Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/1612 K.2022/1692

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; davanın menfi tespit davası olup, davacının eldeki davayla davalının elindeki senetten dolayı borçlu olmadığının tespit edilmesini, Sakarya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2021/5365 Esas sayılı icra dosyası ile davalı Türk Ekonomi Bankası Anonim Şirketi tarafından davacı aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibin başlatılmış olduğunu, davacının davalıya borcunun bulunmadığını, Sakarya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2021/5365 Esas sayılı icra dosyasındaki takip dayanağı olan çek nedeniyle davacının davalı şirkete borcu olmadığının tespit edilmesini, icra dosyasındaki takip ve ödeme emrinin davacı yönünden iptaline, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; arabuluculuk dava şartı yerine getirilmediğini; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını; davaya konu kambiyo senedi bir çek olup, türk ticaret kanunu hükümlerine göre çekte rehin cirosunun yapılmasının mümkün olmadığını; davacı tarafından aynı iddialarla dava açılmış ve derdest olduğunu beyan ile; davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ 30/05/2022 TARİHLİ ARA KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin dava değeri olan 43.402,50 TL üzerinden %15 Teminat (6.510,37-TL) (nakdi/ teminat mektubu) mukabilinde KABULÜ ile; İİK 72/3. Maddesi uyarınca Sakarya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2021/5365 Esas sayılı dosyasına yatan paranın dava değeri olan 43.402,50 TL ile sınırlı olmak üzere takip alacaklısına ödenmemesine, teminat yatırılması halinde icra dosyasına tedbire yönelik müzekkere yazılmasına,

Davacının Sakarya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2021/5365 Esas sayılı dosyasındaki hacizlerin kaldırılmasına yönelik talebinin reddine ... " karar verilmiştir.

Bu karara karşı ihtiyati tedbir talep eden davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati tedbir talep eden davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; takip konusu çek rehin cirosu olarak bankaya verildiğini; bu sebeple, davacının işbu çekten sorumluluğunun olmadığını; işbu çeki bankaya verenin davacı olmadığını beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur. Karşı taraf davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davalı banka iyi niyetli hamil ve son ciranta olduğunu; davaya konu kambiyo senedi bir çek olup, türk ticaret kanunu hükümlerine göre çekte rehin cirosunun yapılması mümkün olmadığını beyan ile; davacı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/555 Esas sayılı 30/05/2022 Tarihli İhtiyati Tedbir Kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

DAVA; menfi tespit istemine ilişkindir.

Talep; ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davalı alacaklının çeke dayalı olarak davalı hakkında Sakarya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2021/5365 E. Sayılı kambiyo senetlerine mahsus ödeme emri ile icra takibi başlattığı, davacının çekin bankaya rehin cirosu ile verildiği gerekçesi ile borçlu olmadığının tespiti ve İİK'nın 72/2. Maddesi uyarınca icra takibinin durdurulmasını talep ettiği, ilk derece mahkemesince İİK'nın 72/3. Maddesi uyarınca icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesine dair ihtiyati tedbir kararı verildiği, karara karşı ihtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Dava; niteliği itibari ile İİK'nın 72-(3) maddesi uyarınca, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.

Bu kapsamda, İİK'nın 72-(3) maddesinde; "İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu belirlemelere göre, eldeki dava icra takibinden sonra açılmış menfi tespit davası olup ancak İİK'nın 72-(3) maddesi kapsamında icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Bunun dışında, takibin veya satış işleminin durdurulması şeklinde ihtiyati tedbire hükmedilemez.

Eldeki uyuşmazlıkta; davalı alacaklı Türk Ekonomi Bankası Anonim Şirketi tarafından Sakarya 2. İcra Müdürlüğü'nün 2021/5365 Esas sayılı icra dosyası ile davacı aleyhine kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibin başlattığı, davacı borçlunun çekin davalı alacaklı bankaya rehin cirosu ile verildiği ve kambiyo senetlerinde rehin cirosunun geçersiz olduğunu ileri sürerek borçlu olmadığının tespiti ve dava devam ederken İİK'nın 72-(2) maddesi uyarınca takibin tedbiren durdurulmasını talep ettiği anlaşılmaktadır.

Dava icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası olup İİK'nın 72-(3) maddesinde, ihtiyati tedbir yoluyla icra takibinin durdurulmasına karar verilemeyeceği açıkça hüküm altına alınmıştır. Bu nedenle icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında icranın durdurulması kararı verilmesi mümkün değil ise de çoğun içinde azı da vardır ilkesi gereğince davacının ihtiyati tedbir talebinin İİK'nın 72-(3) maddesi kapsamında değerlendirilmesi gerekir. İlk derece mahkemesince bu hüküm (m.72/3) uyarınca icra veznesine girecek paranın takip konusu alacağın %15'inden aşağı olmayacak şekilde teminat yatırılması halinde tedbiren alacaklıya ödenmemesine şeklinde karar verilmiş olup dosyadaki delillere göre ilk derece mahkemesi kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.

Karar başlığında; davacı vekili ile davalının adreslerinin yazılmaması ile davacının T.C. Kimlik numarasının gösterilmemesi İİK'nın 260. ve kıyasen uygulanması gereken HMK'nın 391-(2) maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde; usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; İhtiyati tedbir talep eden davacı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden; istinaf başvurusunun esastan reddine, karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; İhtiyati tedbir talep eden Davacının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına,

3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf yolu için yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince esas hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

5-İstinaf eden davacı tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf eden davacıya iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.29/09/2022

.... Başkan .... ¸e-imzalıdır. .... Üye .... ¸e-imzalıdır. .... Üye .... ¸e-imzalıdır. .... Katip .... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*