Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/1119 K.2023/1083

: 2- ...(...) - ... : 3- ...(T.C. NO:...) - ...

VEKİLİ

Av ...- ...

İHTİYATİ TEDBİRE

İTİRAZ EDEN/

DAVALI

SINIRLI SORUMLU 37 NOLU SAKARYA VİB OTOBÜSÇÜLER MOTORLU TAŞIYICILAR KOOPERATİFİ - ...

VEKİLİ

Av. ...- ...

DAVA TÜRÜ

Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali)

TALEP

İhtiyati Tedbire İtiraz

DAVA TARİHİ : 05/01/2022

KARAR TARİHİ : 23/06/2023

KR. YAZIM TARİHİ : 17/07/2023

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacılar vekili 27/12/2022 tarihli ihtiyati tedbir talebi üzerine mahkemece 28/12/2022 tarihli ara karar ile ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, davacılar İbrahim Çamoğlu Tur. Nak. ve Taş. Tic. Ltd. Şti. ve ... ve ...'ın davalı kooperatif üyeliklerinin devamı süresince Sınırlı Sorumlu 37 Nolu Sakarya Vib Otobüsçüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi nezdinde üyeler arasında eşitlik gözetilerek çalıştırılmalarına, talebin ve kararın mahiyetine ve dosya kapsamına nazaran taktiren teminat alınmasına yer olmadığına şeklinde karar verilmiştir.

Davalı vekili 28/12/2022 tarihli ihtiyati tedbir kararının yasada ön görülen şekilde infaz edilmediği için kendiliğinden kalkmış sayıldığını zira ihtiyati tedbir kararlarının icrasında ya icra müdürlüğünün ya da yazı işleri müdürlüğünün yetkili olduğunu, kararın icrasını bu iki organdan biri tarafından gerçekleştirilmesinin ve bunun talep üzerine yapılmasının gerekli olduğunu, somut olayda davacı tarafça bu doğrultuda usulünce yapılmış bir talep ve infaz bulunmadığından tedbir kararının kendiliğinden kalktığını, dosya kapsamında aynı konuda iki tedbir kararı verildiğini,

mahkeme 03/06/2022 tarihli tedbir kararının aynı konuda olup bu karar itiraz üzerine mahkemece kaldırıldıktan sonra istinaf dairesince (mahkemenin itirazın kabulüne dair kararının) kaldırılarak 03/06/2022 tarihli tedbir kararının tekrar canlandırıldığını, bu haliyle süreçte tekrarlayan talep üzerine aynı konuda ikinci kez tedbir kararı verildiğini, bu durumun hukuki belirsizlik oluşturduğunu, kararda üyeler arasında eşitlik vurgusu yapılarak çalıştırılma öngörülmesinin belirsiz olduğunu, davalının hangi kritere göre kararı icra edeceğinin açık olmadığını,

28/12/2022 tarihli tedbir kararının dava konusu ile uyumlu olmadığını ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ 25/01/2023 TARİHLİ ARA KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Mahkememizin 28/12/2022 tarihli ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın reddine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı/Sınırlı Sorumlu 37 Nolu Sakarya Vib Otobüsçüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tedbir kararının türü ve kapsamı belirsiz olup ihtiyati tedbirin türünün belirtilmesi de kanuni bir zorunluluk iken verilen ihtiyati tedbir bu şartı da sağlamadığını, itirazlarının tamamı değerlendirilmeden itirazın reddine ilişkin ara karar kurulmuş, itirazın reddine ilişkin 13.02.2023 tarihli ara kararın gerekçesinde itirazların ne sebeple reddedildiğine ilişkin bir gerekçe yazılmamış hatta verilen tedbir kararının dava konusu ile ilgili olmadığına dair itirazları gerekçeli kararda taleplerin özetlendiği bölümde dahi zikredilmediğini, tedbir kararı davanın konusu ile ilgisi bulunmadığını,

ihtiyati tedbir sebebi bakımından yaklaşık ispat koşulu sağlanmadığı, ilk derece mahkemesi davacıların kooperatif bünyesinde çalıştırılmadığı kabulüyle 28.12.2022 tarihli tedbir kararı verildiği, ihtiyati tedbir kararının verilebilmesi için tedbiri talep eden tarafın tedbir sebebini belirtmesi ve haklılığını yaklaşık olarak ispat etmesi gerektiği, görülen dava kapsamında davacıların kooperatif bünyesinde çalıştırılmadığına ilişkin bir delil bulunmadığı,

ilk derece mahkemesi davacıların beyanlarını peşinen kabul ederek kooperatif bünyesinde çalıştırılmadıklarını kabul ettiği, bu şekilde ihtiyati tedbir kararı verilmesi hukuka aykırı bulunduğunu beyan ederek, yerel mahkeme 13.02.2023 tarihli ihtiyati tedbir kararına itirazın reddi ve talep konusunu oluşturan ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına karar verilmesi verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/22 Esas 25/01/2023 tarihli ara kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Genel Kurul Kararının İptali (Kooperatif Genel Kurul Kararının İptali) istemine ilişkindir. Talep; ihtiyati tedbir kararına itirazın reddi kararının ve ihtiyati tedbir kararının kaldırılması istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince; "... Mahkememizin 28/12/2022 tarihli ihtiyati tedbir kararına yapılan itirazın reddine ..." karar verilmiş karara karşı davalı/Sınırlı Sorumlu 37 Nolu Sakarya Vib Otobüsçüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacılar vekilince 27/12/2022 tarihinde ihtiyati tedbir talep edilmesi üzerine, mahkemece 28/12/2022 tarihli ara karar ile ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, davacılar İbrahim Çamoğlu Tur. Nak. ve Taş. Tic. Ltd.

Şti. ve ... ve ...'ın davalı kooperatif üyeliklerinin devamı süresince Sınırlı Sorumlu 37 Nolu Sakarya Vib Otobüsçüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi nezdinde üyeler arasında eşitlik gözetilerek çalıştırılmalarına, talebin ve kararın mahiyetine ve dosya kapsamına nazaran taktiren teminat alınmasına yer olmadığına karar verildiği, verilen bu karara karşı itiraz edilmesi üzerine, bu sefer mahkemece; yapılan itirazın reddine karar verildiği, verilen karara karşı davalı/ aleyhine ihtiyati tedbir talep eden vekilince istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır. dair karar verilmiştir.

İhtiyati tedbir; 6100 Sayılı HMK'nın 389 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Davanın açılmasıyla hüküm arasında geçen zaman içinde müddeabihin çeşitli şekillerde istenmeyen değişikliklere maruz kalması veya maruz bırakılması mümkündür. Bu değişiklikler sonucu davanın sonunda elde edilecek hükmün icrası, mümkün olmayabilir veya çok güçleşebilir. İşte ortaya çıkan bu tehlikeyi bertaraf etmek amacıyla ihtiyati tedbir kurumu kabul edilmiştir.

HMK'nın 389. maddesinde, ihtiyati tedbirin şartları düzenlenmiş olup, söz konusu maddede; meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı ya da tamamen imkansız hale gelebileceği veya gecikmesinde sakınca bulunması yahut ciddi bir zararın ortaya çıkacağı endişesi bulunan haller, genel bir ihtiyati tedbir sebebi veya şartı olarak kabul edilmiştir. Bu şartlardan birisinin mevcudiyeti halinde, mahkemece, uyuşmazlık konusu taşınmaz hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilecektir.

İhtiyati tedbirde asıl olan ihtiyati tedbire esas olan bir hakkın bulunması ve bir ihtiyati tedbir sebebinin ortaya çıkmasıdır. Bunlar ihtiyati tedbirin temel şartlarını oluştururlar. Maddede bu iki hususa yer verilmiş, ihtiyati tedbire ilişkin hak ve özellikle ihtiyati tedbir sebebi genel olarak belirtilmiştir. Tedbir talebinin kabulü veya reddi bir kısım genel ilkeler konularak hakime bırakılmış, ancak ihtiyati tedbirin uyuşmazlık konusu hakkında verileceğini düzenlemiştir.

İhtiyati tedbire esas olan hakkında iyi belirlenmesi gerekir. Taraflar arasında çekişmeli olan şey veya yargılama konusunu oluşturan hak, aynı zamanda tedbirin konusu hakkı da oluşturacaktır. Kanun ''uyuşmazlık konusu hakkında'' diyerek bu hususa vurgu yapmıştır (madde 389/1). Ancak özellikle dikkat edilmesi gereken husus, diğer geçici hukuki korumaların alanına giren konularda ihtiyati tedbire karar verilmemesidir. Bu sebeple, para alacakları konusunda özel ve istisnai durumlar dışında asıl geçici hukuki koruma ihtiyati hacizdir. Keza, diğer özel hükümlerde açıkça farklı bir geçici hukuki korumadan bahsedilmişse, bu durumda da o çerçevede bir karar verilmeli, ihtiyati tedbir kararı verilmemelidir.

Eldeki davada; davacılar İbrahim Çamoğlu Tur. Nak. ve Taş. Tic. Ltd. Şti. ve ... ve ...'ın davalı kooperatif üyeliklerinin devamı süresince Sınırlı Sorumlu 37 Nolu Sakarya Vib Otobüsçüler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi nezdinde üyeler arasında eşitlik gözetilerek çalıştırılmalarının dava süresince ihtiyati tedbir yoluyla talep edildiği, mahkemece de ihtiyati tedbir talebinin, davacıların davalı kooperatifte halen aktif üye oldukları gerekçesiyle kabulüne ve ihtiyati tedbire yapılan itirazın da reddine şeklinde karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.

Karar başlığında; davacı şirketin, davacı ve davalı vekillerinin adreslerinin ayrıca ara karar yazım tarihinin yazılmaması İİK'nın 260. ve kıyasen uygulanması gereken HMK'nın 391-(2) maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Tüm bu açıklamalara, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak, ihtiyati tedbire itiraz eden/davalının istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; ihtiyati tedbire itiraz eden/davalının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına,

3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf yolu için yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince esas hükümle birlikte yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi. 23/06/2023

... Başkan ... ¸e-imzalıdır

... Üye ... ¸e-imzalıdır

... Üye ... ¸e-imzalıdır

... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*