğu anlaşılmakla, davalının aksi yöndeki itirazının reddi gerekmiştir.

Bununla birlikte,itirazın iptâli davalarında İcra ve İflas Kanunu'nun 67/2. maddesi çerçevesinde alacaklı yararına icra inkâr tazminatına hükmedilebilmesi için, diğer yasal koşullar yanında takibe konu alacağın likid olması zorunludur. Bir başka ifade ile icra inkar tazminatına karar verilebilmesi için borçlunun itiraz ettiği alacağın likid (muayyen) bir alacak olması, gerekir.

Her uyuşmazlığın kendine özgü somut özelliklerine göre değişmekle birlikte, bir uyuşmazlıkta alacağın likit olup olmadığı belirlenirken, alacak ve onun borçlusu birlikte değerlendirilmelidir. Buna göre, likit bir alacaktan söz edilebilmesi için, ya alacağın gerçek miktarının belli ve sabit olması ya da borçlusu tarafından belirlenebilmesi için bütün unsurların bilinmesi gerekmektedir.

Böylece, borçlunun borç tutarını tahkik ve tayin etmesinin mümkün bulunması; başka bir ifadeyle, borçlunun yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda olması gerekir. Gerek borç ve gerekse borçlu bakımından bu koşullar mevcut ise, ortada likid bir alacak bulunduğu kabul edilmelidir.

(HGK'nın 07.06.2006 tarih ve 2006/19-295 E. - 2006/341 K. sayılı ilâmı) Somut olayda likit bir alacaktan bahsedilemeyeceğinden davacı lehine icra inkar tazminatına hükmedilmesi isabetli olmamıştır.

Yapılan açıklamalar ışığında; ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporlarının hüküm kurmaya ve denetime elverişli olmasına, rücuya konu tazminatın anılan ilke ve esaslar ile örtüşecek şekilde olayın oluş şekline ve dosya kapsamına uygun olarak belirlenmesine, davacının ödediği tazminatın ödenen miktar ile sınırlı olmak üzere gerçek zarar miktarı üzerinden kusur oranına isabet eden bedel nispetinde rücu edebilecek olmasına, asıl alacağa ödeme tarihinden itibaren faiz yürütülerek takibe konu asıl alacak ile işlemiş faizin takip talebindeki miktarı geçmeyecek şekilde hüküm altına alınmış olmasına,

tarafların iddia ve savunmaları ile dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin doğru nitelendirilmesine, delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davalı vekilinin icra inkar tazminatı dışında istinaf istemleri yerinde değildir.

Mahkemece, gerekçeli karar başlığında; davacı vekilinin adresinin yazılmamış olması, 6100 sayılı HMK'nın 297/1-b maddesine aykırı olmakla birlikte sonuca etkili olmadığından, kaldırma nedeni yapılmamış ve bu hususa eleştiri getirilmekle yetinilmiştir. Bu nedenlerle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kısmen kabulüne, yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir hususta bulunmadığından; dairemizce davanın esası hakkında HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince düzelterek yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere ;

1-Davalının ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle ESASTAN KISMEN KABULÜNE, Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/02/2022 tarih, 2020/20 Esas ve 2022/124 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince, KALDIRILMASINA,

YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,

a)Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE;

-Gölcük İcra Dairesi'nin 2019/2836 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın kısmen iptali ile takibin 9.756,22-TL asıl alacak, 629,28-TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 10.485,50-TL üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmasına,

-İcra inkar tazminatı talebinin REDDİNE,

b)Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan 5.100,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

c)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca hesaplanan 125,25-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

ç)Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 716,26-TL harçtan peşin harç olarak alınan 128,16-TL nin mahsubu ile 588,10-TL harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına,

d)Davacı tarafından sarf edilen posta masrafları 189,50-TL, bilirkişi ücretleri 1.250,00-TL olmak üzere toplam 1.439,50-TL yargılama giderinin kabul ve red oranına göre 1.422,50-TL'lik kısmının peşin yatırılan 128,16-TL harç ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

e)Hazine tarafından karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davanın kabul - red durumuna göre 1.304,42-TL'nin davalıdan, 15,58-TL'sinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

f)HMK'nın 333.maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine

2-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a)İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harcının hazineye irat kaydına,

b)İstinaf Karar Harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davalıya iadesine,

c)Davalı tarafından yapılan 220,70-TL İstinaf Kanun Yoluna Başvurma harcı ile 69,60-TL posta masrafı olmak üzere toplam 290,30-TL'nin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

ç)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

d)Davalının yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince davalıya iadesine,

e)Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.12/10/2023

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*