Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/2334 K.2022/2191

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacıya ait şantiye konteynerinde bazı evrakların bulunduğunu ve anılan yerde 11/04/2022 tarihinde kapının açık olduğunu, şirkete ait genel kurul toplantı ve müzakere defteri ve pay defterinin içinde bulunduğu çantanın yerinde bulunmadığını beyan ederek; davacıya ait Genel Kurul Toplantı ve Müzakere Defteri ile Pay Defteri hakkında zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Davanın reddine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ticari defter ve belgelerin zayi olması durumunun zaten saklama yükümlülüğünün istisnası bir durum olduğunu, hırsızlık eyleminin varlığı karşısında saklama yükümlülüğüne uyulmadığından, şirket merkezi dışında muhafaza edildiğinden bahisle zayi belgesi verilmesi talebinin reddedilemeyeceğini belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

DELİLLER

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 16/09/2022 tarih, 2022/236 Esas - 2022/491 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, 6102 sayılı TTK' nın 82. maddesinin 7. fıkrasına dayalı olarak açılmış zayi belgesi verilmesi istemine yöneliktir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

6102 sayılı TTK'nın 82/7 maddesine göre; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine zayi belgesi verilmesini isteyebilir. Madde metninde yangın, su baskını veya yer sarsıntısı ibarelerinden sonra yer alan "gibi" sözcüğüyle benzer olayların kastedildiği, ziya haline ilişkin sınırlı sayıda bir düzenleme getirilmediği anlaşılmaktadır (Yargıtay 11. H.D. 2016/4865 E. 2017/2800 K.10.05.2017).

Öte yandan, tacirin, anılan yasa maddesinden yararlanabilmesi için bir taraftan ticari defterlerin ve belgelerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur. Mücbir nedenlerin ispatı, bunu iddia eden tacire aittir. İleri sürülen mücbir nedenin dayandığı olayların defter ve belgelerin yok olması veya elden çıkması sonucunu doğuracak nitelik ve yoğunlukta olup olmadığı araştırılmalı ve irade dışında defter ve vesikaların tamamen veya kısmen kaybı yahut yok olması sonucu oluştuğunda mücbir neden kabul edilmektedir. Davacı tutmak ve saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgeleri özenle korumakla yükümlüdür.

İlk derece mahkemesince; "... davacı tarafın beyanları, getirtilen bilgi ve belgeler ile tüm dosya kapsamından, davacı 11/04/2022 tarihinde müvekkilinin Orhan Mah. Şanlısoy Sk. Osman Topal Stadyumu Karşısı İzmit Kocaeli adresindeki şantiyesinde bulunan genel kurul defteri ve pay defterleri zayi olduğundan zayi belgesi verilmesini talep etmiş olup, TTK' nun 82. maddesi uyarınca her tacirin ticari defterlerini sınıflandırılmış bir şekilde 10 yıl saklamakla yükümlü olduğu,

TTK nun 82/7 maddesi uyarınca bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler, yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebileceği, ticaret sicilinden gelen yazı cevabında, davacı şirketin adresinin Ömerağa Mah. Fethiye Cad.

Sabri Ekmen Sk. No 14 Kat 4 D 16 İzmit Kocaeli olduğu, yangının meydana geldiği adresin Orhan Mah. Şanlısoy Sk.

Osman Topal Stadiumu Karşısı İzmit Kocaeli olduğu, davacı şirkete ait genel kurul ve pay defterlerinin şirket merkezi dışında başka bir adreste bulunmasını gerektiren makul bir gerekçe olmadığı ve tacirin defterlerini muhafazada gerekli dikkat ve özeni göstermediği (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 20.03.2018 tarihli 2016/9698 E, 2018/2147 K sayılı ilamı), ticari defter ve belgelerin muhafaza edileceği yerin şirket merkezi olması gerektiği, davacının TTK'nun 82. maddesi uyarınca defterlerin saklanmasında gerekli dikkat özen ve ihtimamı göstermediği (Yargıtay 11. Hukuk Dairesi 03.07.2017 tarihli 2015/13372 E, 2017/1346 K sayılı ilamı),

şirket için mühim olan genel kurul ve pay defterlerinin konteyner tipi yapıda saklayarak, basiretli tacir gibi davranmadığı, davacı tacirin basiretli bir tacir olarak ticari defter ve belgelerini şirket merkezinde muhafaza etmesi ve korunması için gerekli tedbirleri alması gerektiği, davacı şirketin özenle muhafaza etmediği defter ve belgelerinin kaybı nedeniyle zayi belgesi isteyemeyeceği ..." gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş olup, gerekçelerin dosya kapsamı delillerle usul ve yasaya uygun ve yerinde olduğu, davacının özen yükümlülüğünü yerine getirmediği,

davacının basiretli tacir gibi davranmadığı anlaşılmakla davanın reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön olmadığı ve davacı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır.

Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, davacının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; davacının istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

8-Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda miktarı itibariyle KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.12/12/2022

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*