Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/1196 K.2023/948

:Av. ... - ...

DAVA

Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 11/11/2021

KARAR TARİHİ : 08/06/2023

KR. YAZIM TARİHİ : 08/06/2023

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili Sakarya Tüketici Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde özetle. Müvekkili ...'in babası ...

T.C kimlik numaralı müteveffa ...'in Denizbank A.Ş Kocaali Sakarya şubesinde yapılan kredi sözleşmesinin tarafı olduğunu, davalı şirket tarafından müteveffa ...'in tarafı olduğu kredi sözleşmesi ve tarım-üretici karttan doğan borçları, altsoy mirasçısı olan müvekkilinden talep ettiğini, kredi sözleşmesinin imza edildiği 08/12/2020 tarihlerinde 75 yaşın üstünde olan müteveffanın kredi ve tarım-üretici kartı kullanabilmesi için banka aracılığıyla hayat sigortası vb. Sözleşmelerinin de akdedilmesi gerektiğini,

ancak davalı banka tarafından hayat sigortası vb. Sözleşmelerinin de akdedilmesi gerekliliği hususunda müteveffaya herhangi bir bilgilendirme ve aydınlatma yapılmadığını, müvekkilinin Kocaeli 5. Noterliği'nin 09/07/2021 tarihli 14675 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalı şirketin taleplerine itiraz ettiğini ve sigorta, kredi ve diğer sözleşmelerle ilgili bilgilerin kendisine bildirilmesini talep ettiğini, ilgili banka tarafından herhangi bir bilgilendirme yapılmadığını, açıklanan nedenlerle davalı aleyhine açılan menfi tespit davasının kabulünü,

müvekkilinin davalı bankaya davaya konu kredi sözleşmesinden kaynaklanan hiçbir borcunun bulunmadığının tespitini, davaya konu sözleşmeden kaynaklanan borcun müvekkilinden tahsilini engeller mahiyette ve muhtemel icra takiplerinin durdurulması amacıyla ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davada Tüketici Mahkemesinin görevli olmadığını, davacı ile davalı arasında ticari kart sözleşmesi ve genel kredi sözleşmesi imzalandığını, davacının tüketici sıfatına haiz olmadığını, görevli Mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, aynı zamanda tüketici uyuşmazlığı arabuluculuk başvurusu gerçekleştirildiğini, ticari uyuşmazlığa ilişkin arabuluculuk başvurusu gerçekleşmesi gerektiğini, davacının 75 yaş üzerindeki murisin hastalıklarının olduğuna ilişkin iddiasını kanıtlayacak herhangi bir belge sunmadığını,

murisin banka nezdinde işlem yapmasını engelleyecek bir durumu var ise buna ilişkin sağlık raporunun olması gerektiğini, ancak murisin raporu olmadığını, kısıtlanmadığını ve vasi atanmadığını, bankanın kredi kullanana hayat sigortası yaptırmakla yükümlü olmadığını, kaldı ki alacağın teminat altına alınması amacıyla hayat sigortası yapılmasının bankanın lehine bir durum olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Sakarya Tüketici Mahkemesi 10/03/2022 tarih 2021/531 Esas 2022/103 Karar sayılı görevsizlik kararı ile dosya mahkememize gönderilmiş, mahkememizin 2022/680 Esas sırasına kaydedilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Davanın Reddine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; emsal kararda açıklandığı üzere, davalı banka karşısında sözleşmenin zayıf tarafı konumunda olan müteveffa bir takım sözleşme ve hukuki işlemler nedeniyle büyük meblağlarda borçlar altına girmiş ve hak kayıpları yaşama tehlikesi oluşmuştur. Mevcut durumda davalı bankanın bilgilendirme yükümlülüğünü ihlal ettiği görülmektedir.

Mahkemece verilen kararda bu durumun göz ardı edilmesi ayrıca davalı bankaca bilgilendirme yapıldığı açık olarak ispat edilmemiş iken bankaya hiçbir kusur yüklenmeden red kararı verilmesi ve davalı şirket tarafından murisin yasal mirasçıları arasından tabiri caizse seçim yapılarak yalnızca müvekkil ...'e yöneltilen talepler usule ve yasaya aykırılık teşkil etmektedir.

Davalı lehine karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi gereğince maktu vekalet ücretinin takdiri gerekir. Davalı lehine olan vekalet ücreti nispi hesaplanarak takdir edildiğini, tüm bu hususlar göz ardı edilmesi, eksik ve yetersiz bilirkişi raporu dikkate alınarak hatalı karar verildiğini beyan ederek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

Davacı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davalı vekilinin istinaf taleplerinin reddine, usul ve yasaya uygun yerel mahkeme kararının onanmasına karar verilmesini beyan ve talep etmiştir.

DELİLLER

Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi 16/02/2023 tarih, 2022/680 Esas - 2023/115 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; Menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkemece; davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. 1-Kamu düzeni yönünden yapılan incelemede;

492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre. "Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (2. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15. md.). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30. madde hükmü uygulanır [16-(4) md.]. Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21. md.).

(1) sayılı tarifede yazılı nispi karar ve ilâm harcının 1/4 ü peşin alınır (28. md.). Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz.

6100 sayılı HMK.'nun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır (30. md.). Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.). HMK.'nun 120-(1) maddeye göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Harçlarla ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkindir.

Davanın açılması harca tâbi usuli bir işlemdir. Harçlar Kanunu harç alınması veya tamamlanmasını tarafların isteklerine bırakmamış, değinilen yönün mahkemece kendiliğinden gözetilmesini ve harcın yatırılmaması halinde ise ne gibi işlemler yapılacağını 30. ve 32. maddelerinde hükme bağlanmıştır.

Somut olayda; davacı tarafından 81.420,00-TL yönünden borçlu olmadığının tespiti istemine dayalı dava açıldığına göre, bu şekli ile davanın harca esas değerine göre 81.420,00--TL üzerinden nisbi olarak alınması gerekmektedir.

İncelenen dosyada; davanın tüketici mahkemesi sıfatıyla başlıklı dava dilekçesiyle açıldığı, herhangi bir harç ödenmeden açıldığı, sonrasında görevsizlik kararı ile Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmiş Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi 2022/680 Esası ile davaya bakmış olduğu ve Mahkemece eksik olan başvuru ve peşin harç yargılama sırasında ikmal ettirilmediği anlaşılmıştır.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30 ve 32. maddelerine göre, yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Bu nedenle, mahkemece dava değeri üzerinden alacağına ilişkin eksik kalan nispi peşin harcın tamamlatılması, yargılamaya daha sonra devam edilmesi gerektiğinden bu husus gözetilmeksizin karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Karar kamu düzenine ilişkin bu eksiklik nedeniyle kaldırılmıştır.

2-Kaldırma nedenlerine göre, davalının istinaf nedenleri bu aşamada incelenmemiştir.

Gerekçeli karar başlığında; davacı vekili ve davalının adreslerinin yazılmaması 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kamu düzeni nedeniyle kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.4 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Kamu düzeni nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.4 maddesi gereğince Sakarya Asliye Ticaret Mahkemesi 16/02/2023 tarih, 2022/680 Esas - 2023/115 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

2-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,

4-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

5-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Davacı hakkında düzenlenen 02/05/2023 tarihli ve 179,90 TL bedelli harç tahsil müzekkeresinin iptaline, mahkemesince işlem yapılmaksızın geri istenilmesine,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi. 08/06/2023

... Başkan ... ¸e-imzalıdır

... Üye ... ¸e-imzalıdır

... Üye ... ¸e-imzalıdır

... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*