Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2022/500 K.2022/860

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde özetle; 05/09/2021 ödeme tarihli, 120.000,00-TL bedelli senetten dolayı karşı taraftan 120.000,00-TL alacaklı olduğunu belirterek ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... ihtiyati haciz talebinin reddine ... " karar verilmiştir. Bu karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece eksik inceleme ile hatalı karar verildiğini öncelikle; bahse konu ihtiyati haciz başvurularının kambiyo senedine dayalı bir başvuru olup kambiyo senedi 05.09.2016 vadeli 120.000,00 TL bedelli bir senet olmakla gerekçeli kararda vade kısmı için 05.09.2021 tarihi yazılarak maddi hataya düşüldüğünü;

mahkemece, zaten kesinleşmiş bir icra takibinin bulunduğu ve bu nedenle buradan haciz tatbik edilebileceği, bu nedenle ihtiyati hacizde hukuki yararın olmadığını beyan edilmesinden görüleceği üzere bahse konu icra dosyası dikkatli şekilde incelenmediğini, kesinleşmiş olarak bahsedilen dosya şuanda feragat nedeniyle kapalı durumda olup ayrıca müvekkil şirket o dosyanın tarafı olmadığını, hukuki yarar yokluğu şeklindeki gerekçenin isabetsizliğini, kararın reddi sonrası dosya borçlusunun herhangi bir mal kaçırması ve alacağın tahsil edilememesi halinde hukuka aykırı karar hasebiyle zarara uğrayacaklarını beyan ederek,

yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

DELİLLER

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi 23/11/2021 Tarih - 2021/239 D.iş - 2021/243 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep , kambiyo senedine dayalı ihtiyati haciz istemine ilişkindir.

Mahkemece; ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş olup, hüküm ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf edilmiştir.

İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; ihtiyati haciz talep edenin, 05/09/2021 ödeme tarihli, 120.000,00-TL bedelli senetten dolayı karşı taraftan 120.000,00-TL alacaklı olduğunu belirterek ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ettiği, ilk derece mahkemesince talebin hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddine karar verildiği, verilen karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Eldeki davada, ilk derece mahkemesince; ihtiyati haciz talep edenin kambiyo senedinin yasal hamili olduğu, borcun vadesinin geldiği, karşı tarafın müracaat borçlularından olduğu ancak karşı taraf hakkında Kocaeli İcra Dairesinin 2018/33479 esas sayılı dosyasında iş bu dosya ile aynı kambiyo senedine dayalı kesinleşmiş bir icra takibinin bulunduğu,talep edenin bu dosya kapsamında haciz işlemi yapma yetkisinini bulunduğu bu nedenle de ihtiyati haciz talep edebilmek için hukuki yarar bulunmadığı ve yasal şartların oluşmadığı anlaşıldığından talebin reddine şeklinde karar verilmişse de verilen kararın usul ve yasaya aykırı olarak yanılgılı kanaatle verildiği anlaşılmıştır.

İcra ve İflâs Kanunu'nun ihtiyati haczi düzenleyen İİK’nın 257. maddesinde ihtiyati haciz talebine ilişkin iki hukukî sebep yer almaktadır. Birincisi, vadesi gelmiş (muaccel) bir para borcunun ödenmemesi hâlinde uygulanması gereken İİK’nın 257/I. hükmüdür. İkincisi ise vadesi gelmemiş (muaccel) bir alacak için öngörülen İİK’nın 257/II’deki kuraldır. İcra ve İflâs Kanunu'nun 257. maddesinin 1. fıkrası uyarınca “Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.” Bu hükme göre, bir para alacağının vadesinin gelmesi hâlinde alacaklı ihtiyati haciz talebinde bulunabilecektir.

İcra ve İflâs Kanunu'nun 258. maddenin 1. fıkrası uyarınca, “…Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur…” Bu hükme göre, alacaklı alacağının varlığı ile birlikte alacağın vadesinin geldiği veya alacağının vadesi gelmemişse, İİK’nın 257/II hükmündeki sebeplerin varlığı hakkında mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermek zorundadır. Daha açık bir anlatımla; sadece alacağın varlığı, ihtiyati haciz kararı verilmesi için yeterli veya tek şart değildir. İhtiyati haciz kararı verilebilmesi için kesin bir ispat aranmamakta ise de özellikle hukukî bir işlem söz konusu olduğunda, alacağın varlığının ve muaccel olduğunun yazılı bir belgeye veya belgeler zincirine dayanması tercih edilmesi gereken bir seçenektir.

İhtiyati haczin yasal koşulları açısından alacağın varlığı, miktarı ve muacceliyeti hususlarının kesin ispatından ziyade yaklaşık ispat kuralının gözetilmesi gerektiğinden; yaklaşık ispata ve sunulan belgelere göre alacağın varlığı, miktarının tespiti ve muacceliyet hususunda kanaat edinilmesinin yeterli olduğu ileri sürülebilir ise de; yaklaşık ispat ölçütünde; mahkemede oluşması gereken kanaatin; alacağın varlığı ve muacceliyetini basit bir ihtimalden ziyade kuvvetle muhtemel göstermesi ve kanaat olması gerekir.

Ayrıca yaklaşık ispat koşulunun somut olayda bulunması tek başına ihtiyati haczin yasal koşullarının oluşması için yeterli değildir. Bir hakkın mahkeme nezdinde ileri sürülebilmesi hukuki yarar şartının bulunmasına, talep edilen mahkeme kararının korunmaya değer üstün menfaatin hukuki güvence altına alınması açısından gerekli olmasına bağlıdır. İhtiyati haciz bir takip işlemi olmayıp ihtiyati tedbir gibi geçici hukuki korumadır.

İstem sahibinin alacağının; kesin haciz yetkisinin elde edilme aşamasına kadar tahsil riskinin ortadan kaldırılması yönünde korunmaya değer geçici hukuki koruma kapsamında üstün hukuki yararı olmalıdır. Hukuki yararın somut olayda bulunup bulunmadığının ve bir hakkın mahkeme nezdinde ileri sürülmesinin karşı tarafa verebileceği muhtemel zarara karşı, hak sahibinin korunmaya değer menfaatinin üstün tutulabilmesinin yasal şartlarının tespitinde; hak sahibinin mahkemeye ulaşım hakkı, hak arama hürriyeti ve hukuki dinlenilme vs. haklarının özüne dokunmaksızın hak ve nesafet kuralı, menfaatler dengesi ölçütlerinin de nazara alınması gereklidir.

Dosyanın incelenmesinden; talebin dayanağının 02/01/2016 tanzim tarihli, 05/09/2021 vade tarihli 120.000,00-TL bedelli bono olduğu, bononun lehdarının ihtiyati haciz isteyen Rgh İnş Ltd. keşidecisinin ... olduğu, düzenleme yerinin Gebze olduğu, bononun keşideci tarafından vadesinde ödenmediği, borçluya yapılan başvuruların da karşılıksız kaldığı, borçlunun mallarını kaçırma ihtimali bulunduğu ve alacak rehin ya da başka bir şekilde teminat altında da olmadığından,

alacağın tahsili tehlikeye düştüğünden, borçlunun mal kaçırma ve adres değiştirme ihtimali gözetilerek mahkemece uygun görülecek teminat karşılığında, borçlunun, borca yeter miktarda taşınır ve taşınmaz mallarının, 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczinin talep edildiği, talebin mahkemece reddine karar verildiği, yerel mahkemece ret gerekçesinde; ihtiyati haciz talep edenin kambiyo senedinin yasal hamili olduğu, borcun vadesinin geldiği,

karşı tarafın müracaat borçlularından olduğu ancak karşı taraf hakkında Kocaeli İcra Dairesinin 2018/33479 esas sayılı dosyasında iş bu dosya ile aynı kambiyo senedine dayalı kesinleşmiş bir icra takibinin bulunduğu,talep edenin bu dosya kapsamında haciz işlemi yapma yetkisinini bulunduğu bu nedenle de ihtiyati haciz talep edebilmek için hukuki yarar bulunmadığı ve yasal şartların oluşmadığı anlaşıldığından talebin reddine şeklinde karar verildiği görülmüş ise de.

Kocaeli İcra Dairesinin 2018/33479 esas sayılı dosyasının incelenmesinde, bu dosyada takibin takibe konu senedin cirantası olan Bayram Türel tarafından senedin keşidecisi ...'e karşı başlatıldığı, ihtiyati haciz talep eden Rgh. Makine Ltd. Şirketi ile belirtilen takibin ilgisinin irtibatının olmadığı, bu nedenle de yukarıda etraflıca belirtildiği şekilde talep sahibi Rgh. Makine Ltd.

Şirketinin vadesinde ödenmeyen bono nedeniyle ihtiyati haciz istemekte hukuki yararının bulunduğu anlaşılmış, mahkemece talebin bu minvalde yeniden değerlendirilip talep hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi için kararın kaldırılması gerektiği anlaşılmıştır.

Karar başlığında; haciz talep eden vekilinin adresinin yazılmaması İİK'nın 260. ve kıyasen uygulanması gereken HMK'nın 391-(2) maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir. Açıklanan tüm bu gerekçelerle; hüküm ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle kabulüne, diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-İhtiyati haciz talep eden vekili ilk derece mahkemesinin kararına ilişkin istinaf başvurularının 6100 sayılı HMK'nın 353-(1)-a)-6) maddesi gereğince; yukarıda açılanan hususlara ilişkin olmak üzere ESASTAN KABULÜNE, 2-KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 23/11/2021 tarih, 2021/239 D.İş ve 2021/243 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,

5-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine, 6-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359-(3) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine, 7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına, İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi. 25/04/2022

... Başkan-... ¸e-imzalıdır ... Üye-... ¸e-imzalıdır ... Üye-... ¸e-imzalıdır ... Katip-... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*