Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/2353 K.2024/111

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ... plakalı araç için zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlendiğini, sigortalı aracın trafik kazası geçirdiğini, kaza tutanağında sürücünün olay yerini terk ettiğinin belirtildiğini, davacının hasar sebebiyle dava dışı Unico Sigortaya 20.614,21-TL ödeme yaptığını, rücuen tazmin amacıyla Sakarya 3. İcra Müdürlüğünün 2021/1637 dosyasıyla takip başlatıldığını, borçlunun itirazının üzerine takibin durduğunu, arabuluculukta anlaşmanın sağlanamadığını, itirazın iptalini, takibin devamını, davalının %20'si oranında icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Davanın REDDİNE ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; "olay yeri terkin rücu sebebi olarak kabul edilmesinin asıl amacı, sürücülerin alkol, uyuşturucu madde etkisinde, ehliyetsiz araç sürmesinin önüne geçilerek, bu değerlendirme / tespitlerin yapılabilmesi amacıyla alkol raporu ve kaza tespit tutanağı düzenlenmesini sağlamaktır.

Nitekim yaralamalı kaza olmasa dahi olay yerinin terk edilmesi halinde sigorta şirketinin rücu sebebi bulunduğu, Ankara Bölge Adliye Mahkemesinin 20.05.2021 tarihli ( 26. Hukuk Dairesi, E. 2019 / 318, K. 2021 / 920) kararıyla sabittir.

Kazaya sebep olan araç sürücüsünün / işletenin "bedeni hasara" neden olmadığı gerekçesiyle sorumlu tutulmaması, güven ve iyiniyet esasına dayanan sigorta sözleşmelerinin mahiyetiyle çelişir nitelikte olup; kabul edilemez (Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi, E. 2019 / 1267, K. 2020/116, T. 5.2.2020 - Yargıtay 17. Hukuk Dairesi, E. 2019 / 1846, K. 2020 / 7366, T.

19.11.2020), ZMMS Genel Şartları uyarınca kaza ister maddi zarara ister bedensel zarara neden olsun sürücünün olay yerini terk etmiş olması halinde sigorta şirketinin üçüncü kişilere yapmış olduğu ödemeleri sigortalısına rücu edebileceği düzenlenmiştir. Türkiye Sigortanın zarar görene ödediği tazminatı, kazanın ardından olay yerini terk ettiği somut delillerle sabit olan sigortalısına rücu etme hakkı bulunmasına rağmen.

Mahkemece "rücu sebebine" ilişkin hatalı değerlendirme yapmak suretiyle mevzuata aykırı şekilde kurulan hüküm, hukuka ve hakkaniyete aykırılık teşkil etmektedir" beyanı ile yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22/06/2022 tarih, 2022/210 Esas - 2022/1245 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; davacı trafik sigortacısı tarafından dava dışı üçüncü kişiye, reklam panosuna verilen zarar nedeniyle ödenen bedelin olay yeri terk nedenine dayalı olarak davalı sigortalıdan rücuen tahsili amacıyla davalı sigortalı hakkında başlatılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir

İlk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmiş karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; taraflar arasında ... plakalı araç için zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi düzenlendiği, sigortalı aracın trafik kazası geçirdiği, kaza sonrası düzenlenen kaza tutanağında sürücünün olay yerini terk ettiğinin belirtildiği, davacının hasar sebebiyle dava dışı Unico Sigortaya 20.614,21-TL ödeme yaptığı, yapılan ödemenin davalıdan rücuen tazmini amacıyla davacı tarafından davalı aleyhine Sakarya 3. İcra Müdürlüğünün 2021/1637 dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığı, başlatılan takibe davalı tarafından itiraz edilmesi üzerine eldeki davanın açıldığı, ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verildiği, verilen karara karşı davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, sigortalı araç sürücüsünün, kazadan sonra olay yerini terk nedeniyle rücu koşullarının oluşup oluşmadığı ve davacının talep ettiği rücu miktarının yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Bilindiği üzere, 2918 sayılı KTK'nın 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.

Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır.

Somut olayda, davacı ile davalı arasında tanzim edilen Karayolları Mororlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası 03/12/2018 tanzim tarihlidir. Bu nedenle rücu şartlarının belirlenmesinde 01/06/2015 tarihinde yürürlüğe giren Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının nazara alınması gereklidir.

Sigorta Genel Şartlarından Sigortanın, sigortalıya rücu hakkı " B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması Ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili madde "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.

Verilen bilgiler ışığında, ZMSS Genel Şartları'nın B.4.f maddesinde bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde rücu edilebileceğinin düzenlendiği, kazaya neden olan davacıya sigortalı aracın sürücüsünün yaralanması olmadığı halde olay yerinden ayrıldığı,

sürücünün hiçbir şekilde olay yerini terk etmemesi yada ZMSS Genel Şartlarının B.4.f maddesinde düzenlenen hangi zorunlu sebeple olay yerinden ayrıldığını somut delillerle ispatlaması gerektiği, somut olayda davacı sigortacının davalı sigortalısına karşı olay yerini terk nedenine dayalı olarak ilke olarak rücu edebileceği, ilk derece mahkemesince tarafların delilleri toplandıktan sonra rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, oluşmuşsa miktarı hususlarında değerlendirme yapıldıktan sonra karar verilmesi gerektiği anlaşıldığından, davacının istinaf itirazının kabulüne karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Gerekçeli karar başlığında; davacı ve vekilinin adreslerinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir. Açıklanan tüm bu gerekçelerle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE,

2-SAKARYA ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 22/06/2022 tarih, 2022/210 Esas ve 2022/1245 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,

5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.22/01/2024

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*