Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/2203 K.2023/2184

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalıya verdiği taşıma hizmetleri ve ticari ilişkiden kaynaklı alacakları nedeniyle bir kısım faturalar kestiğini, faturaların Euro cinsi üzerinden düzenlendiğini, davalının faturalara konu borçlarını vadesi geçtikten sonra ve fiili ödeme tarihindeki kurdan farklı olarak ödediğini, faturaların Euro olarak ödenmemesi ve geç ödenmesi nedeniyle 32.579,65-TL cari hesap alacağı doğduğunu, bu bedelin tahsili için faturalar kesildiğini, ancak davalı tarafça iade faturaları düzenlendiğini,

yapılan ihtara rağmen ödeme yapılmaması üzerine Kocaeli İcra Müdürlüğünün 2021/98697 esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe itiraz edildiğini beyan ederek; itirazın iptaline ve %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile uzun süredir olan ticari ilişkilerindeki teamüllerinde TL ile çalıştıkları, kur farkı faturasının ancak düzenlenmiş fatura tutarının tahsil günü geldiğinde, fatura tarihi ile tahsilat tarihi arasında bir kur farkı oluşması durumunda düzenlenebileceği, bunun da ancak faturalama işlemini yabancı para cinsinden düzenleyen ve cari hesap bakiyelerini yabancı para cinsinden takip eden tacirler yönünden söz konusu olabileceği, somut olayda taraf şirketlerin kayıtlarını TL bazında takip ettiğinden yasal olarak kur farkından bahsedilemeyeceği savunmaları ile davanın reddi ve %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Davanın REDDİNE, Davalı vekilinin kötü niyet tazminatı talebinin yasal şartları oluşmaması nedeniyle REDDİNE, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; "öncelikle yerel mahkeme taraflar arasında ödemelerin çek verilmek sureti ile yapıldığına yönelik bir teamülün meydana geldiğini bu sebeple de kur farkı faturasının tahsil edilemeyeceği yönünde tespitte bulunmuştur. Ancak bu değerlendirme bütünüyle yanlıştır zira taraflar arasında böyle bir teamül söz konusu olmadığı gibi ödemelerin çoğu banka hesabına havale/eft şeklinde yapılmaktadır.

Taraflar arasında süregelen ticari ilişki doğrultusunda hizmet, EURO döviz cinsinden verilmiş olup davalı taraf bu hususu en başından beri bilmekte ve kötü niyetli olarak bu duruma itiraz etmektedir. Zira kesilen tüm faturalar EURO üzerinden düzenlenmiş olup dosya kapsamında alınan bilirkişi raporunda da bu husus tespit edilerek kur farkı alacağımız sabit hale gelmiştir.

Ancak Yerel Mahkeme tarafından taraflar arasındaki ticari ilişkiye yönelik teamüller hakkında yanlış bir değerlendirmede bulunulmuştur. Zira Sayın Mahkeme müvekkil şirketin kur farkı talebini, ödemelerin çok sayıda çek ile yapılması ve bu durumun taraflar arasında teamül haline geldiğinin anlaşılması sonucuna dayanarak reddetmiştir. Davalı tarafın bilirkişi raporuna itiraz dilekçesi ekinde sunmuş olduğu çek çıkış bordroları hukuki delil niteliğine haiz değildir.

Mahkeme kabul edilebilir bir gerekçe göstermeden bilirkişi raporu ve müvekkil şirket kayıtlarını hiçe saymıştır.

Yerel mahkemenin gerekçesi isabetsiz olmakla birlikte, dosya kapsamında sunmuş olduğumuz delilleri, ticari defter ve kayıtlarımızı, cari ekstremizi, beyanlarımızı ve alınan bilirkişi raporunu göz ardı etmiştir" beyanı ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne, %20'den az olmamak koşuluyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; "taraflar arasındaki TL cinsi ödemelerin ihtirazi kayıtsız kabulü ve ticari teamül yönünden davacı şirketin geçmiş tarihlerde düzenlemiş olduğu faturalara ilişkin olarak geriye dönük şekilde kur farkı talep etmesi taraflar arasındaki ticari teamüle aykırıdır. TL cinsi çekle ödeme kabul eden alacaklı, kur farkı talebinde bulunamaz. Bilirkişi raporunda, yalnızca fatura kayıtları üzerinden değerlendirme yapılmıştır.

Ancak delil listemizde cari hesap kayıtlarına ve ticari defter kayıtlarına da dayanılmıştır. Taraflar arasındaki ticari ilişkinin devam ettiği dönemde ödemelerin ne zaman, ne kadar tutarda ve ne şekilde yapıldığı hususu bilirkişi tarafından detaylı şekilde incelenmemiş ve değerlendirilmemiştir.

Bilirkişi, müvekkil şirket kayıtlarının tamamını incelediği halde, cari hesaptaki çek ödemelerini Yargıtay içtihatları doğrultusunda ne yazık ki dikkate almamış, raporunda bu hususa yer vermemiştir. Şayet bilirkişi incelemiş olduğu kayıtları detaylı şekilde raporuna yansıtmış olsa idi, tarafımızca ayrıca bu kayıtların sunulmasına ihtiyaç kalmayacaktı.

Kaldı ki, delil listemizde yer alan bu kayıtların dosyaya bilahare sunulması iddia ve savunmanın genişletilmesi olarak değerlendirilemez.

Bilirkişi tarafından eksik inceleme ile taraflar arasındaki ticari teamül ve ödeme şekli değerlendirilmeksizin, yalnızca tek taraflı düzenlenen fatura kayıtları üzerinden rapor hazırlanmış olmasına karşın Yerel Mahkemece haklı itirazlarımızın kabulü ile davanın reddine karar verilmesi usul, yasa ve Yargıtay yerleşik içtihatlarına uygundur" beyanı ile davacı yanın istinaf başvurusunun reddini talep etmiştir.

DELİLLER

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 13/05/2022 tarih, 2021/704 Esas - 2022/300 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; taraflar arasındaki ticari ilişki nedeniyle kesilen faturalardan kaynaklı kur farkı alacağının tahsili istemine ilişkin icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacı tarafından, davalıya taşıma hizmetleri ve ticari ilişkiden kaynaklı alacakları nedeniyle bir kısım faturalar düzenlendiği, faturaların Euro para birimi üzerinden düzenlendiği, davalının faturalara konu borçlarını vadesi geçtikten sonra ve fiili ödeme tarihindeki kurdan farklı olarak ödediği, faturaların Euro olarak ödenmemesi ve geç ödenmesi nedeniyle 32.579,65-TL cari hesap alacağı doğduğu, bu bedelin tahsili için davacı tarafından davalı aleyhine Kocaeli İcra Müdürlüğünün 2021/98697 esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığı, başlatılan takibe davalı tarafından itiraz edildiği,

itiraz üzerine duran takibin devamı için eldeki davanın açıldığı, ilk derece mahkemesince açılan davanın reddine karar verildiği, verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Dosya arasına alınan Kocaeli İcra Müdürlüğünün 2021/98697 esas sayılı dosyasının incelenmesinde; davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine faturaya istinaden 32.579,65-TL alacağın tahsili istemiyle takip başlatıldığı, ödeme emrinin tebliğ edildiği ve borçlu vekilince dilekçe ile borçları olmadığından bahisle itirazda bulunulduğu görülmüştür.

Kur farkı alacağının talep edilebilmesi için taraflar arasında sözleşme bulunması yahut faturaya konu malların döviz karşılığı satılması gerekir. Yabancı para üzerinden kurulan temel ilişkide fatura tarihindeki kur ile ödeme tarihindeki kur arasındaki farkın istenebilmesi için uygulama ya da teamül aranmaz ( Yargıtay 19. HD. 13/03/2019 tarih, 2018/1227 2019/1611 K.).

Diğer yandan yabancı para borcu çek ile ödendiğinde kural olarak kur farkı talep edilemez (" Davacı tarafından düzenlenen faturaların Amerikan Doları cinsinden olduğu görülmekle kural olarak kur farkı istenebilmesi mümkün ise de; dava konusu uyuşmazlıkta davalının çekle ödemede bulunduğu hususunda bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Çek bir ödeme vasıtası olup, döviz üzerinden düzenlenmesi mümkün olduğu gibi, bedel hanesi verildiği andaki döviz satış kuru üzerinden hesap edilerek de doldurulabilir. Buna rağmen, ödemeyi Türk Lirası üzerinden çek olarak kabul eden davacının bu aşamadan sonra kur farkı isteyemeyeceğinin kabulü gerekirken..." Yargıtay 19. HD. 13/03/2019 tarih, 2018/1227 2019/1611 K.).

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 08.12.2020 tarih, 2020/2682 Esas, 2020/5731 Karar sayılı Kararında; "Dava, kur farkı ve cari hesaptan kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir. Taraflar arasındaki sözleşmede kararlaştırılan bedel yabancı para cinsinden olup, davacı, alacağının tahsili için davalı tarafından verilen TL cinsinden düzenlenen çekleri teslim almış olmakla, çekin bir ödeme aracı olması nedeniyle çek üzerindeki bedel dışında herhangi bir kur farkı talep edemez. Davacı tüm alacağının bu bedel üzerinden ödenmesini kabul etmiş bulunmaktadır. Bu nedenle davanın reddi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Eldeki davada; davacının ticari defterlerinde davacının davalıdan ticari ilişki nedeniyle olan alacaklarının tahsilatlarının çek ile yapıldığı, davacının TBK 99. Maddesi uyarınca ödemeleri Türk Lirası olarak kabul ettiği, davalı tarafından çok sayıda Türk Lirası bedelli çek verilmek sureti ile ödemelerin yapıldığı, bu durumun taraflar arasında teammül haline geldiği,

tüm dosya kapsamı toplanan deliller ,alınan bilirkişi raporu, bilirkişi raporu ekinde yer alan ve çekle ödemeleri gösterir muavin defter kayıtları ve taraflar arasında kur farkı alacağının talep edilebilmesi için sözleşme bulunmadığının birlikte değerlendirilmesi neticesinde, davacının davalıdan kur farkı isteyemeyeceği anlaşılmakla, ilk derece mahkemesince açıklanan tüm bu neden ve gerekçelerle davanın reddine şeklinde karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı, hukuki değerlendirme ve varılan sonucun yerleşik Yargıtay İçtihatlarına ve Daire'mizin uygulamalarına da uygun olduğu,

yapılan tahkikatın yeterli ve ilk derece mahkemesi gerekçesinin davacının istinaf nedenlerini karşılar nitelikte bulunduğu anlaşıldığından, davacının istinaf nedenleri yerinde görülmemiştir.

Gerekçeli karar başlığında; taraf vekillerinin adresinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davacının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; davacının istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 269,85-TL istinaf karar harcından, istinafa gelirken peşin alınan 80,70-TL'nin mahsubu ile kalan 189,15-TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

8-Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 25/12/2023

... Başkan ... ¸e-imzalıdır

... Üye ... ¸e-imzalıdır

... Üye ... ¸e-imzalıdır

... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*