Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/2102 K.2023/2050

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; huzurda açılan dava konkordato projesi kapsamında çekişmeli alacak davası olup İİK 308/g maddesi gereği harçtan muaf olduğunu, bu nedenle dava açılırken ihtirazi kayıtla harç yatırdıklarını, mahkemece tarafından iadesine karar verilmesini ve bu kararla harcın iade edilmesini talep ettiklerini, davacı banka tarafından Maya Kırtasiye ve Bilgisayar Sistemleri Gıda Temizlik Ürünleri Tic Ltd Şti. lehine Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesi'ne istinaden kredi hesapları açıldığını ve krediler kullandırıldığını, davalı borçlu şirketin açtığı Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/751 Es.

Sayılı konkordato davasında, 23/03/2020 tarihinde konkordato projesinin tasdikine karar verildiğini ve bu kararın 10/04/2020 tarihinde ilan edildiğini, Konkordato Komiserliğine süresinde ibraz edilen 14/01/2020 tarihli alacak bildirim dilekçelerine göre; konkordato kesin mühleti verilen borçlu şirketten kayıt tarihi itibariyle 928.400,10-TL nakit ve 46.690,00-TL gayrinakit olmak üzere toplam 975.090,10-TL alacak kaydının yapılması talep edildiğini.

25/02/2019 kesin mühlet tarihine göre 672.005,99-TL nakit ve 51.175,00-TL gayrinakit alacağın mevcut olduğunu, tasdik edilen konkordato projesinde, davacı bankanın alacak tutarının eksik ve hatalı yer aldığını, itiraz etmelerine rağmen, kredi borçlusu şirketin kabulü üzerine 444.787,14-TL'nin nisaba dahil edildiğini, borçlu tarafından alacağın bir kısmının kabul edilmediğini, tasdik edilen konkordato projesinde ve gerekçeli Mahkeme kararında alacaklarının ne kadarlık kısmının reddedildiği ve taraflarına hangi miktar için dava açmak için süre verildiğinin açıkça belirtilmediğini,

söz konusu alacakların tahsili için İstanbul Anadolu 13. İcra Müdürlüğünün 2019/12240 E. Sy. dosyalarından dava dışı kefiller için ilamsız icra takibi başlatıldığını, tasdik edilen konkordato projesinde ve mahkeme kararında alacaklarının ne kadarlık kısmının reddedildiği belirtilmediğinden, hak kaybına uğramamak ve bir kısmının reddedildiği faraziyesine göre;

davalı borçlu şirketin borç tutarında yine projede yer almayan gayrinakit alacağı için işbu davanın açıldığını, davalı/borçlu tarafça imzalanan Genel Kredi ve Teminat Sözleşmeleri gereğince müvekkili banka defter ve kayıtları kesin ve münhasır delil olduğundan, davacı banka kayıtları üzerinde yaptırılacak keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde de alacağın varlığının tespit olunacağını, tüm bu sebeplerle fazlaya, konkardatoya alacak kaydı yapılmayan alacaklarına ilişkin hak ve alacakları ile faize ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla;

konkordato tasdik kararının verildiği tarih olan 23/03/2020 tarihinden 12 ay ödemesiz 36 ayda ve eşit taksit tarihlerinde, işbu davaya konu alacaklarının bankada bloke edilmesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, taraflar arasında imzalanan sözleşmeler ve icra takibine konu edilen alacağın alacak tutarının, konkordatada kabul edilen alacak olmadığının, dolayısıyla.

25/02/2019 kesin mühlet tarihine göre alacağın ve tasdik edilen konkordato projesi dikkate alınarak, 444.787,14-TL nakit alacaklarının kabul edildiği, 227.218,85-TL Nakit, 46.690,00-TL Gayrinakit alacaklarının ise reddedildiğinin kabulü halinde; davacı bankanın davalı-borçludan konkordatoya alacak kaydı tarihi olan 14/01/2020 tarihi itibarıyla 928.400,10-TL nakit ve 46.690,00-TL gayrinakit olmak üzere toplam 975.090,10-TL alacağının da (konkordato projesinde yer almayan kısım) bulunduğunun tespiti ile bu alacağın da, davalıdan tahsiline (nakit alacakların davalıdan alınarak davacı bankaya ödenmesine,

gayrinakit alacaklarının da, davacı banka nezdinde açılacak faiz getirmeyen bir hesapta depo edilmesine), karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekilinin sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; davacı banka ve davalılar arasında imzalanan Genel Kredi ve Teminat Sözleşmesi (GKTS) ve Kefalete İlişkin Ek Protokole göre.

"Uyuşmazlıkların çözümlenmesinde, Türk Hukuku'nun uygulanacağı ve İstanbul Mahkeme ve İcra Daireleri ile Banka'nın Genel Müdürlüğü'nün bulunduğu yerdeki mahkeme ve icra dairelerinin yetkili olucağını, Kanunen yetkili mahkeme ve icra dairelerinin yetkilerinin saklı olduğunu kabul ederler." şeklinde yetki şartı düzenlendiğini, yetkili mahkeme İstanbul Mahkemeleri olduğundan öncelikle yetkisizlik kararı verilmesi gerektiğini, davalı şirket, davacı ile aralarındaki genel kredi sözleşmesine istinaden kredi kullanmış olup, bir kısım ödemeler yaptığını, konkordato projesi kapsamında da kabul edilen alacak miktarı,

kısmi ödemelerden sonraki miktar olup tasdik kararı ile nisaba dahil edildiğini, bankaca talep edilen meblağın gerçeği yansıtmadığını, bu nedenle çekişmeli alacak söz konusu olmadığını, çekişmeli bir alacağın olmadığı durumda, İİK md. 308/b hükmünün uygulanmasına da hukuken olanak bulunmadığını, şirketin defterleri incelendiğinde; nisaba dahil edilmesi istenen miktarın, kredi bedelinin çok üzerinde olduğu, şirket tarafından yapılmış birtakım ödemelerin kredi bakiyesinden mahsup edilmediği, böylelikle alacağın şirket aleyhinde yüksek gösterildiğinin anlaşılacağını, kaldı ki;

şirketin, bankanın gönderdiği hesap kat ihtarına süresinde itiraz ettiğini, konkordato projesi kapsamında kabul edilen alacak miktarının 444.787,14 TL olup bankanın toplam 975.090,10 TL alacaklı olduğunu iddia ettiği borç miktarının gerçeği yansıtmadığını, şirketin defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapıldığında, şirketin bankaya olan borcunun konkordato projesi kapsamında nisaba dahil edilen miktar ile sınırlı olduğunun tespit edileceğini, tüm bu nedenlerle, çekişmeli bir alacağın varlığı söz konusu olmadığından haksız olarak açılmış bu davanın reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, davacının çekişmeli kalan;

-95.857,91.-TL nakdi alacak ve 36.800,00.-TL gayri nakdi alacağının bulunduğunun tespitine, bu miktarın davalı Maya Kırtasiye ve Bilgisayar Sistemleri Gıda Temizlik Ürünleri Ticaret Limited Şirketi'nin mahkememizin 2018/751 Esas 2020/262 Karar sayılı dosyasında tasdik edilen konkordato projesine dahil edilmesine (yasal çek sorumluluk tutarı riski nedeniyle 36.800,00.-TL'nin davacı banka nezdinde açılacak faiz getirmeyen bir hesapta davalı tarafından depo edilmesine), konkordato yürürlükte bulunduğu sürece hüküm altına alınan alacağın konkordato koşullarına göre,

konkordato ortadan kalktığı takdirde ise hüküm altına alınan alacağın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine (İstanbul Anadolu 13. İcra Dairesinin 2019/12240 sayılı takip dosyası ile tahsilde tekerrür etmemek kaydı ile), fazlaya ilişkin istemin reddine ... " karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; alınan kök rapor ve ek rapor hüküm kurmaya elverişli olmadığını.

14.02.2021 tarihli bilirkişi ek raporunda Sayın bilirkişi tarafımızca talep edilen temerrüt faiz oranlarının, masraf ve vekalet ücreti kalemlerinin talep edilebilir olduğu tespitinde bulunduğunu; hükme esas alınacak tutarlar bu şekilde hesaplanması gerektiğini;yine 14.02.2021 tarihli ek raporda olup davacı bankanın kesin mühlet tarihi itibariyle talep ettiği mahkeme masraf ücretleriyle vekalet ücreti hesaplamaya dahil edilmediğini; bu haliyle raporun kabulünün mümkün olmadığını;

ayrıca bilirkişi raporunda 3.097,04- TL Trio harcamasına ilişkin ileri tarihli alışveriş faturası olduğu ve talep edilebileceği açıkça beliritlmiş olup bu tutarında hesaplamaya dahil edilmesi gerektiğini; huzurdaki dava harçtan muaf olmasına rağmen davacıdan nispi harç alındığını; bu kapsamda da anılan kararın bozulması gerektiğini beyan ile; yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacının talep ettiği dava masraf ve vekalet ücretleri, geçici mühlet tarihi ve kesin mühlet tarihlerin daha sonra başlatılan 15/04/2019 tarihli icra takibi (takip yasağı mevcuttur) ve davaya ilişkin olup, çekişmeli alacak davasına konu olmadığını, alacak kayıt tarihinde talep edilebilir alacak kalemleri geçici mühlet tarihine kadar olan alacaklara ilişkin olduğunu; yerel mahkemece de Trio ALPG harcamasına ilişkin davacının hiçbir belge sunulmadığı gözetilerek hesaplamaya dahil edilmediğini; bu nedenle karar usul ve yasaya uygun olduğunu;

huzurdaki dava, çekişmeli alacak davası olup, yerel mahkemenin gerekçeli kararında belirttiği Sakarya BAM 7. Hukuk Dairesinin 16/04/2021 tarih 2021/683 E., 2021/784 K. Sayılı kararından da görüleceği üzere, dava açılırken peşin nisbi harç alınması gerektiğini beyan ile; davacı tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini, talep ederiz.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/05/2022 Tarih - 2020/395 Esas - 2022/438 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

DAVA; İİK'nın 308-(b) maddesi gereğince çekişmeli alacağa ilişkin alacağın tespiti ve ödenmesi istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacının, 25/02/2019 kesin mühlet tarihine göre 662.005,99 TL nakit, 51.175,00 TL gayri nakit alacağı olduğunu, davalının konkordato dosyasında alacağın sadece 444.787,14 TL'sini kabul ettiği, bakiye kısmın çekişmeli kaldığını belirterek 227.218,85 TL nakit 46.690,00 TL gayri nakit alacağın konkordato projesine dahil edilmesini talep ettiği, davalının davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince bankacı bilirkişiden 14/02/2021 tarihli bilirkişi raporunun alındığı,

raporda davacının kesin mühlet tarihi olan 25/02/2019 tarihi itibariyle 509.363,06 TL nakit, 46.690,00 TL gayri nakit, alacak kayıt tarihi olan 14/01/2020 tarihi itibariyle 687.885,76 TL nakit, 46.690,00 TL gayri nakit alacağı olduğunun belirlendiği, rapora itiraz üzerine 22/09/2021 ve 28/02/2022 tarihli ek raporların alındığı, 28/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda, geçici mühlet tarihi olan 25/09/2018 tarihi itibariyle davacının 546.406,63 TL, kesin mühlet tarihi olan 25/02/2019 tarihi itibariyle 556.597,79 TL, alacak kayıt tarihi olan 14/01/2020 tarihi itibariyle 650.464,37 TL alacağı olduğunun belirlendiği,

ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulü ile 95.857,91 TL nakdi alacak ve 36.800,00 TL gayri nakdi alacağın konkordato projesine eklenmesine karar verildiği, karara karşı davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Uyuşmazlık, davacının, konkordato davasında çekişmeli hale geldiğini ileri sürdüğü alacak miktarının ne kadar olduğu noktasındadır.

İlk derece mahkemesinin gerekçeli kararına göre; hüküm altına alınan alacağın 28/02/2022 tarihli bilirkişi raporuna göre hesaplandığı anlaşılmıştır. İlk derece mahkemesince; anılan raporda 25/09/2018 geçici mühlet tarihine göre hesaplanan 280.198,30 TL BCH alacağı ile 25/02/2019 kesin mühlet tarihine göre hesaplanan 260.446,75 TL kredi kartı alacağı olmak üzere toplam 540.645,05-TL'nin davacı alacağı olarak kabul edildiği ve bu miktardan borçlu şirket tarafından kabul edilerek konkordato nisabına dahil edilen 444.787,14 TL'nin çıkarılması suretiyle hüküm altına alınan çekişmeli alacak miktarına ulaşıldığı görülmektedir.

İİK'nın 288/1. maddesinde, geçici mühletin kesin mühletin sonuçlarını doğuracağı, 294/3. maddesinde de, tasdik edilen konkordato projesi aksine hüküm içermediği taktirde kesin mühlet tarihinden itibaren rehin ile temin edilmemiş her türlü alacağa faiz işlemesinin duracağının hüküm altına alındığı, bu hükümler uyarınca konkordato projesine eklenecek adi alacakların projede aksi hüküm yoksa geçici mühlet tarihine göre hesaplanması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda, ilk derece mahkemesince kredi kartı alacaklarının kesin mühlet tarihine göre hesaplanması doğru olmamıştır. Diğer yandan, kesinleşen icra takiplerinde geçici mühlet tarihine kadarki takip giderleri, işlemiş faiz ve vekalet ücretinin de davacı alacağına eklenmesi gerekmektedir. Davacının varsa çekişmeli alacağının bu şekilde belirlenmesi gerekir.

Davacı, her ne kadar Trio ALPG harcamasının da alacağa eklenmesini talep etmişse de bu harcamaya ilişkin yazılı delil sunamadığından bu alacağa ilişkin istinaf isteminin reddi gerekmiştir.

Bu durumda ilk derece mahkemesince yapılması gereken iş; konkordato projesinde adi alacaklara faiz işleyeceğine dair bir hüküm olup olmadığı belirlenerek bankacı bilirkişiden açıklanan şekilde davacının adi alacaklarının geçici mühlet tarihinde ulaştığı miktarı belirleyen taraf ve mahkeme denetimine uygun ek rapor alınarak oluşacak sonuca göre bir karar vermek olmalıdır.

Açıklanan nedenlerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının; İlk derece mahkemesinin kararına ilişkin İstinaf Başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince kısmen ESASTAN KABULÜNE,

a-Gebze Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 18/05/2022 Tarih - 2020/395 Esas - 2022/438 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

b-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

2-İstinaf Karar Harcının, talebi halinde ve ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

3-İstinaf eden tarafından yapılan İstinaf başvuru giderlerinin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmesine,

4-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362-(1)-g) maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.07/12/2023

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*