Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/2289 K.2023/1786

:2-...(T.C.No:...) - ... :3-...(T.C.No:...) - ...

VEKİLİ

Av. ...- ...

DAVA

Menfi Tespit

DAVA TARİHİ :11/10/2021

KARAR TARİHİ :07/11/2023

KR. YAZIM TARİHİ :07/11/2023

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Kocaeli İcra Dairesi'nin 2021/122731 Esas sayılı dosyasına konu senedin dayandığı temel borç ilişkisine konu edimin yerine getirilmemesi nedeniyle bedelsiz olduğunu, senedin icra dairesine ibraz edilmediğini, iyi niyetli üçüncü kişi yaratılmaya çalışıldığı için ciro silsilesininde hukuka aykırılık bulunduğunu beyan ederek;

çek lehtarı ...'nın, ...'nın yetkilisi olduğu şirketin, davacı ...'ın ve davacının yöneticisi olduğu Mümsan Taş Orman Ürünleri İnşaat Otomotiv Metal Gıda Nakliyat Ticaret ve Sanayi Limited adlı şirketin ticari defterlerinin, fatura ve makbuzlarının getirtilerek taraflar arasında akdedilen mal alım-satım sözleşmesinde kararlaştırılan edimlerin davalı yanlarca itfa edilmediğinin bu sebeple ilgili çekin ''bedelsiz'' olduğunun ve davacının davalı yanlara karşı borçlu olmadığının tespit edilmesini ve %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalının iyi niyetli üçüncü kişi olduğunu, çekin karşılıksız olduğunu, çekin Mümsan şirketine ait olmadığını, kambiyo senedinin mücerretlik ilkesi gereğince sebepten müjerret olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Davanın REDDİNE ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davacı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece yapılan yargılama esnasında toplanılması talep olunan bilgi ve belgelerin toplanılmadığını, bununla birlikte yerel mahkemenin uygun gördüğü kısıtlı miktardaki delil dikkate alınarak hazırlanan bilirkişi raporuna itirazları dikkate alınmaksızın esasa dayanak olduğunu ve eksik rapor üzerinden hüküm kurulduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur. Davacı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; yerel mahkemece verilen hükmün yerinde olduğunu belirterek; davalının haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

KOCAELİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİnin 30/05/2023 tarih, 2021/526 Esas - 2023/313 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; menfi tespit istemine ilişkindir. Mahkemece; davanın reddine karar verilmiş olup, hüküm davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. 1-Kamu düzeni yönünden yapılan incelemede;

492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine göre. "Yargı işlemlerinden bu kanuna bağlı (1) sayılı tarifede yazılı olanları, yargı harçlarına tabidir (2. md.). Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı işlemlerden değer ölçüsüne göre nispi esas üzerinden, işlemin nevi ve mahiyetine göre maktu esas üzerinden alınır (15. md.). Noksan tespit edilen değerler hakkında 30. madde hükmü uygulanır [16-(4) md.]. Yargı harçları (1) sayılı tarifede yazılı nispetler üzerinden alınır (21. md.).

(1) sayılı tarifede yazılı nispi karar ve ilâm harcının 1/4 ü peşin alınır (28. md.). Yargılama sırasında tespit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o oturum için yargılamaya devam olunur, takip eden oturuma kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz.

6100 sayılı HMK.'nun 150. maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın işleme konulması noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır (30. md.). Yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz (32. md.). HMK.'nun 120-(1) maddeye göre de davacı, yargılama harçlarını mahkeme veznesine yatırmak zorundadır. Harçlarla ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkindir.

Davanın açılması harca tâbi usuli bir işlemdir. Harçlar Kanunu harç alınması veya tamamlanmasını tarafların isteklerine bırakmamış, değinilen yönün mahkemece kendiliğinden gözetilmesini ve harcın yatırılmaması halinde ise ne gibi işlemler yapılacağını 30. ve 32. maddelerinde hükme bağlanmıştır.

Somut olayda; davacı tarafından davalı aleyhine Kocaeli İcra Dairesi'nin 2021/122731 sayılı takip dosyası üzerinden 75.000,00-TL asıl alacak, 2.202,74-TL işlemiş faiz ve 7.500,00-TL çek tazminat olmak üzere toplam 84.702,74-TL üzerinden başlatılan icra takibine konu çek ile ilgili olarak borçlu olmadığının tespiti talebiyle eldeki davanın maktu peşin harç yatırılarak açıldığından, bu şekli ile harcın, asıl alacak, işlemiş faiz ve çek tazminatı miktarının tamamı üzerinden nisbi olarak alınması gerekmektedir.

Mahkemece, dava değerine göre işlemiş faiz alacağından kaynaklı eksik peşin harç yargılama sırasında ikmal ettirilmemiştir. 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 30 ve 32. maddelerine göre, yargı işlemlerinden alınacak harçlar ödenmedikçe müteakip işlemler yapılmaz. Bu nedenle, mahkemece dava değeri üzerinden işlemiş faiz alacağına ilişkin eksik kalan nispi peşin harcın tamamlatılması, yargılamaya daha sonra devam edilmesi gerektiğinden bu husus gözetilmeksizin karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. Karar kamu düzenine ilişkin bu eksiklik nedeniyle kaldırılmıştır.

2-Kaldırma nedenlerine göre, davacının istinaf nedenleri bu aşamada incelenmemiştir.

Mahkemece, gerekçeli karar başlığında; davalılar vekillerinin adreslerinin yazılmamış olması, 6100 sayılı HMK'nın 297/1.b maddesine aykırı olmakla birlikte sonuca etkili olmadığından, kaldırma nedeni yapılmamış ve bu hususa eleştiri getirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan tüm bu gerekçelerle; diğer istinaf nedenlerinin bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, kararın açıklanan gerekçeler doğrultusunda kamu düzeni nedeniyle kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a.4 maddesi gereğince; dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Kamu düzeni nedeniyle Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 30/05/2023 tarih, 2021/526 Esas ve 2023/313 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA,

2-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

3-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf karar harcının talebi halinde ve ilk derece mahkemesi tarafından istinaf edene iadesine,

4-İstinaf eden tarafından istinaf başvurusu için yapılan giderlerin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından yargılama giderleri içinde değerlendirilmesine,

5-Kararın 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362/1-g maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oybirliği ile KESİN olarak karar verildi.07/11/2023

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*