Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/2078 K.2023/1812

tarihli ek karar

NUMARASI

2022/183 D.İş Esas - 2022/183 D.İş Karar

İHTİYATİ HACİZ

TALEP EDEN :... - ...

VEKİLİ

Av. ... - ...

İHTİYATİ HACZE

İTİRAZ EDEN

... IMO NIMARALI M/V ... GEMİSİ DONATANI SKY PETROL MADENCİLİK İNŞ. NAK. SAN. TİC. LTD. ŞTİ. - ...

VEKİLİ

Av. ... - ...

TALEP

İhtiyati Haciz

TALEP TARİHİ :01/07/2022

KARAR TARİHİ :09/11/2023

KR. YAZIM TARİHİ :09/11/2023

İstinaf incelemesi için Dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talebinde bulunan alacaklı vekili talep dilekçesinde Müvekkil şirket, dünya çapında gemilere yakıt tedariki ile iştigal eden bir şirkettir. Aleyhine ihtiyati haciz talep edilen... IMO numaralı, ..., “...” isimli gemiye temin edilen yakıtlar nedeni ile aşağıda tarih ve dökümü belirtilen 6 adet fatura tahtında toplam 182.078,00.-USD tutarında alacak doğduğunu, toplam 182.078,00.- USD aleyhine ihtiyati haciz talep edilen ...

IMO numaralı, ..., “...” gemisinin işleteni ACM PETROL ÜRÜNLERİ TİCARET LTD.ŞTİ. tarafından ihtiyati haciz talebine konu gemiye farklı tarihlerde yakıt tedarik edilmesi için müvekkiline başvurulduğunu ve yakıt talep formları düzenlendiğini, Müvekkil şirket tarafından ihtiyati haciz talep edilen ...

IMO numaralı, ..., “...” gemisine temin edilen yakıtlar, gemi mührü ve kaptan imzasıyla gemiye teslim edildiğini, müvekkil şirket, temin ettiği yakıt sebebiyle ihtiyati haciz talep edilen ...

IMO numaralı, ..., “...” isimli gemiden toplam 182.078,00.-USD tutarında alacaklı olduğunu, htiyati hacze konu ettikleri mahkeme ilamından dolayı olan vekalet ücreti alacağını tahsil edemediklerini, borçluların mal kaçırma ihtimallerinin olduğunu belirterek ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince 05/07/2022 tarihli karar ile; "... 1-Talepte bulunan vekilinin ihtiyati haciz talebinin KABULÜNE; -6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1363. Maddesi gereğince 10.000 Özel Çekme Hakkı tutarı karşılığı 222.563,00-TL'nin mahkememiz veznesine depo edilmesi veya aynı tutarda banka teminat mektubu ibraz edilmesi koşulu ile 182.078,00.-USD alacak miktarı ile sınırlı olmak üzere ... IMO numaralı, ..., “...” isimli geminin İHTİYATİ HACZİNE, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İhtiyati haciz kararına itiraz eden vekili itiraz dilekçesi ile; kiracının yapmış olduğu eylemlerden dolayı itiraz edenin sorumlu olup olamayacağı konusunda uyuşmazlık bulunduğunu, geminin işletilmesinden kaynaklanan tüm sorumluluk kiracıda olduğuna dair kira sözleşmesinde hüküm bulunmadığını, kiracının yapmış olduğu alışveriş sonrasında malikin sorumlu olmasının mümkün olmadığını, bunun denetiminin de mümkün olmadığını, alışveriş sonrasında itiraz edene haber de verilmediğini, kira sözleşmesi ile gemiyi kiraladıklarını, geminin maliki olduklarından dolayı ve aralarındaki kira sözleşmesinden dolayı yakıt,

işçilik masrafları vs. tüm giderlerden kiracı ACM'yi sorumlu tutulması gerektiğini beyan ederek ihtiyati hacze itiraz talebimizin kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince 17/08/2022 tarihli ek karar ile; "...İhtiyati hacze yapılan itirazın kabulü ile; Mahkememizin 2022/183 D. İş - 2022/183 karar sayılı ihtiyati haczin KALDIRILMASINA,..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; S.K.Y Petrol Madencilik İnş. Nak. San. Tic. Ltd. Şti.'nin gemisine tedarik edilen yakıttan dolayı sorumlu olduğunu, TTK'nın "ihtiyati haczin kullanılması" başlıklı 1369. maddesinin Türkiye'nin taraf olduğu 1993 sayılı Cenevre Sözleşmesi çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini, zaman Çarteri Sözleşmelerinde yakıt alacaklarının kiracı üzerine bırakılacak olmasının kararlaştırılmasının, 3. kişileri bağlamadığını, belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

İhtiyati hacze itiraz eden vekili tarafından istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi verilmemiştir.

DELİLLER

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin (Denizcilik İhtisas Mahkemesi Sıfatıyla) 04/07/2023 tarihli ek karar, 2022/183 D.İş Esas - 2022/183 D.İş Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz istemine yöneliktir. İlk derece mahkemesi 05/07/2022 tarihli Ara kararı ile,"....Talepte bulunan vekilinin ihtiyati haciz talebinin kabulüne; -6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1363. maddesi gereğince 10.000 Özel Çekme Hakkı tutarı karşılığı 222.563,00-TL'nin mahkememiz veznesine depo edilmesi veya aynı tutarda banka teminat mektubu ibraz edilmesi koşulu ile 182.078,00-USD alacak miktarı ile sınırlı olmak üzere ... IMO numaralı, ..., “...” isimli geminin ihtiyati haczine,.." karar vermiş, karara karşı, karşı taraf vekilinin itiraz etmesi üzerine,

"....

BAM kaldırma kararı doğrultusunda Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla değil Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla itirazın değerlendirilmesi yapılmış ve gemi malikinin İstanbul Anadolu 3. İcra Dairesinin 08/08/2018 tarih ve 2015/36 iflas yazısı gereği 20/09/2018 tarihinden itibaren malik/donatanı S.K.Y Petrol Madencilik İnşaat Nakliye Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, somut uyuşmazlıkta ihtiyati hacze konu olan faturalarda yakıtın geminin kiracısı olan ACM Petrol Ürünleri Ticaret Limited Şirketi'ne verildiği, anılan kiracının müzekkere cevabına göre geminin maliki olmadığı,

TTK 1369/1.b maddesi gereğince deniz alacağı doğduğunda geminin kiracısı olan ACM Petrol şirketinin ihtiyati haczin uygulandığı sırada da bu borçtan sorumlu olup, geminin malikinin S.K.Y petrol şirketi olduğu tespit edilmiş olmakla, aleyhe ihtiyati haciz talep edenin TTK hükümlerine göre sorumluluğu bulunmadığından ihtiyati haciz kararına yapılan itirazın değerlendirilmesinde de ihtiyati haczin yerinde olmadığı kanaatine varılarak ihtiyati haczin kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir..." şeklindeki gerekçeyle, İhtiyati hacze yapılan itirazın kabulü ile.

Mahkemenin 2022/183 D. İş - 2022/183 Karar sayılı ihtiyati haczin kaldırılmasına, karar verilmiş karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, geminin ihtiyati haczinin şartlarının bulunup bulunmadığı, ihtiyati haciz tarihi itibariyle geminin malikinin gemi alacağı borçlusu olup olmadığı, ihtiyati haczin kaldırılmasının gerekip gerekmediği noktasındadır.

6102 sayılı TTK'nın İhtiyati haciz hakkının kullanılması başlıklı 1369- maddesinde,"

MADDE 1369- (1) Hakkında deniz alacağı ileri sürülen her geminin ihtiyaten haczi;

a) Deniz alacağı doğduğunda geminin maliki olan kişi, ihtiyati haczin uygulandığı sırada da bu borçtan sorumlu olup geminin maliki ise; veya

b) Deniz alacağı doğduğunda geminin kiracısı olan kişi, ihtiyati haczin uygulandığı sırada da bu borçtan sorumlu olup geminin maliki ise; veya

c) Deniz alacağı gemi rehni, gemi ipoteği veya gemi üzerinde aynı nitelikteki bir ayni yükümlülük ile teminat altına alınmış ise; veya

d) Uyuşmazlık geminin mülkiyetine veya zilyetliğine ilişkin ise; veya

e) Alacak, 1320 nci madde uyarınca gemi alacaklısı hakkı veriyorsa, mümkündür.

(2) Birinci fıkrada sayılanların dışındaki gemilerin ihtiyati haczi; haczin uygulandığı sırada gemiler bu deniz alacağından dolayı sorumlu olan bir kişiye ait ise ve alacak doğduğunda bu kişi;

a) Üzerinde deniz alacağı doğmuş olan geminin maliki veya

b) Kiracısı veya tahsis olunanı ya da taşıtanı ise, mümkündür.

(3) Geminin mülkiyetine veya zilyetliğine ilişkin uyuşmazlıklarda, sadece bu uyuşmazlığın konusu olan gemi hakkında ihtiyati haciz kararı verilebilir.hükmü yer almakta olup, deniz alacağı hakkında ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için TTK’nın 1369. maddesinin 1/b bendi uyarınca deniz alacağının doğumu sırasında geminin kiracısı olan kişinin, ihtiyati haczin uygulandığı sırada da bu borçtan sorumlu ve geminin maliki olması gerekir.

Konuya ilişkin Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin kararlarında da işaret edildiği üzere; deniz alacağı hakkında ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için TTK’nın 1369. maddesinin 1/b bendi uyarınca deniz alacağının doğumu sırasında geminin kiracısı olan kişinin, ihtiyati haczin uygulandığı sırada da bu borçtan sorumlu ve geminin maliki olması gerekir.( Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2013/9834 E., 2013/14699 K. sayılı ilamı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2013/9731 esas 2013/13860 karar sayılı ilamı)

Somut ... yukarıdaki açıklamalar ile birlikte değerlendirilecek olursa; İhtiyati haciz talep eden tarafın, 01.11.2018 ile 03.12.2019 tarihleri arasında düzenlediği, “...” isimli gemiye temin edilen yakıtlar nedeniyle adı geçen gemiye ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

Dosyaya sunulan belgelerden anılan yakıtların alıcısının ACM Petrol Ürünleri Tic. Ltd. Şti. olduğunun yazılı olduğu, dosyaya gelen Kocaeli Bölge Liman Başkanlığının 12.01.2023 tarihli yazı cevabına göre; anılan geminin 20.09.2018 tarihinde SKY Petrol Madencilik İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından cebri icra yoluyla satın alındığı anlaşılmıştır.

Karşı taraf vekili tarafından dosyaya sunulan “Gemi Kiralama Sözleşmesi”ne göre 01.10.2018 tarihinden itibaren iki yıllığına adı geçen geminin SKY Petrol Madencilik İnş. Nak. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından ACM Petrol Ürünleri Tic. Ltd. Şti.’ye kiralandığı, talebe konu yakıtların ACM Petrol Ürünleri Tic. Ltd.

Şti. tarafından kira süresi içinde alındığı görüldüğünden, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2013/9834 E., 2013/14699 K. ile aynı dairenin 2013/9731 esas 2013/13860 karar sayılı ilamlarında da belirtildiği üzere; deniz alacağı hakkında ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için TTK’nın 1369. maddesinin 1/b bendi uyarınca deniz alacağının doğumu sırasında geminin kiracısı olan kişinin, ihtiyati haczin uygulandığı sırada da bu borçtan sorumlu ve geminin maliki olması gerekir.

Dayanılan deniz alacağının doğduğu tarihte anılan yakıtların alıcısı olan ACM Petrol Ürünleri Tic. Ltd. Şti.’nin ihtiyati haciz talep tarihinde anılan geminin maliki olmadığı, dolayısıyla ihtiyati haczin şartlarının TTK’nın 1369. maddesinin 1/b bendi uyarınca somut olayda oluşmadığı anlaşıldığından ilk derece mahkemesinde verilen ihtiyati haczin kaldırılmasına dair ek karar yerindedir.

Karar başlığında; dava tarihi, karar yazım tarihi, taraf ve vekillerinin adresinin yazılmaması İİK'nın 260. ve kıyasen uygulanması gereken HMK'nın 391-(2) maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir. Açıklanan nedenlerle, ihtiyati haciz talep eden alacaklı tarafın istinaf sebepleri yerinde olmadığından HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ek kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılması nedeniyle ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353-(1)-b)-1) maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep eden alacaklının İSTİNAF BAŞVURUSUNUN ESASTAN REDDİNE,

2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken harç peşin alındığından, yeniden alınmasına yer olmadığına,

3-İstinaf Kanun Yoluna Başvurma Harcının hazineye gelir kaydına,

4-İstinaf kanun yoluna başvuru için yaptığı masrafların, istinaf eden taraf üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan, istinaf avansından kullanılmayan kısmın HMK'nın 333. maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-Gerekçeli kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

8-Dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.

09/11/2023

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*