Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/728 K.2023/733

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle; Türkiye Garanti Bankasına A.Ş. Sultanbeyli Çarşı Şubesi/İstanbul'a ait 21/04/2020 keşide tarihli, keşide yeri İstanbul olan, 8009694 seri numaralı 70.000,00-TL bedelli çekten dolayı karşı taraftan 67.775.00-TL alacaklı olduğunu, çek bedelinin vadesinde ödenmediğini, bankaya ibraz edilen çek'in karşılıksız oluğunu belirterek ihtiyati haciz kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.

İlk derece mahkemesince 17/11/2022 tarihli karar ile; "... İhtiyati haciz talebinin KISMEN KABULÜ ile ;

Alacak miktarının % 15'i oranında nakdi teminatın mahkeme veznesine depo edilmesi yada teminat mektubu ibraz edilmesi halinde borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslar üzerindeki hak ve alacaklarının borca yetecek miktarının İcra ve İflas Kanunu'nun 257 maddesi gereğince İHTİYATEN HACZİNE,

Alacaklı ihtiyati haciz kararının verildiği tarihten itibaren on gün içinde Kocaeli İcra Dairesinden kararın infazını talep etmediği takdirde İcra İflas Kanunu' nun 261. Maddesi gereği kararın kendiliğinden kalkacağına ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İhtiyati haciz kararına itiraz edenler vekili itiraz dilekçesinde özetle; müvekkillerinin mersis adreslerinin İstanbul olup, ihtiyati haciz kararının yetkisiz mahkemece verildiğini, bu nedenle yetkiye itiraz ettiklerini beyan ederek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... Borçlu vekilinin ihtiyati hacze yaptığı itirazının yetki yönünden kabulü ile, -Mahkememizin 17/11/2022 tarihli 2022/286 değişik iş - 2022/286 karar sayılı ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalıların ihtiyati haciz kararına itiraz etmekte hukuki yararı yoktur. Kocaeli mahkemelerinin yetkili olduğunu, borca itirazın haksız ve kötüniyetli olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur. İhtiyati haciz kararına itiraz edenler vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, ayrıca ihtiyati hacze konu çek bedeli ödenmiş olup bu nedenle ödenmiş çeke ilişkin ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğini belirterek; haksız istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/12/2022 tarih, 2022/286 D.İş Esas - 2022/286 Karar sayılı ek kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, karşılıksız çek nedeniyle ihtiyati haciz kararı verilmesine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, "...17/11/2022 tarihli ara kararı ile,İhtiyati haciz talebinin KISMEN KABULÜ ile ; alacak miktarının % 15'i oranında nakdi teminatın mahkeme veznesine depo edilmesi yada teminat mektubu ibraz edilmesi halinde borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslar üzerindeki hak ve alacaklarının borca yetecek miktarının İcra ve İflas Kanunu'nun 257 maddesi gereğince İHTİYATEN HACZİNE..." karar verilmiş, karara karşı, karşı taraf vekilinin itirazı üzerine 06/12/2022 tarihli ara kararı ile, "...

Somut olayda; ihtiyati hacze dayanak belgenin, keşidecisi Mir Kağıt San ve Tic Ltd. Şti. olan Garanti Bankası Istanbul Sultanbeyli Çarşı Şubesine ait, lehdarı Ef Gıda Tem Ürn. San Tic Ltd Şti, hamili ihtiyati haciz talep eden şirket olan, 8009694 seri numaralı, 21/04/2020 tarihli, keşide yeri Istanbul, 70.000,00 TL bedelli çektir.

Talep konusu çekin keşide yeri ve itiraz eden şirketlerin adresi İstanbul ili olup; muhatap banka da Sultanbeyli/İSTANBUL'DUR. Kambiyo senetlerinden doğan alacaklar, aranacak alacaklar niteliğinde olduğundan, bu alacaklar için 6098 sayılı TBK.'nun 89-(1) (818 sayılı BK.'nun 73/1.) hükmü uygulanamaz. Kambiyo alacaklısı kendi yerleşim yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunamaz; ancak, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde; borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yerinde, ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabilir. Borçluların yerleşim yeri de "İstanbul" ilidir.

Aleyhine ihtiyati haciz kararı verilenler ihtiyati haciz kararına süresi içinde itiraz etmişler ve itiraz üzerine duruşma açılarak itiraz sebepleri değerlendirilmiştir. İhtiyati haciz kararına itiraz borca, teminata ve yetkiye itiraz şeklinde sınırlı olarak yapılmaktadır. İhtiyati haciz kararına itiraz eden borçlular mahkemenin yetkisine etmişlerdir.

Borçlu olarak gözüken her iki şirketin adresinin adresinin Istanbul olduğu İstanbul Ticaret Odası kayıtlarında anlaşılmakla yetkiye ilişkin itirazın kabulüne karar verilerek mahkememizin 17/11/2022 tarihli ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." şeklindeki gerekçeyle, borçlu vekilinin ihtiyati hacze yaptığı itirazının yetki yönünden kabulü ile mahkemenin 17/11/2022 tarihli 2022/286 D.İş - 2022/286 Karar sayılı ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiş karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

İİK'nın 265. maddesine göre ihtiyati haciz kararına itiraz halinde mahkeme iki tarafı davet edip gelenleri dinledikten sonra itiraz hakkında karar verir. Yani itirazın duruşmalı incelenmesi yasal zorunluluktur. Taraflar gelmediği takdirde dahi yokluklarında karar verilmesi gerektiğinden bu husus da şerh verilmek suretiyle taraflarına tebliği gerekir. İşbu usuli işlemlerin tamamlanmasından sonra da itiraz hakkında karar verilir. Mahkemece bu yönden duruşma açılmış, usuli işlemler yapılmış ve itirazla ilgili istinafa konu edilen işbu nihai ek karar verilmiştir.

İİK'nın 265. maddesine göre "borçlu kendisi dinlenmeden verilen verilen ihtiyati haczin dayanağı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı....yedi gün içinde mahkemeye itiraz edebilir...". Burada itiraz üzerine incelemeyi yapacak ve karar verecek mahkeme, ihtiyati haciz kararını veren mahkemedir.Adı geçen mahkemece ihtiyati haciz kararı verildiğinden itiraz hakkında da karar vermek görevi söz konusu mahkemeye aittir. Dosya kapsamı ile itiraz tarihi gözetildiğinde itirazın 7 günlük yasal süresi içinde ve usulüne uygun olarak yapıldığı anlaşılmıştır.

İİK'nın 258. maddesinde ihtiyati hacze aynı kanunun 50. maddesine göre yetkili mahkeme tarafından karar verileceği belirtilmiş, yine adı geçen kanunun 50. maddesinde ise ihtiyati hacizde yetkili mahkemenin belirlenmesi hususunda HMK'nın yetkiye ilişkin hükümlerine atıfta bulunulmuştur. HMK'nın 6. maddesinde genel yetkili mahkemenin davalının ikametgahı mahkemesi olduğu belirtilmiştir. HMK'nın 10. maddesinde de.

"Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir." denilmiştir. TBK'nın 89. maddesinde "Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ve sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde, bunların dışındaki bütün borçlar ise doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde ifa edilir." şeklinde düzenleme yapılmıştır.

Çeke dayanan alacaklar yönünden istenen ihtiyati haciz kararlarını vermeye yetkili mahkemeler; borçlunun yerleşim yeri, ödeme yeri, ödeme yeri belirtilmemişse muhatap bankanın bulunduğu yer, çekin keşide yeri, keşide yeri gösterilmemiş olan çekte keşidecinin ad ve soyadının yanında yazılı olan yer (TTK'nın 781/2-3. maddesi) ve ihtiyati haciz istenen keşideci, lehtar, ciranta ve avalistlerden herhangi birinin yerleşim yeri mahkemelerdir. Çekin ödeme için ibrazından sonra çekin niteliği ve kambiyo hukukundan kaynaklanan alacağın niteliği değişmez.

Dosya kapsamına göre ihtiyati haciz kararına konu çekin keşide yerinin İstanbul, borçlu/muterizin yerleşim yerinin/adresinin İstanbul ve muhatap bankanın adresinin de İstanbul olduğu yani hiçbirinin Kocaeli olmadığı anlaşıldığından ayrıca, hamilin çek borçlusunu takip ve çeki ibraz zorunluluğu bulunması sebebiyle yetkili mahkemenin genel yetki kuralları uyarınca İstanbul mahkemesi olduğu, Kocaeli mahkemesinin yetkili olmadığı, TBK'nın 89. maddesi hükümlerinin somut olaya uygulanmasının mümkün olmadığı,

bu nedenle de itiraz edenin yetki itirazında haklı olduğu sonuç ve kanaatine varıldığından ve yetki itirazının esasa ilişkin diğer itiraz sebeplerinden önce incelenmesi gerektiğinden işbu ihtiyati haciz kararına yetki yönünden yaptığı itirazının kabulüne ve mahkemece verilen ihtiyati haciz kararının itiraz eden yönünden yetkisizlik nedeniyle kaldırılmasına karar vermek gerektiği,

ilk derece mahkemesince de belirtilen yasal gerekçelere uygun şekilde muteriz/borçlu yönünden yetki itirazının kabulüne ve itiraz eden yönünden söz konusu ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına dair ek karar verilmiş olması nedeniyle istinaf edilen ek kararın usul ve yasaya aykırı bir yönünün olmadığı, hukuka uygun olduğu anlaşılmakla ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekilinin istinaf sebepleri haklı görülmemiştir.

Mahkemece, karar başlığında; taraf vekillerinin adreslerinin yazılmamış olması, İİK'nın 260. maddesine aykırı olmakla birlikte sonuca etkili olmadığından, kaldırma nedeni yapılmamış ve bu hususa eleştiri getirilmekle yetinilmiştir. Açıklanan nedenlerle, ihtiyati haciz talep eden alacaklı tarafın istinaf sebepleri yerinde olmadığından HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince ek kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğunun anlaşılması nedeniyle ihtiyati haciz isteyen alacaklı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; ihtiyati haciz talep edenin istinaf başvurusunun ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi uyarınca alınması gereken 179,90-TL istinaf karar harcından, istinafa gelirken peşin alınan 80,70-TL'nin mahsubu ile bakiye kalan 99,20-TL istinaf karar harcının ihtiyati haciz talep edenden alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

8-Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.08/05/2023

... Başkan ... ¸e-imzalıdır

... Üye ... ¸e-imzalıdır

... Üye ... ¸e-imzalıdır

... Katip ... ¸e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*