Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2023/846 K.2023/709

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Talep eden vekilinin talep dilekçesinde özetle; talep eden şirketin dünya çapında gemilere yakıt tedariki ile iştigal eden bir şirket olduğunu; aleyhine ihtiyati haciz talep edilen 8027705 IMO numaralı, Komorlar Bayraklı, “ALFA AKDENİZ” isimli gemiye temin edilen yakıtlar nedeni ile 6 adet fatura tahtında toplam 182.078,00.-USD tutarında alacak doğduğunu, aleyhine ihtiyati haciz talep edilen 8027705 IMO numaralı, ...,

“ALFA AKDENİZ” gemisinin işleteni ACM PETROL ÜRÜNLERİ TİCARET LTD.ŞTİ. tarafından ihtiyati haciz talebine konu gemiye farklı tarihlerde yakıt tedarik edilmesi için müvekkiline başvurulduğunu ve yakıt talep formları düzenlendiğini, Müvekkil şirket tarafından ihtiyati haciz talep edilen 8027705 IMO numaralı, ..., “ALFA AKDENİZ” gemisine temin edilen yakıtlar, gemi mührü ve kaptan imzasıyla gemiye teslim edildiğini, talep eden şirket, temin ettiği yakıt sebebiyle ihtiyati haciz talep edilen 8027705 IMO numaralı, ..., “ALFA AKDENİZ” isimli gemiden toplam 182.078,00.-USD tutarında alacaklı olduğunu,

htiyati hacze konu ettikleri mahkeme ilamından dolayı olan vekalet ücreti alacağını tahsil edemediklerini, borçluların mal kaçırma ihtimallerinin olduğunu belirterek 8027705 IMO numaralı, ..., “ALFA AKDENİZ” isimli geminin TTK m.1353 ve 1363. Maddeleri uyarınca başkaca teminat takdirine gerek bulunmaksızın ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; " ... 1-Talepte bulunan vekilinin ihtiyati haciz talebinin KABULÜNE; -6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1363. Maddesi gereğince 10.000 Özel Çekme Hakkı tutarı karşılığı 222.563,00-TL'nin mahkememiz veznesine depo edilmesi veya aynı tutarda banka teminat mektubu ibraz edilmesi koşulu ile 182.078,00.-USD alacak miktarı ile sınırlı olmak üzere 8027705 IMO numaralı, ..., “ALFA AKDENİZ” isimli geminin İHTİYATİ HACZİNE ... " karar verilmiştir.

İhtiyati haciz kararına itiraz eden vekili itiraz dilekçesi ile; kiracının yapmış olduğu eylemlerden dolayı müvekkilinin sorumlu olup olamayacağı konusunda uyuşmazlık bulunduğunu, geminin işletilmesinden kaynaklanan tüm sorumluluk kiracıda olduğuna dair kira sözleşmesinde hüküm bulunmadığını, kiracının yapmış olduğu alışveriş sonrasında malikin sorumlu olmasının mümkün olmadığını, bunun denetiminin de mümkün olmadığını, alışveriş sonrasında müvekkiline haber de verilmediğini, kira sözleşmesi ile gemiyi kiraladıklarını, geminin maliki olduklarından dolayı ve aralarındaki kira sözleşmesinden dolayı yakıt,

işçilik masrafları vs. tüm giderlerden kiracı ACM Petrol Ürünleri Ticaret Ltd. Şti.nin sorumlu tutulması gerektiğini beyan ederek ihtiyati hacze itiraz talebinin kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince 17/08/2022 tarihli ek karar ile; "... İhtiyati hacze yapılan itirazın kabulü ile; Mahkememizin 2022/183 D. İş - 2022/183 Karar sayılı ihtiyati haczin kaldırılmasına ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

İlk derece mahkemesince verilen karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Dairemizce 28/11/2022 tarih 2022/2296 esas 2022/2095 karar sayılı kararı ile ek kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesince 23/01/2023 tarihli ek karar ile; "... İhtiyati hacze yapılan itirazın kabulü ile;

Mahkememizin 2022/183 D. İş - 2022/183 karar sayılı ihtiyati haciz kararının KALDIRILMASINA, ..." şeklinde hüküm kurulmuştur.

Bu karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosyaya konu deniz alacağının TTK madde 1369/1'in a bendine göre değerlendirilmesi ve TTK madde 1352 f.1 (l) bendi uyarınca deniz alacağı bahşeden alacağın ödemesinin yapılmaması sebebiyle 8027705 IMO NUMARALI, KOMORLAR BAYRAKLI, “ALFA AKDENİZ” isimli geminin aynı kanunun 1353. maddesi uyarınca ihtiyaten haczi yönünde karar verilmesi gerekirken karşı yanın ihtiyati haciz kararına itirazının kabul edilmesi hatalı olduğunu beyan ile; yerel mahkeme ek kararının kaldırılmasına, karar verilmesini talep ederek, istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; geminin zaman çarteri sözleşmesi ile 3. Kişiye kiralandığı hallerde kaptanın zaruriyet halleri dışında gemiye aldığı yakıttan malikin/donatanın sorumluluğu bulunmadığını; zaten aksinin kabulü halinde kanun koyucunun amacının dışına çıkılmış, adeta eski kanun dönemindeki kanuni rehin hakkı tesis edilmiş olunacağını beyan ile; talep eden tarafın istinaf istemlerinin reddine, karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/183 D.İş Esas - 2022/183 Karar sayılı 23/01/2023 Tarihli İhtiyati Hacze İtirazın Kabulü Kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz istemine ilişkindir. İstinaf incelemesi 6100 sayılı HMK'nin 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; ihtiyati haciz talep eden alacaklı vekilinin müvekkil şirketinin dünya çapında gemilere yakıt tedariki ile iştigal eden bir şirket olduğunu, aleyhine ihtiyati haciz talep edilen 8027705 IMO numaralı ... "ALFA AKDENİZ" gemisinin işleteni dava dışı ACM Petrol Ürünleri Ticaret Ltd.

Şti. tarafından ihtiyati haciz talebine konu gemiye farklı tarihlerde yakıt tedarik edilmesi için müvekkiline başvurulduğunu ve yakıt talep formları düzenlendiğini, müvekkili şirket tarafından ihtiyati haciz talep edilen 8027705 IMO numaralı "ALFA AKDENİZ" gemisine temin edilen yakıtlar, gemi mührü ve kaptan imzası ile gemiye teslim edildiğini, müvekkili şirketin temin ettiği yakıt sebebiyle ihtiyati haciz talep edilen 8027705 IMO numaralı ...

"ALFA AKDENİZ" isimli gemiden toplam 182.078,00 USD dolar tutarında alacaklı olduğunu, ihtiyati hacze konu ettikleri mahkeme ilamından dolayı olan vekalet ücreti alacağını tahsil edemediklerini, boçluların mal kaçırma ihtimallerinin olduğunu belirterek 8027705 IMO numaralı, ..., “ALFA AKDENİZ” isimli geminin TTK'nın 1353. ve 1363. maddeleri uyarınca başkaca teminat takdirine gerek bulunmaksızın ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

Uyuşmazlık; kiracı tarafından kiralanan gemiye satın alınan yakıt borcunun gemi alacağı olup olmadığı ve malike ait geminin ihtiyaten haczedilip haczedilemeyeceğine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince ihtiyati haciz talebinin kabulüne dair karar verildiği, aleyhine ihtiyati haciz talep edilen vekilinin itirazı üzerine ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verildiği ve bu karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu,

Sakarya BAM 7. HD. 2022/2296 E. 2022/2095 K. Sayılı ilamı ile öncelikle görev yönünden ilk derece mahkemesinin deniz ihtisas mahkemesi sıfatıyla davaya bakması gerektiğini, esas açısından ise deniz alacağı hakkında ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için TTK'nın 1369-(1)-b) maddesi uyarınca deniz alacağının doğumu sırasında geminin kiracısı olan kişinin ihtiyati haczin uygulandığı sırada da bu borçtan sorumlu ve geminin maliki olması gerektiğini bu sebeple aleyhine ihtiyati haciz talep olunan faturalara konu yakıtın geminin kiracısı olan ACM Petrol Ür.

Tic. Ltd. Şti.'ne verildiğini ileri sürdüğünden ihtiyati haciz talebi sırasında anılan kiracının geminin maliki durumunda bulunup bulunmadığı yöntemince araştırılmaksızın kararda yazılı gerekçe ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesinin yerinde olmadığı gerekçeleri ile ilk derece mahkemesinin ek kararının kaldırılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesi dairemizin kaldırma kararından sonra yargılamaya deniz ihtisas mahkemesi sıfatıyla değil asliye ticaret mahkemesi sıfatıyla bakmaya devam ederek 23/01/2023 tarihinde ihtiyati haczi kaldırma kararı vermiştir. İlk derece mahkemesinin bu kararına karşı ihtiyati haciz talep eden taraf vekilince istinaf başvurusunda bulunduğu görülmüştür.

Dairemizin 2022/2296 E. 2022/2095 K. Sayılı ilamında da ayrıntılı bir şekilde açıklandığı üzere taraflar arasındaki uyuşmazlığın TTK'nın 1352-(1) maddesi uyarınca deniz alacağına ilişkin olduğu ve denizcilik ihtisas mahkemesinin görev alanına girdiği anlaşıldığından, talep hakkında Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla karar verilmesi gerekmekte olup, Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla hüküm verilmesi yasaya ve usule aykırı olduğundan ve dairemiz kaldırma kararının gereği yerine getirilmediğinden kararın kaldırılması gerekmiştir.

Kaldırma nedenine göre diğer istinaf sebepleri incelenmemiştir.

Ek Karar başlığında; tarafların ve vekillerinin adreslerinin yazılmaması İİK'nın 260. ve kıyasen uygulanması gereken HMK'nın 391-(2) maddesine aykırı ise de, bu eksiklik mahallinde her zaman düzeltilebileceğinden eleştirilmekle yetinilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine yer olmadığına, ilk derece mahkemesinin kararının HMK'nın 353-(1)-a)-3) ve 355. Maddeleri uyarınca kamu düzeni gereğince kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-İhtiyati haciz talep edenin; istinaf başvurusunun bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,

a-Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/183 D.İş Esas - 2022/183 Karar sayılı 23/01/2023 Tarihli İhtiyati Hacze İtirazın Kabulü Kararının HMK'nın 353-(1)-a)-3) ve 355. maddeleri uyarınca kamu düzeni gereğince KALDIRILMASINA,

b-Dosyanın açıklanan eksikliklerin giderilmesi için ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

2-İstinaf Karar Harcının, talebi halinde ve ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

3-İstinaf eden tarafından yapılan İstinaf başvuru giderlerinin, esas hükümle birlikte ilk derece mahkemesi tarafından değerlendirilmesine,

4-Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359-(4) maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

5-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362-(1)-g) maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.05/05/2023

... Başkan ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Üye ... ¸e-imzalıdır. ... Katip ... ¸e-imzalıdır.

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*