Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2024/1825 K.2026/445

İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla HMK'nın 353. ve 356. maddeleri gereğince; dosya içeriğine ve kararın niteliğine göre sonuca etkili olmadığından duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı sigorta şirketi bünyesinde, Mertur firmasının taşıma sırasında meydana gelen farklı tarihli hasar/ziyan /kaybolma olaylarına ilişkin 9 farklı hasar dosyası açıldığını, bu 9 farklı hasar dosyasına ilişkin olarak dava dışı sigortalıya yapılan tazminat ödemelerinin Gebze İcra Dairesinin 2022/30497 esas numaralı dosyası ile davalı yandan rücuen talep edildiğini, Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret Anonim Şirketine davacı Eureko Sigorta A.Ş. tarafından ... poliçe numarası ile nakliyat abonman poliçesi yapıldığını,

davacının sigortalısı olan dava dışı sigortalı Doğuş Otomotiv şirketine ait araçların lojistiği davalı Mertur firması tarafından yapıldığını, sigortalıya ait WVGZZZCSZNY... şasi numaralı, 2022 model Volkswagen- Yeni Taigo model aracın 20.07.2022 sevk tarihli lojistik faaliyeti esnasında sol şoför kapısında çizik, sağ ön kapıda çentik olduğunun tespit edildiğini, sigortalıya ait TMBAN6NP3N... şasi numaralı, 2022 model Skoda - Superb model aracın, 17.05.2022 sevk tarihli lojistik faaliyeti esnasında bagaj kapağı stop lambasının kırık, arka tamponda çizik ve vuruk, bagaj kapağında ezik meydana geldiğini,

sigortalıya ait WVGZZZA1ZPV... şasi numaralı, 2022 model Volkswagen T-Roc model aracın 06.08.2022 sevk tarihli lojistik faaliyeti esnasında ön tamponda çizik meydana geldiğini, sigortalıya ait WVGZZZA1ZNV... şasi numaralı, 2022 model Volkswagen-T-Roc model aracın 05.07.2022 sevk tarihli lojistik faaliyeti esnasında ön tampon spoiler altında sürtme izi, ön tampon gümüş çıtada sürtme izi, ön tampon alt çıtada sürtme izi olduğunun tespit edildiğini, sigortalıya ait WV1ZZZ7HZPH... şasi numaralı,

2022 model Volkswagen-Transporter model aracın 19.08.2022 sevk tarihli lojistik faaliyeti esnasında sol arka lastiğine vida batması sebebiyle lastiğin patlak olduğunun tespit edildiğini, sigortalıya ait WVGZZZCSZNY... şasi numaralı, 2022 model Volkswagen-Kamiq model aracın 19.07.2022 sevk tarihli lojistik faaliyeti esnasında arka camının çizik olduğunun tespit edildiğini, sigortalıya ait WVWZZZ3CZNE... şasi numaralı, 2022 model Volkswagen- Passat Variant model aracın, 08.08.2022 sevk tarihli lojistik faaliyeti esnasında tavan anteninin yerinden çıkmış olduğu ve tavanda anten çevresinde göçükler ve çizikler olduğunun tespit edildiğini,

sigortalıya ait TMBGK6NW3N... şasi numaralı, 2022 model Skoda-Kamiq model aracın 26.07.2022 sevk tarihli lojistik faaliyeti esnasında vites topuzunda çizik olduğunun tespit edildiği, sigortalıya ait TMBAP7NX0NY... şasi numaralı, 2022 model Skoda-Octavia model aracın 29.07.2022 sevk tarihli lojistik faaliyeti esnasında yedek anahtarın eksik olduğunun tespit edildiğini, Mertur firmasının taşıma faaliyetleri esnasında şasi bilgileri verilen araçlarda oluşan bu hasarların sigortalı dava dışı Doğuş Otomotiv şirketi tarafından karşılandığını, sigortalının uğramış olduğu bu maddi zararı (hasar bedeli, onarım bedeli, nefaset bedeli),

müvekkili sigorta şirketinin sigortalısına ödediğini, dava dışı Doğuş Otomotiv şirketi ile davalı Mertur arasında araç lojistiğine ilişkin taşıma sözleşmesi bulunduğunu, sözleşmenin içeriğinde ticari sırların olması ve KVKK kapsamında sözleşmenin tamamının iletilemeyeceğini dava dışı sigorta tarafından bildirildiğini, halefiyet ilkesi gereği sigortalısına ödemiş olduğu tazminat miktarının halefi olduğunu ve bu doğrultuda ödenen hasar ve nefaset bedelinin davalı Mertur firmasından talep edildiğini, davalı tarafa öncelikle mail yolu ile rücu ihtarı yapıldığını,

ardından Gebze İcra Dairesinde 2022/30497 icra takip dosyası ile takip başlatıldığını, davalı şirketin haksız ve mesnetsiz olarak söz konusu icra takibine itiraz ettiğini ve takibi durdurduğunu belirterek davanın kabulüne, başlatılan Gebze İcra Dairesinin 2022/30497 numaralı dosyada yapılan itirazın iptal edilerek mevduatta uygulanan en yüksek faiz oranı ile birlikte takibin 49.798,74-TL yönünden devamına, %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu dava haksız olup reddi gerektiğini, sigorta şirketinin rücu hakkının doğabilmesi için, öncelikle, tazminat ödediği kişi ile sigortacı arasında zarar konusunu kapsayan bir sigorta sözleşmesinin mevcut olması gerektiği, oluşan hasarların taş sıçraması ile oluşmuş olabileceğini, araç iç hasarlardan sorumluluğunun bulunmadığını, oluşan hasarlara ait tamir bakım ve onarım masraflarının piyasa rayiçlerinin üzerinde olduğunu ve değer kaybı yaratmayacağını, davanın reddine, davacı aleyhine kötü niyet tazminatına, zaman aşımı itirazının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI ÖZETİ

İlk derece mahkemesince; "... 1-Davanın KISMEN KABULÜNE, Davalı borçlunun Gebze İcra Müdürlüğü'nün 2022/30497 Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin 46.527,09 TL üzerinden devamına, takip konusu edilen asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 2-Davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine ..." şeklinde hüküm kurulmuştur. İlk derece mahkemesince verilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince eksik araştırma ve değerlendirmelerle hazırlanan bilirkişi raporu gözeterek hüküm kurulduğunu, davaya konu hasarlardan çarpma, göçük, ezilme, yırtık gibi yükleme sırasında meydana gelen hasarların aracın taşınması sırasında gerçekleşebilecek hasarlar olmadığını, söz konusu hasarların ancak yükleme boşaltma sırasında meydan gelebilecek bir hasar olduğunu, araçların davalı şirkete ait tırlara limanda yüklenmekte olup yükleme işleminin davalı şirket tarafından gerçekleştirileceğine dair dosyada delil bulunmadığını,

TTK'nın 863/1 maddesi uyarınca yükleme ve boşaltma yükümlülüğünün gönderene ait olduğunu, davacının araçların yükleme ve boşaltma işinin davalı şirket çalışanlarınca yapıldığına ilişkin herhangi bir delil dosyaya sunamadığını, değerlendirmeye konu hasarlara ilişkin olarak yargılamada alınan bilirkişi raporunda her ne kadar belirtilmemişse de esasen hasarların bir kısmının sebebinin de ambalaj hatası olup, ambalaj hatasının sigorta poliçesinde kapsam dışı bırakıldığını ve davacının talep edemeyeceğini, ilk derece mahkemesi tarafından verilen kararda, çentik,

çizik ve gamze benzeri bazı hasarlar sebebiyle yapılan nefaset indirimi ve hasar ödemelerinden davalının sorumlu tutulmuş olmasının hatalı olduğunu, kararda ayrıca değer kaybı oluşmasına sebep olmayacak tampon hasarları, bagaj değişimleri gibi onarım sonrası araçta değer kaybı anlamında hiçbir değişikliğe sebep olmayacak için talep edilen nefaset bedellerinin hüküm altına alındığını ancak hükme esas alınan raporlarda tespit edildiği üzere tampon gibi plastik aksam parçalarının değişimi veya boyanması sebebiyle araçların değerinde bir değer kaybı meydana gelmeyeceğini,

ayrıca bilirkişi raporunda tespit edilen ve davacının hasar bedeli adı altında talep etmiş olduğu bedellerin piyasa gerçeklerinden uzak ve fahiş olduğunu belirterek; istinaf taleplerinin kabulüne, yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

DELİLLER

Gebze Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/04/2024 tarih, 2023/672 Esas - 2024/326 Karar sayılı kararı ve tüm dosya kapsamı.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; taşıma sözleşmesi nedeniyle sigortalının hasar gören aracı için davacının ödediği bedelin, TTK'nın 1472 maddesi uyarınca sorumludan tahsili isteminden kaynaklanan itirazın iptaline ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiş karara karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dosyanın incelemesinde; davacının, emtea abonman poliçesinden kaynaklanan alacağının tahsili için Gebze İcra Dairesinin 2022/30497 E. sayılı ilamsız icra takibi başlattığı, davalının ödeme emrine süresinde itiraz etmesi üzerine eldeki davayı açtığı, davalının davanın reddini istediği, ilk derece mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verildiği, karara karşı davalı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurduğu anlaşılmıştır.

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 850 vd. maddelerinde düzenlenen, taşıma işlerinden kaynaklanmaktadır. 6102 sayılı TTK'nın 863. maddesinde; sözleşmeden durumun gereğinden veya ticari teamülden aksi anlaşılmadıkça gönderenin eşyayı taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, sabitleyerek yüklemek ve aynı şekilde boşaltmak zorunda olduğu; taşıyıcının da ayrıca yüklemenin işletme güvenliğine uygun olmasını sağlamakla yükümlü olduğu belirtilmiştir. TTK.'da gönderenin kusursuz sorumluluğu halleri (m. 864), taşıyanın sorumluluğu (m. 875) ile tazminatın hesaplama yöntemi (m. 880), sorumluluk sınırları (m. 882), sorumluluğunun sınırlama hakkının kaydı (m. 886) halleri, açıkça düzenlenmiştir.

Davacı sigortacının taşıma işleminin tarafı olmaması nedeniyle uğradığı zararını taşıma işleminin taraflarından isteme hakkı vardır. Taşıma işleminin tarafları ise gönderen ve taşıyan olup sorumluluk halleri yukarıda açıklandığı gibidir.

Gönderen ile taşıyıcının zararın meydana gelmesindeki sorumluluklarının 6102 sayılı TTK'nın 863/1 maddesi uyarınca; değerlendirilmesi gerekmektedir. Anılan hükümde, açıkça eşyayı "taşıma güvenliğine uygun biçimde araca koyarak, istifleyerek, sabitleyerek yüklemek" borcu gönderene yüklenmiştir.

Dava dışı sigortalı Doğuş Otomotiv Servis ve Ticaret A.Ş. ile davalı şirket arasında 25/03/2020 tarihli "I. Bölge Yurtiçi Araç Taşıma Sözleşmesi" imzalanmıştır. Sözleşmenin 5.25.5 maddesine göre. "MERTUR gemi tahliye taşımaları için aşağıda belirtilen sayıda personeli liman sahasında görevlendirerek hazır bulunduracaktır.

Liman sahasında tüm yasal iş akışını takip ve organize edecek, konulara vakıf yönetici seviyesinde bir personel, Araç yükleyen taşıyıcıların organizasyonunu sağlayacak bir yükleme sorumlusu." Sözleşmenin 6.5.2 maddesine göre.

"Gemi ve lojistik saha hasarı dışında kalan, yükleme-boşaltma ve taşınma sırasında vuku bulabilecek, taşıyıcı şoförün ve MERTUR bünyesindeki diğer personel kusurundan dolayı oluşan hasarların tazmin edilebilmesi için gerekli tüm belge ve raporların, MERTUR tarafından temin edilmesi ve DOĞUŞ OTOMOTİV'in bilgilendirilmesi zorunludur.

MERTUR, bu yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde DOĞUŞ OTOMOTİV'in uğrayacağı tüm zararların tazmininden sorumlu olacaktır." Sözleşmenin 6.5.3 maddesine göre. "MERTUR'a ait taşıyıcıların veya çalışanların hatasından kaynaklanan 0 sınıfı hasarların dışında kalan hasarlar için, DOĞUŞ OTOMOTİV'in araç bedeli üzerinden uyguladığı nefaset indirim tutarı DOĞUŞ OTOMOTİV'in anlaşmalı olduğu sigorta firması veya DOĞUŞ OTOMOTİV tarafından MERTUR'a rücu edilecektir.

DOĞUŞ OTOMOTİV'in hasar sınıflarına göre uyguladığı nefaset oranları EK-E'de verilmiştir." Sözleşmenin 6.5.5 maddesine göre. "Taşıyıcıların seyri sırasında yoldan kaynaklanan taş hasarları mücbir sebepli hasar kabul edilerek bu hasarlarla ilgili onarım ve nefaset bedeli MERTUR'a rücu edilmeyecektir" ve en önemlisi Sözleşmesin 6.4.1 maddesinde “…MERTUR aracı ilk teslim

aldığı andan aracı teslim edene kadar geçen süreçte yaptığı tüm taşımalardan dolayı oluşacak hasar eksiklikten sorumlu olacaktır..." Anılan hükümler ile sözleşme hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, taraflar arasındaki sözleşmeyle yükleme sorumluluğunun tamamının dava dışı sigortalı şirkete bırakılmadığı, davalının yüklemeye en az bir tane yönetici konumunda personel ve diğer personelle nezaret etme yükümlülüğünün yüklendiği (sözleşme 5.25.5), nefaset indirimi ile mücbir sebep hallerinin düzenlendiği ve davalıdan kaynaklanmayan hasarların nasıl belgelendirileceğinin ve sorumluluk hallerinin sözleşmede açıklandığı (sözleşme 6.5.2) anlaşılmaktadır.

Dosya arasına alınan 15/03/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı/taşıyıcının araç dışı hasarlarda sorumluluğu bulunduğu dikkate alındığında, hasar onarım bedeli hususunda yapılan masrafların davalı/taşıyıcı Mertur Otomotiv ve Taşımacılık A.Ş.'ye rücu edilebileceği, tamir işlemlerinin orijinal yedek parçalar ile yetkili servis ortamında yapıldığı, yedek parça fiyatlarının olay tarihleri itibariyle orijinal yedek parça fiyatları olduğu, işçilik fiyatlarının yetkili servis işçilik fiyatları olduğu ve ıskontolarının düşülmüş olduğu, tamir bakım onarım ve nefaset bedellerinin piyasa rayiçlerine uygun olduğu,

dava konusu olan 8 Adet araçta meydana gelen hasar miktarının toplamı 45.715,66-TL (KDV hariç) olduğu, sadece TMBGK6NW3N... şasi numaralı, 2022 model VOLKSWAGEN- KAMIO model araçta meydana gelen hasarın, araç iç kısmında meydana gelmiş olması dolayısıyla, taşıma sırasında meydana gelemeyeceği davalı/taşıyıcının araç içi hasarlarda sorumluluğunun bulunmadığı, hasar onarım bedeli ile nefaset bedeli hususlarındaki zararın davalı/taşıyıcı Mertur Otomotiv ve Taşımacılık A.Ş.'ye rücu edilemeyeceği şeklinde görüş belirtilmiş olduğu görülmüştür.

Eldeki davada; davacının talebine konu toplam 9 araç ve hasar dosyasının bulunduğu, 8 adet araçtaki hasar dosyasında araç dışı ve dışta kalmış hasarlardan dolayı toplam 45.715,66 TL'den davalının sorumlu olduğu, davacının, belirlenen bu miktar üzerinden davalıya rücu edilebileceği kabul edilerek davalıya rücu edilebilecek hasarların tek tek belirlendiği, tamir, bakım, onarım ve nefaset bedellerinin piyasa rayiçlerine uygun olduğu,

sadece TMBGK6NW3N... şasi numaralı, 2022 model VOLKSWAGEN- KAMIO model araçta meydana gelen hasarın, araç iç kısmında meydana gelmiş olması dolayısıyla, taşıma sırasında meydana gelemeyeceği davalı/taşıyıcının araç içi hasarlarda sorumluluğunun bulunmadığı, hasar onarım bedeli ile nefaset bedeli hususlarındaki zararın davalı/taşıyıcı Mertur Otomotiv ve Taşımacılık A.Ş.'ye rücu edilemeyeceğinin de dikkatte alındığı anlaşılmakla davalı vekilinin istinaf isteminin reddinin gerektiği anlaşılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak davalı vekilinin istinaf sebepleri yerinde görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

HÜKÜ M

Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca; ESASTAN REDDİNE,

2-İstinaf kanun yoluna başvurma harcının hazineye gelir kaydına,

3-Alınması gereken 3.178,27-TL istinaf karar harcından, istinafa gelirken peşin alınan 795,00-TL'nin mahsubu ile kalan 2.383,27-TL istinaf karar harcının davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsili ve harç tahsil müzekkeresi yazılması işlemlerinin HMK'nın 302/5 maddesi uyarınca ilk derece mahkemesi tarafından yerine getirilmesine,

4-İstinaf eden tarafından istinaf kanun yoluna başvuru için yapılan masrafların kendi üzerinde bırakılmasına,

5-İstinaf eden tarafından yatırılan istinaf avansından kullanılmayan kısmının HMK'nın 333. maddesi uyarınca; karar kesinleştikten sonra ilk derece mahkemesince istinaf edene iadesine,

6-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

7-6100 sayılı HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca; kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,

8-Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,

İlişkin; 6100 sayılı HMK'nın 362. maddesi gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.05/03/2026

Başkan ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Üye ... e-imzalıdır

Katip ... e-imzalıdır

* Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır.*