Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/1654 K.2026/205

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirket Dota Lojistik A.Ş tarafından davacı şirket aleyhine Gebze İcra Dairesinin 2023/19658 Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalı şirket takibin sebebi olarak Kocaeli Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü tarafından kendisine kesilen idari para cezasını gösterdiğini, icra takip dosyasından ve Kocaeli Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü kayıtlarından anlaşılacağı üzere İşkur tarafından davalı şirkete 40.180,00-TL ve 3.560,00-TL tutarlarında idari para cezası kesildiğini,

davalı şirketin ise herhangi bir yasal dayanağı olmaksızın kendisine kesilen idari para cezasını davacıya rücu etmek amacıyla Gebze İcra Dairesinin 2023/19658 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, takip dosyası üzerinden davacı şirkete e-tebliğ yapıldığını ancak davacı şirketin yapılan e-tebligatı gözden kaçırması sebebiyle süresi içerisinde icra takibine itiraz edilemediğini ve süresinde itiraz edilmemesi sebebiyle takibin kesinleştiğini, takibin kesinleşmesi akabinde davalı şirket tarafından davacı şirketin banka hesaplarına haciz konulmak suretiyle haciz işlemi uygulandığını, davacının banka hesaplarının bloke edildiğini,

davacı banka hesaplarını kullanamadığı için haciz baskısı altında 07/08/2023 tarihinde Gebze İcra Dairesi hesabına 2023/19658 dosya borcu ödemesi, haciz tehdidi altında ihtirazı kayıtla yapılan ödeme istirdat davası açılacaktır şeklindeki açıklama ile 55.839,37-TL tutarında ödeme yapmak zorunda kaldığını, davalı şirketin Kocaeli Çalışma ve İş Kurumu tarafından kendisine kesilen idari para cezasını kendince davacı şirkete rücu ettiğini, ancak davalının kendisine kesilen idari para cezasını cezaların şahsiliği ilkesi gereğince davcıya rücu etmesinin mümkün olmadığını,

davalı Gebze İcra Dairesinin 2023/22607 E. sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinde belirtmiş olduğu hususların tamamının gerçek dışı olduğunu, davanın reddi gerektiğini, öncelikle davalı ile davacı arasında gerçekleşen olayın açıklanması gerektiğini, davacının şirketlere geçici olarak işçi temin eden bir şirket olduğunu, davacı şirketlerin geçici süreyle oluşan işçi açıklarını, geçici iş ilişkisi ile işçi temin ederek gidermekte olduğunu, davacı bu işi yaparken müşterilerine de bu hususta gerekli tüm izinleri aldığını ve özel istihdam bürosu olarak şirketinin tamamen kanunlara uygun olarak bu işi yaptığını açık olarak belirttiğini,

davacı şirkette bu açıklamalara istinaden davacı şirket ile anlaşma yaptığını, 2021 yılında 7, 2022 yılında ise 2 işçi ile geçici iş ilişkisi kurulduğunu, geçici iş ilişkisi grup şirketler arasında veya özel istihdam büroları aracılığıyla kurulabilen bir ilişki olduğunu, temel amacın bir işçinin geçici süreyle başka bir şirkette çalışmasına olanak sağlayan bir düzenleme olduğunu, geçici iş ilişkisi için müşteri/şirket diğer taraftan işçi temin ettiğini, bunun karşılığında ücret ödediğini, diğer tarafın ise işçinin ücreti vb. gibi diğer ücretlerden sorumlu olduğunu, ancak durumun belirtildiği gibi olmadığını,

davacının kanunlara uygun olarak iş ve işlem yapmadığını, davalıya 09/06/2023 tarihinde tebliğ edilen ceza ile ortaya çıktığını, ilgili cezada davacının özel istihdam bürosu olmadığını, diğer şirketlere geçici iş ilişkisi kurmasının kanuna aykırı olduğunu, davacı şirketin bu eylemlerine yönelik olarak geniş kapsamlı bir soruşturma dosyası hazırlandığını ve onlarca şirkete davacının bu aldatmacası nedeniyle ceza kesildiği de ilgili kurumun hazırladığı 30/06/2022 tarihli ve 11056-PRG-14, 11085-PRG-14 sayılı raporlarda belirtildiğini,

davalının bu durum karşısında davacı şirketle iletişime geçtiğini ve davacı şirkette cezayı ödemeyi kabul ettiğini, ancak cezanın ödenmemesi nedeniyle icra takibi başlattığını, davacı söz konusu ceza bedelini ödeyeceğini söyleyerek cezaya itiraz etmediğini, davalının kendileri ile çalışmaya devam etmeyeceğini öğrenen davalı, borcu ödemeyi reddettiğini ve icra takibindeki borcun cebri icra yoluyla tahsil edildiğini, davacının kanuna aykırı olarak iş ve işlemler yaptığını, bu hususta davalıda dahil olmak üzere onlarca şirketi aldattığını, dava ispat yükü davacıda olup, davacının bu cezada kusurlu olmadığını ispat etmesi gerektiğini,

borcu kabul eden ve ödeme yapan davacının borçtan sorumlu olmadığını ispat etmesi gerektiğini, davacı tarafından bu hususta ortaya konulmuş somut bir delil bulunmadığını, davanın reddini, davacı aleyhine %20 oranında kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... 1-Davanın KABULÜNE, Davalı borçlunun Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2023/22607 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına, 2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacı tarafça asli nitelikteki istirdat davası açılması mümkün iken tali nitelikteki sebepsiz zenginleşmeye dayalı itirazın iptali davası açılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, mahkemece davanın tarafları ve sıfatlarının açık olarak hiç anlaşılamadığını, her ne kadar mahkeme davalıyı hizmet veren olarak tanımlamışsa da davalının hizmet alan olduğunu ve asıl işveren olmadığını, dosya kapsamında alınmış olan bilirkişi raporunun tamamen hatalı olduğunu, sorumluluk bakımından yapılan değerlendirmenin hukuka aykırı olduğunu,

temel meselenin idari para cezasından kuruma karşı kimin sorumlu olup olmadığı yönünde olmayıp, meselenin davacının davalının zararını ödedikten sonra bu parayı geri isteyip istemeyeceği noktasında toplandığını, davacı tarafın herhangi bir delil ile davalıdan alacaklı olduğunu ispat edemediğini belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 04/06/2024 tarih, 2023/749 Esas - 2024/459 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelenmesinde; davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirketin Kocaeli Çalışma ve İş Kurumu tarafından kendisine kesilen idari para cezasını kendince davacı şirkete rücu ettiğini, davalı şirket Dota Lojistik A.Ş tarafından davacı şirket aleyhine Gebze İcra Dairesinin 2023/19658 Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, kesinleştiğini ve haciz tehdidi altında ödendiğinden iade edilmesi için davalı Gebze İcra Dairesinin 2023/22607 E. Sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığı, davalının itirazı üzerine itirazın iptali istemiyle eldeki davanın açıldığı, davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;

davacının şirketlere geçici olarak işçi temin eden bir şirket olduğunu, davacı şirketlerin geçici süreyle oluşan işçi açıklarını, geçici iş ilişkisi ile işçi temin ederek gidermekte olduğunu, davacı bu işi yaparken müşterilerine de bu hususta gerekli tüm izinleri aldığını ve özel istihdam bürosu olarak şirketinin tamamen kanunlara uygun olarak bu işi yaptığını açık olarak belirttiğini, davalı şirkette bu açıklamalara istinaden davacı şirket ile anlaşma yaptığını, 2021 yılında 7, 2022 yılında ise 2 işçi ile geçici iş ilişkisi kurulduğunu, davacının kanunlara uygun olarak iş ve işlem yapmadığını,

davalıya 09/06/2023 tarihinde tebliğ edilen ceza ile ortaya çıktığını, ilgili cezada davacının özel istihdam bürosu olmadığını, diğer şirketlere geçici iş ilişkisi kurmasının kanuna aykırı olduğunu, davalının bu durum karşısında davacı şirketle iletişime geçtiğini ve davacı şirkette cezayı ödemeyi kabul ettiğini, ancak cezanın ödenmemesi nedeniyle icra takibi başlattığını, icra takibindeki borcun cebri icra yoluyla tahsil edildiğini, davacının kanuna aykırı olarak iş ve işlemler yaptığını, bu hususta davalıda dahil olmak üzere onlarca şirketi aldattığını belirterek davanın reddini talep ettiği, Mahkemece davanın kabulüne karar verildiği,

bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır

Bahse konu İİK’nın 72/7. madde hükmüne göre; "....Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını isteyebilir...." denilmiştir. Yani, borçlu ancak gerçekte borçlu olmadığı bir parayı icra takibinin kesinleşmesi nedeniyle cebri icra tehdidi altında ödemek zorunda kalmış olması halinde Mahkemeye başvurarak istirdat davası açabilir.

Somut olayda ise davacı tarafça davalı şirket Dota Lojistik A.Ş tarafından aleyhine başlatmış olduğu Gebze İcra Dairesinin 2023/19658 Esas sayılı dosyasının kesinleşmesi üzerine haciz tehdidi altında ödediği bedelin istirdadı için Gebze İcra Dairesinin 2023/22607 E. sayılı dosyası ile icra takibi yapıldığı, oysaki İİK 72/7. maddesinin açık olduğu ancak umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurması gerekirken icra takibi yaptığı, bu nedenle bu icra takibinin usulüne uygun olmadığı, buna göre itirazın iptali davalarında dava şartı olan usule uygun yapılmış geçerli bir icra takibi bulunmadığı görülmekle HMK'nın 114/2. ve 115/2. maddeleri gereği özel dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olmuştur.

İlk derece mahkemesi kararındaki anılan yanılgıların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 353/1-b-2 maddesi uyarınca dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, davalı vekilinin istinaf isteminin kabul edilerek ilk derece mahkemesi kararı kaldırılmış, HMK'nın 114/2. ve 115/2. maddeleri gereği özel dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar vermek suretiyle yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda gerekçesi açıklandığı üzere ;

1-Davalının ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf başvurusunun yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜNE, Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 04/06/2024 tarih, 2023/749 Esas ve 2024/459 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince, KALDIRILMASINA,

YENİDEN YARGILAMA YAPILMASI GEREKMEDİĞİNDEN AŞAĞIDAKİ ŞEKİLDE HÜKÜM KURULMASINA,

a)HMK'nın 114/2. ve 115/2. maddeleri gereği özel dava şartı yokluğundan davanın USULDEN REDDİNE,

b)Alınması gerekli 732,00-TL karar ve ilam harcından, peşin yatırılan 674,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 57,60-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

c)Davalı tarafça yapılan yargılama gideri olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

ç)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

d)Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca hesaplanan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

e)Kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,

f)6325 sayılı HUAK'ın 18/A-11 maddesi uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00-TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

2-İstinaf incelemesi yönünden harç ve yargılama masrafları;

a)İstinaf Kanun Yoluna Başvuru harcının hazineye irat kaydına,

b)İstinaf Karar Harcının talep halinde ilk derece mahkemesince davalıya iadesine,

c)Davalı tarafından yapılan 1.169,40-TL İstinaf Kanun Yoluna Başvurma harcı ile 350,00-TL posta masrafının davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

ç)İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

d)Davalının yatırdığı istinaf gider avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesince davalıya iadesine,

e)Kararın, 6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; ilk derece mahkemesi tarafından taraflara tebliğine,

İlişkin; Dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362. maddesi uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.05/02/2026

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*